Giá vàng giảm mạnh, người trong cuộc và chuyên gia dự báo gì?

Chỉ mới vài tháng trước, thị trường vàng Việt Nam chứng kiến bầu không khí hừng hực khi giá vàng miếng SJC lẫn vàng nhẫn liên tục phá vỡ các đỉnh lịch sử cũ, chạm mức kỷ lục gần 191 triệu đồng/lượng. Khi đó, dòng người đổ xô đi mua vàng với tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) đã tạo nên những cơn sốt cục bộ.

Thế nhưng, "niềm vui ngắn chẳng tày gang". Tính đến trung tuần tháng 6, một làn sóng bán tháo dữ dội càn quét qua thị trường. Giá vàng trong nước liên tục "tuột dốc không phanh" theo từng giờ. Cho đến phiên giao dịch ngày 11/6, các doanh nghiệp vàng bạc đá quý lớn đồng loạt điều chỉnh giá vàng miếng SJC xuống thẳng vùng 131,0 - 136,0 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Vàng nhẫn 9999 cũng chịu chung số phận khi lùi sâu về sát mốc 135 triệu đồng/lượng.

Mức tổn thất kỷ lục: Chỉ trong vòng vỏn vẹn một tuần, giá vàng miếng đã bốc hơi hơn 20 triệu đồng/lượng (tương đương mức giảm ròng khoảng 13%). Nếu tính từ đỉnh cao nhất 191 triệu đồng/lượng, mỗi lượng vàng hiện đã bay mất 55 triệu đồng — một con số không tưởng đối với kênh đầu tư vốn được coi là "hầm trú ẩn" an toàn.

Không dừng lại ở đó, rủi ro đối với người mua vàng còn bị nhân đôi khi các nhà đài, tiệm vàng đồng loạt nới rộng chênh lệch giữa giá mua và giá bán (biên độ mua - bán) lên mức kỷ lục 5 triệu đồng/lượng. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ ai xuống tiền mua vàng ở thời điểm hiện tại đều phải chấp nhận chịu lỗ ngay lập tức 5 triệu đồng/lượng chưa tính đến đà giảm tiếp theo của thị trường.

Đứng trước "cú rơi thẳng đứng" này, tâm lý người trong cuộc phân hóa rõ rệt thành nhiều trạng thái, nhưng bao trùm lên tất cả là sự ngỡ ngàng.

Nhóm "đu đỉnh" muộn màng: Đây là những người chịu tổn thương nặng nề nhất. Chị T.H (Quận 3, TP.HCM) xót xa chia sẻ: "Nhìn dòng người xếp hàng, tôi cũng rút hết sổ tiết kiệm tích cóp bấy lâu để gom 3 lượng vàng miếng lúc giá 175 triệu đồng/lượng với ý định tích lũy lâu dài. Ai ngờ chỉ sau chưa đầy hai tháng, mỗi lượng vàng bốc hơi mấy chục triệu đồng. Giờ bán thì lỗ nặng mà giữ thì tim đập chân run theo bảng giá mỗi ngày." Không chỉ chị H., nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ cố gắng "bắt đáy" ở vùng 150 triệu hay 140 triệu đồng/lượng những ngày trước đó cũng đều đang ngậm trái đắng.

Các doanh nghiệp kinh doanh vàng: Bản thân các nhà đài cũng phải thận trọng tối đa. Việc nới rộng biên độ mua - bán lên tới 5 triệu đồng/lượng chính là "lá chắn" phòng vệ của các doanh nghiệp trước đà lao dốc quá nhanh của giá vàng thế giới, nhằm đẩy bớt phần rủi ro biến động tỷ giá và giá cả sang phía người tiêu dùng.

Lý giải cho đà suy giảm kinh hoàng này, các chuyên gia tài chính chỉ ra nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ thị trường quốc tế. Giá vàng thế giới sau khi lập đỉnh gần 5.600 USD/ounce đã nhanh chóng rơi vào "thị trường gấu" (giảm hơn 20% từ đỉnh) và hiện chỉ còn giao dịch quanh ngưỡng dưới 4.100 - 4.300 USD/ounce. Báo cáo việc làm tích cực của Mỹ đẩy mạnh lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục duy trì lãi suất cao, cộng với áp lực lạm phát và sức mạnh của đồng USD bứt phá đã tước đi động lực tăng trưởng của vàng.

Nhìn về xu hướng sắp tới, giới phân tích đang chia thành hai luồng quan điểm rõ rệt:

Nhiều tổ chức tài chính lớn toàn cầu, điển hình như Citigroup, đã liên tục hạ dự báo giá vàng trong ngắn hạn xuống vùng 4.000 USD/ounce.

Tại Việt Nam, chuyên gia kinh tế TS. Đinh Thế Hiển nhận định rằng kim loại quý này đang phải chịu áp lực rất lớn từ các chính sách tiền tệ thắt chặt toàn cầu. Ông Hiển dự báo giá vàng thế giới có thể tiếp tục điều chỉnh mạnh và hoàn toàn có khả năng dao động trong vùng thấp hơn từ 3.500 - 4.000 USD/ounce vào giai đoạn cuối năm. Theo đó, giá vàng trong nước khó tránh khỏi kịch bản giảm thêm theo quán tính, thậm chí lùi sâu hơn các mốc hiện tại nếu dòng tiền đầu cơ rút mạnh.

Ngược lại, một số chuyên gia lại cho rằng cú đổ đèo này chỉ là một nhịp điều chỉnh kỹ thuật cần thiết sau chu kỳ tăng quá nóng. Về dài hạn, xu hướng phi USD hóa của các ngân hàng trung ương và những bất ổn địa chính trị âm ỉ tại Trung Đông vẫn là bệ đỡ vững chắc cho vàng. Khi làn sóng thắt chặt tiền tệ hạ nhiệt, vàng sẽ tìm lại được vị thế của mình.

Trước diễn biến khó lường của thị trường, các chuyên gia kinh tế đưa ra lời cảnh báo nghiêm túc: Tuyệt đối không dùng đòn bẩy tài chính hoặc vay mượn để đầu cơ, bắt đáy vàng lúc này.

Thị trường vàng hiện tại không dành cho những nhà đầu tư lướt sóng ngắn hạn do biên độ rủi ro mua - bán quá lớn (5 triệu đồng/lượng). Việc mua đuổi hoặc bán tháo hoảng loạn đều dễ dẫn đến các quyết định sai lầm. Đối với những người nắm giữ vàng vật chất bằng dòng vốn nhàn rỗi dài hạn, việc kiên nhẫn quan sát và chờ đợi thị trường thiết lập một vùng nền giá ổn định mới là chiến lược khôn ngoan nhất vào lúc này.

Hoàng Nguyễn