Cách nhau gần 1.000 km, hai bệnh viện kết nối phẫu thuật robot

Từ ngày 30/10 đến 4/11/2026, Bệnh viện Trung ương Huế (BVTW Huế) tổ chức chương trình đào tạo thực nghiệm phẫu thuật robot từ xa, kết nối hai hệ thống robot Kangduo SR2000 đặt tại Bệnh viện và Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh (TP. Hồ Chí Minh). Đây là chương trình đào tạo thực nghiệm phẫu thuật robot từ xa lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam.

Điểm nhấn của chương trình là khả năng điều khiển robot phẫu thuật từ khoảng cách gần 1.000 km. Dưới sự chỉ đạo của GS.TS. Phạm Như Hiệp, Giám đốc BVTW Huế, các chuyên gia của Bệnh viện trực tiếp điều khiển hệ thống robot tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh để thực hiện các thao tác phẫu thuật trên động vật thực nghiệm đặt tại Huế.

Thông qua mạng 5G chuyên dụng, thao tác của phẫu thuật viên được truyền đến hệ thống robot ở đầu cầu TP. Hồ Chí Minh với độ trễ thấp, hình ảnh 3D độ nét cao. Hệ thống tiếp nhận tín hiệu và thực hiện các thao tác theo điều khiển từ xa, phục vụ quá trình phẫu tích, cắt đốt và khâu nối trên mô hình động vật thực nghiệm.

Phiên đào tạo được điều phối trực tuyến bởi PGS.TS. Nguyễn Thanh Xuân và TS.BS. Hồ Văn Linh cùng ê-kíp kỹ thuật chuyên sâu của BVTW Huế. Các kỹ thuật được thực hành gồm cắt túi mật, cắt gan bán phần, nối vị tràng, cắt thận bán phần và cắt thận toàn phần.

Bên cạnh các phiên thực hành từ xa, học viên còn trực tiếp thực hiện nhiều kỹ thuật phẫu thuật robot tại phòng mổ thực nghiệm của BVTW Huế. Bệnh viện giữ vai trò chủ lực về chuyên môn, đảm nhiệm việc hướng dẫn, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho đội ngũ bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh cùng học viên đến từ các cơ sở y tế, thông qua hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến.

Chương trình thu hút 25 học viên tham gia trực tiếp và gần 200 học viên theo dõi, học tập trực tuyến. Thành phần tham dự đến từ nhiều cơ sở y tế trên cả nước, trong đó có Bệnh viện Từ Dũ, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, Đại học Y Dược Cần Thơ, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An, Bệnh viện Shing Mark, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cùng một số bệnh viện quân đội và cơ sở y tế khác.

Chia sẻ về khóa đào tạo, BSCKII. Ngô Thị Thanh Thảo, Bệnh viện Hùng Vương (TP. Hồ Chí Minh) cho biết, học viên được đội ngũ giảng viên hướng dẫn tận tình, đặc biệt có sự tham gia giảng dạy và trao đổi chuyên môn trực tiếp của GS. Phạm Như Hiệp. Qua chương trình, học viên có thêm kiến thức về xu hướng phát triển, tính năng của hệ thống robot và khả năng ứng dụng công nghệ này trong điều trị.

Theo BSCKII. Ngô Thị Thanh Thảo, trong 6 ngày, học viên tham gia chương trình với cường độ cao, từ 8 giờ đến 21 - 22 giờ mỗi ngày, kết hợp học lý thuyết và thực hành trên động vật với quy trình gây mê tương tự thực hành phẫu thuật trên người bệnh. Quá trình này giúp học viên rèn luyện kỹ năng, nâng cao khả năng thao tác và từng bước tiếp cận các kỹ thuật phẫu thuật robot. Sau khóa học, bà nhận thấy kỹ năng của bản thân được cải thiện rõ rệt, có thể tự tin thực hiện những ca phẫu thuật robot đơn giản.

Trên thế giới, phẫu thuật từ xa (Telesurgery) đang được nghiên cứu và triển khai cùng với sự phát triển của công nghệ robot, viễn thông và truyền dẫn dữ liệu tốc độ cao. Khả năng kết nối, điều khiển robot giữa hai cơ sở y tế cách xa về địa lý mở ra thêm phương thức tổ chức đào tạo, hỗ trợ chuyên môn và chuyển giao kỹ thuật ngoại khoa.

Việc tổ chức thành công chương trình đánh dấu bước tiến trong hoạt động đào tạo và ứng dụng công nghệ robot của BVTW Huế. Thực nghiệm kết nối robot qua khoảng cách gần 1.000 km cho thấy tiềm năng ứng dụng hạ tầng viễn thông trong đào tạo ngoại khoa, nhất là đối với những kỹ thuật chuyên sâu cần sự hướng dẫn trực tiếp của chuyên gia.

Với nền tảng chuyên môn và hệ thống đào tạo thực hành, BVTW Huế đang mở rộng khả năng hỗ trợ các cơ sở y tế tiếp cận kỹ thuật phẫu thuật robot. Đây cũng là cơ sở để Bệnh viện tiếp tục nghiên cứu, phát triển mô hình đào tạo và hỗ trợ phẫu thuật từ xa, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế và mở rộng khả năng tiếp cận kỹ thuật cao của người bệnh.

Bùi Quốc Dũng