Mua nhà là quyết định tài chính lớn nhất trong cuộc đời của hầu hết người Việt, vì vậy dù là đầu năm hay cuối năm, sự tỉnh táo và cẩn trọng luôn phải được đặt lên hàng đầu. Dưới đây là năm kinh nghiệm thiết thực giúp người mua nhà đầu năm không bị "hớ" giá, tránh được những rủi ro thường gặp mà không ít người đã phải trả giá đắt.
5 kinh nghiệm giúp mua nhà đầu năm không "hớ" giá.
Đừng để tâm lý "đầu năm may mắn" chi phối quyết định
Một trong những cái bẫy tâm lý phổ biến nhất của người mua nhà đầu năm chính là tư duy "mua đầu năm cho hên", "khởi đầu năm mới bằng tài sản lớn để cả năm hanh thông". Tâm lý này không sai về mặt tinh thần, nhưng nếu để nó chi phối quá nhiều vào quyết định tài chính thực tế, người mua rất dễ bỏ qua những bất hợp lý trong giá cả, bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo về pháp lý hoặc chất lượng công trình, chỉ vì muốn nhanh chóng chốt hợp đồng trong thời điểm đầu năm.
Thực tế, không có căn nhà nào tốt hơn hay xấu hơn chỉ vì được mua vào tháng Giêng. Giá trị thực của một bất động sản nằm ở vị trí, pháp lý, chất lượng xây dựng và tiềm năng phát triển khu vực không nằm ở tháng mua. Do đó, hãy tách biệt rõ ràng giữa niềm tin tâm linh và quyết định tài chính. Cúng bái, chọn ngày tốt để ký hợp đồng là chuyện của phong tục, còn khảo sát giá thị trường, kiểm tra pháp lý và đàm phán giá cả là chuyện của lý trí và cả hai việc này cần được làm song song, không cái nào thay thế cái nào.
Khảo sát giá thị trường ít nhất ba tháng trước khi quyết định
Người mua nhà lần đầu thường mắc sai lầm là bắt đầu tìm hiểu thị trường khi đã có ý định mua ngay. Điều này khiến họ không có đủ dữ liệu để so sánh, dẫn đến việc dễ bị người bán hoặc môi giới dẫn dắt bằng những thông tin một chiều. Để không bị hớ giá, cách tốt nhất là bắt đầu theo dõi thị trường trước ít nhất ba tháng so với thời điểm dự kiến xuống tiền.
Trong ba tháng đó, hãy theo dõi giá rao bán của các căn nhà cùng diện tích, cùng vị trí trên các trang bất động sản lớn như Batdongsan.com.vn, Alonhadat, Nhadatvui. Ghi chép lại những biến động giá, chú ý xem những căn nào đã giảm giá sau một thời gian dài rao bán đây thường là dấu hiệu cho thấy giá ban đầu bị thổi phồng. Ngoài ra, hãy trực tiếp hỏi chuyện những người hàng xóm hoặc người dân sống gần khu vực muốn mua để nắm bắt thông tin giao dịch thực tế, vì giá giao dịch thực thường thấp hơn giá rao bán từ 5 đến 15 phần trăm tùy khu vực và thời điểm.
Đầu năm, nhiều người bán có xu hướng tăng giá rao bán với lý do "thị trường đang sôi động" hoặc "nhiều người hỏi mua". Người mua đã có sẵn dữ liệu thị trường từ trước sẽ dễ dàng nhận ra ngay đâu là mức giá thực tế và đâu là mức giá bị thổi, từ đó tự tin hơn trong việc đàm phán.
Kiểm tra pháp lý kỹ lưỡng trước khi đặt cọc bất kỳ đồng nào
Nếu phải chọn một kinh nghiệm quan trọng nhất trong toàn bộ quá trình mua nhà, đó chắc chắn phải là kiểm tra pháp lý. Đây là bước mà rất nhiều người mua nhà bỏ qua hoặc thực hiện qua loa, dẫn đến những hậu quả vô cùng nghiêm trọng về sau. Đặc biệt trong dịp đầu năm, khi không khí giao dịch nhộn nhịp và áp lực "mua nhanh kẻo người khác mua mất" được người bán và môi giới tạo ra rất mạnh, người mua càng dễ bị cuốn vào việc đặt cọc khi chưa kiểm tra xong pháp lý.
