Hoàng Kim Vị nhận giải thưởng “Tỏa sáng Nghị lực Việt” tổ chức tại Hà Nội
Từ mặc cảm đến tự tin đứng trên đôi chân của mình
Ngay từ khi chào đời, Vị đã mang dị tật ở cả hai chân. Tuổi thơ của anh gắn với những lần cha mẹ đưa đi chữa trị, với mong ước giản dị rằng con mình có thể tự bước đi như bao đứa trẻ khác. Nhưng khiếm khuyết không thể chữa lành hoàn toàn, Vị phải học cách thích nghi với cuộc sống bằng nghị lực của chính mình.
Lên lớp 7, không muốn cha mẹ ngày ngày phải vất vả đưa đón, Vị kiên trì tập đạp xe gần một năm trời. Ngày chiếc xe có thể đưa anh đến trường cũng là lúc cậu bé nhận ra một điều quan trọng: những giới hạn tưởng như không thể vượt qua đôi khi có thể được phá bỏ bằng sự kiên trì.
Hết THPT, vì hoàn cảnh gia đình, Vị phải nghỉ học. Anh từng học nghề nhưng rồi bỏ dở. Mặc cảm về khiếm khuyết, những hạn chế về sức khỏe và sự thiếu định hướng khiến có lúc con đường tương lai trước mắt anh trở nên mờ mịt.
Nhưng Vị không chọn cách đầu hàng, anh mày mò, tự tìm hiểu cách sửa chữa các thiết bị điện tử, điện lạnh trong gia đình. Sau đó, một người bà con có cửa hàng điện tử nhận anh vào làm. Vừa làm, vừa học hỏi, Vị từng bước tích lũy kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp.
Cũng từ những ngày tháng ấy, anh hiểu rằng điều người khuyết tật cần không phải là sự thương hại, mà là cơ hội được học nghề, được làm việc và được chứng minh năng lực bằng chính sức lao động của mình.
Năm 2017, cơ hội đến với Vị khi anh được Tỉnh đoàn Nghệ An mời tham gia lớp tập huấn về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Từ những kiến thức tiếp nhận được, anh bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về một hướng đi phù hợp với điều kiện gia đình.
Quê ở vùng bán sơn địa, gia đình có đất vườn, sau khi tìm hiểu thực tế sản xuất và học hỏi qua sách báo, Vị lựa chọn chăn nuôi để khởi nghiệp. Với sự hỗ trợ của tổ chức Đoàn và các chương trình dành cho thanh niên yếu thế lập thân, lập nghiệp, anh bắt tay xây dựng gia trại.
Năm 2019, dự án “Chăn nuôi sinh thái” của Vị đạt giải Khuyến khích tại cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn do Tỉnh đoàn Nghệ An tổ chức và được lựa chọn tham dự cuộc thi “Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn” do Trung ương Đoàn tổ chức. Năm 2020, dự án tiếp tục giành giải Ba tại Cuộc thi Dự án khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn lần thứ IV.
Từ một mô hình nhỏ, gia trại từng bước được mở rộng. Có thời điểm, Vị duy trì hơn 500 con gia cầm và khoảng 30 con gia súc; mỗi năm nuôi 3-4 lứa gà, ngan thương phẩm, mỗi lứa từ 400-700 con. Mô hình cho thu nhập khoảng 150-200 triệu đồng/năm, tạo việc làm cho 2-3 lao động tại địa phương.
Những kết quả ấy không chỉ mang lại thu nhập. Quan trọng hơn, chúng giúp Vị củng cố niềm tin rằng người khuyết tật hoàn toàn có thể tự tạo dựng sinh kế nếu có ý chí, kiến thức và cơ hội phù hợp. Nhưng anh vẫn chưa dừng lại. Anh nhận ra rằng, muốn có một nghề nghiệp ổn định và lâu dài, bản thân phải tiếp tục học tập, phải có tay nghề bài bản. Năm 2022, ở tuổi 30, anh quyết định trở lại giảng đường, theo học ngành Trung cấp Điện tử công nghiệp tại Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An. Đó là một quyết định không dễ dàng, anh lớn tuổi hơn nhiều bạn học, nhưng sức khỏe có những hạn chế nhất định và phía sau là cả một quá trình đã từng bỏ dở việc học nghề.
