Sáng 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành lên tới 92,6%, gồm 4 chương và 30 điều. Theo Điều 3 của luật, thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng được chính thức bổ sung vào danh mục thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, bên cạnh một loạt khoản thu nhập mới khác như chuyển nhượng tên miền quốc gia ".vn", chuyển nhượng tín chỉ carbon, chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá và chuyển nhượng tài sản số.
Mức thuế suất được ấn định là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần, áp dụng tương tự cách tính thuế đối với chuyển nhượng chứng khoán hiện nay. Tại khoản 2 Điều 27 của luật, công thức tính thuế được nêu rõ: số thuế phải nộp bằng giá chuyển nhượng nhân với thuế suất 0,1%, không phụ thuộc vào việc giao dịch có phát sinh lãi hay lỗ. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, ngoại trừ các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Chính thức áp thuế với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng
Vì sao phải đánh thuế chuyển nhượng vàng miếng?
Trong quá trình xây dựng dự thảo luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội từng đề nghị Chính phủ cân nhắc thận trọng việc áp thuế đối với chuyển nhượng vàng miếng, nhằm tránh gây bất lợi cho những người dân mua bán vàng không vì mục đích đầu cơ, kinh doanh mà chỉ để tiết kiệm, tích trữ theo tập quán lâu đời. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị cần phân định rõ giữa nhóm đầu tư lướt sóng ngắn hạn và nhóm tích trữ dài hạn để chính sách thuế phát huy đúng hiệu quả điều tiết.
Bộ Tài chính khẳng định việc đánh thuế chuyển nhượng vàng miếng nhằm mục tiêu hạn chế hoạt động đầu cơ, giảm áp lực lên thị trường vàng và tỷ giá, đồng thời nhấn mạnh không có chuyện thuế chồng thuế như một số ý kiến lo ngại. Theo báo cáo của Chính phủ, đề xuất đánh thuế đã được rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các bộ, ngành, tham khảo thông lệ quốc tế và tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội trước khi trình thông qua.
Một điểm đáng chú ý mà nhiều người dân quan tâm là không phải mọi giao dịch bán vàng miếng đều bị tính thuế ngay khi luật có hiệu lực. Luật giao Chính phủ quy định cụ thể ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu thuế và việc điều chỉnh thuế suất, sao cho phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng từng giai đoạn.
Theo giải thích của Bộ Tài chính, việc giao Chính phủ quy định ngưỡng cụ thể nhằm loại trừ trường hợp cá nhân mua, bán vàng chỉ để tiết kiệm, cất giữ chứ không nhằm mục đích kinh doanh, phù hợp với tập quán tích trữ vàng phổ biến của một bộ phận người dân hiện nay. Cơ chế này cũng tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ linh hoạt quyết định thời điểm chính thức thu thuế cũng như điều chỉnh ngưỡng, mức thuế suất khi điều kiện quản lý thị trường vàng đáp ứng yêu cầu.
Trả lời báo chí, đại diện Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí thuộc Bộ Tài chính cho biết bộ này đang được Chính phủ giao chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành luật, trong đó có nội dung quản lý thuế đối với chuyển nhượng vàng miếng. Bộ Tài chính đang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước cùng các bộ, ngành liên quan để nghiên cứu, đề xuất mức ngưỡng giá trị phù hợp trước khi trình Chính phủ ban hành. Giới chuyên gia trong lĩnh vực vàng nhận định đây là bài toán không đơn giản, bởi cần xác định ngưỡng ở mức vừa không ảnh hưởng đến người mua vàng tích cóp, tiết kiệm, vừa đánh trúng vào nhóm đầu tư, đầu cơ thường xuyên xoay vòng vốn.
Đáng lưu ý, theo quy định hiện hành, thuế chỉ áp dụng đối với vàng miếng – loại vàng được Ngân hàng Nhà nước quản lý và đóng dấu kiểm định riêng như vàng miếng SJC – mà không áp dụng cho vàng trang sức, vàng nhẫn trơn hay các sản phẩm vàng mỹ nghệ thông thường khác. Đây là điểm phân biệt quan trọng giúp người dân tránh nhầm lẫn trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.
Tác động đến thị trường và nhà đầu tư
Trong bối cảnh giá vàng thế giới và trong nước liên tục biến động mạnh thời gian gần đây, quy định thuế mới được kỳ vọng sẽ góp phần làm minh bạch hóa các giao dịch vàng miếng, hạn chế tình trạng đầu cơ, "lướt sóng" ngắn hạn vốn từng gây áp lực lên thị trường vàng và tỷ giá ngoại tệ. Việc đánh thuế trên từng lần chuyển nhượng, không phân biệt lãi hay lỗ, đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư ngắn hạn, thường xuyên mua đi bán lại để hưởng chênh lệch giá sẽ chịu tác động rõ rệt hơn so với nhóm cá nhân mua vàng để tích trữ dài hạn.
Đối với người dân có thói quen mua vàng làm của để dành, quy định về ngưỡng giá trị chịu thuế nếu được ban hành ở mức hợp lý sẽ giúp nhóm này không bị ảnh hưởng khi thực hiện các giao dịch nhỏ lẻ, không thường xuyên. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, ngưỡng cụ thể vẫn chưa được công bố chính thức, khiến nhiều người dân và nhà đầu tư tiếp tục chờ đợi văn bản hướng dẫn từ Chính phủ để có thể chủ động trong kế hoạch mua bán vàng sắp tới.
Về phía cơ quan quản lý, Bộ Tài chính khẳng định các quy định mới không làm xáo trộn thị trường, không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, mà là bước đi cần thiết trong lộ trình hoàn thiện khung pháp lý quản lý thị trường vàng, hướng tới mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và hạn chế tình trạng "vàng hóa" nền kinh tế.
Tổng hợp lại, người dân và nhà đầu tư tham gia thị trường vàng miếng cần nắm rõ một số điểm chính của chính sách thuế mới. Thứ nhất, thuế suất áp dụng là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần giao dịch vàng miếng, có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026 theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Thứ hai, quy định chỉ áp dụng với vàng miếng, không áp dụng với vàng trang sức, vàng nhẫn trơn. Thứ ba, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định hướng dẫn quy định cụ thể ngưỡng giá trị chịu thuế, thời điểm chính thức thu thuế và cơ chế điều chỉnh thuế suất theo từng giai đoạn quản lý thị trường vàng, do đó việc thu thuế trên thực tế có thể chưa diễn ra ngay khi luật có hiệu lực mà còn phụ thuộc vào tiến độ ban hành văn bản hướng dẫn.
Trong thời gian tới, các cá nhân có nhu cầu giao dịch vàng miếng nên theo dõi sát các thông tin chính thức từ Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước về ngưỡng giá trị chịu thuế cũng như thời điểm áp dụng cụ thể, để chủ động trong kế hoạch tài chính cá nhân và tuân thủ đúng quy định pháp luật khi chính sách chính thức được triển khai.
Hoàng Nguyễn