Trước khi đặt bất kỳ đồng cọc nào, người mua cần tự mình hoặc nhờ luật sư kiểm tra những vấn đề pháp lý cơ bản. Sổ đỏ hoặc sổ hồng của căn nhà cần được xác minh là bản gốc, không phải bản photo. Cần kiểm tra xem căn nhà có đang bị thế chấp ngân hàng hay không bằng cách yêu cầu chủ nhà cung cấp giấy xác nhận tình trạng thế chấp từ ngân hàng hoặc trực tiếp đến phòng công chứng tra cứu. Ngoài ra, cần xác minh xem căn nhà có nằm trong diện quy hoạch, giải tỏa hay không bằng cách liên hệ trực tiếp với UBND phường, xã hoặc phòng quản lý đô thị của quận, huyện. Một căn nhà nằm trong vùng quy hoạch dù giá rất rẻ cũng là cái bẫy tài chính cực kỳ nguy hiểm, vì người mua sẽ không thể xây dựng thêm, không thể chuyển nhượng dễ dàng và có nguy cơ bị thu hồi với mức đền bù thấp hơn nhiều so với giá thị trường.
Không bao giờ bỏ qua bước kiểm tra thực địa độc lập
Khác với việc đi xem nhà cùng môi giới hoặc chủ nhà, kiểm tra thực địa độc lập là việc người mua tự mình đến khu vực đó vào nhiều thời điểm khác nhau trong ngày và trong tuần mà không báo trước cho ai. Đây là bước mà nhiều người bỏ qua vì ngại mất thời gian, nhưng lại cực kỳ quan trọng để có cái nhìn khách quan nhất về căn nhà và khu vực xung quanh.
Hãy đến khu vực đó vào buổi sáng sớm để kiểm tra xem có chợ tự phát, tiếng ồn hay mùi hôi không. Đến buổi tối để xem đường phố có đủ ánh sáng, an ninh có đảm bảo không. Đến ngày mưa để xem đường có ngập, nước có thoát tốt không. Những điều tưởng chừng nhỏ nhặt này lại ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hàng ngày và giá trị lâu dài của bất động sản. Ngoài ra, trong quá trình kiểm tra thực địa độc lập, hãy trực tiếp nói chuyện với hàng xóm để hỏi thêm về tình hình khu phố, về lịch sử căn nhà và về lý do thật sự mà chủ nhà muốn bán đây thường là nguồn thông tin trung thực nhất mà bạn không thể có được từ môi giới hay chủ nhà.
Học cách đàm phán giá và không ngại bỏ đi nếu không thỏa thuận được
Kỹ năng đàm phán giá là thứ ít người mua nhà chú trọng rèn luyện, nhưng lại có thể giúp tiết kiệm hàng chục đến hàng trăm triệu đồng trong một giao dịch. Tâm lý ngại mặc cả, sợ mất mặt, hoặc quá yêu thích một căn nhà đến mức không dám đề nghị giảm giá là những điều khiến người mua luôn ở thế yếu trong đàm phán.
Trước tiên, hãy hiểu rằng giá rao bán gần như luôn có biên độ thương lượng. Người bán thường đã cộng thêm một khoản "kỳ vọng" vào giá rao bán, và họ hoàn toàn chờ đợi việc người mua trả giá thấp hơn. Vì vậy, đừng ngại đề xuất mức giá thấp hơn từ 5 đến 10 phần trăm so với giá rao, kèm theo những lý do cụ thể như nhà cần sửa chữa, vị trí có hạn chế, hoặc giá thị trường thực tế các căn tương tự trong khu vực đang thấp hơn.
Điều quan trọng nhất trong đàm phán là người mua phải sẵn sàng bỏ đi nếu không đạt được mức giá hợp lý. Sự sẵn sàng rời bỏ bàn đàm phán là đòn tâm lý mạnh nhất mà người mua có thể sử dụng, và nó chỉ có được khi người mua không bị quá phụ thuộc vào một căn nhà cụ thể. Đây là lý do tại sao việc khảo sát nhiều căn nhà và không "đặt cược" cảm xúc vào chỉ một lựa chọn lại cực kỳ quan trọng trong suốt quá trình tìm kiếm.
Mua nhà đầu năm không phải là điều xấu, thực ra đây là thời điểm thị trường có nhiều lựa chọn và thanh khoản tốt. Điều quan trọng là người mua cần trang bị đủ thông tin, đủ kiên nhẫn và đủ tỉnh táo để không bị cuốn theo những làn sóng tâm lý nhất thời. Một căn nhà mua đúng giá, đúng pháp lý và đúng nhu cầu mới thực sự là khởi đầu may mắn cho cả năm không phải vì tháng Giêng có gì đặc biệt, mà vì quyết định đó được đưa ra bằng trí tuệ và sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
Hoàng Nguyễn