Hoàng Kim Vị tại gia trại của mình ở quê nhà
“Ngã ở đâu sẽ phải đứng dậy ở đó”, anh tự nhắc mình
Không chỉ nỗ lực học tập, Vị còn tích cực tham gia công tác Đoàn. Từ một sinh viên lớn tuổi hơn các bạn, anh được tín nhiệm làm cán bộ Đoàn, sau đó tham gia Ban Chấp hành Liên chi đoàn. Ba giấy khen của Đoàn trường trong giai đoạn 2022-2024 là sự ghi nhận cho những nỗ lực của anh trong học tập, rèn luyện và hoạt động thanh niên.
Năm 2024, Vị tốt nghiệp Trung cấp Điện tử công nghiệp loại Khá và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Với anh, đó không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm tiếp tục rèn luyện, học tập và đóng góp cho cộng đồng.
Sau khi tốt nghiệp, Vị tiếp tục học lên cao đẳng nghề, đồng thời tìm đến các cơ sở sửa chữa, bảo hành thiết bị điện, điện tử để phụ việc, tích lũy thêm kinh nghiệm thực tế.
Càng học, càng làm, anh càng nhận ra hướng đi phù hợp với mình. Nếu những năm đầu khởi nghiệp, mục tiêu của Vị chủ yếu là tạo sinh kế cho gia đình thì giờ đây, anh muốn biến kinh nghiệm của mình thành cơ hội cho những người cùng hoàn cảnh.
Anh xây dựng “Trung tâm kinh doanh, sửa chữa thiết bị điện dân dụng và tạo việc làm cho người khuyết tật”.
Theo dự định, cơ sở sẽ hoạt động trên ba hướng: kinh doanh thiết bị điện gia dụng; xây dựng đội ngũ sửa chữa tại nhà; đồng thời tạo môi trường để người khuyết tật được học nghề, làm việc và có thu nhập.
Ý tưởng ấy không xuất phát từ những lý thuyết trên giấy, mà từ chính trải nghiệm của một người từng mặc cảm, từng bỏ dở việc học và từng gặp không ít rào cản khi tìm kiếm việc làm.
Vị hiểu rằng, với nhiều người khuyết tật, khó khăn lớn nhất đôi khi không nằm ở khiếm khuyết cơ thể mà ở việc thiếu một cơ hội phù hợp để chứng minh năng lực. Bởi vậy, anh muốn xây dựng một nơi mà ở đó, mỗi người được nhìn nhận trước hết bằng khả năng lao động, tinh thần trách nhiệm và ý chí vươn lên.
Những dự án khởi nghiệp do Vị làm nhóm trưởng tiếp tục được ghi nhận. Năm 2023 và 2025, các dự án của nhóm đều giành giải Ba tại Cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo trong học sinh, sinh viên của Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An.
Từ những trải nghiệm ấy, Vị tiếp tục hoàn thiện dự án về trung tâm kinh doanh, sửa chữa thiết bị điện dân dụng và tạo việc làm cho người khuyết tật, tham gia chương trình “Thanh niên khuyết tật khởi nghiệp”. Dự án được Tỉnh đoàn Nghệ An lựa chọn gửi tham gia bình chọn chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt”.
Tháng 9/2026, tại Hà Nội, Hoàng Kim Vị cùng những thanh niên khuyết tật tiêu biểu trên cả nước tham gia các hoạt động của chương trình và đón nhận giải thưởng “Tỏa sáng Nghị lực Việt”.
Ở tuổi 34, giải thưởng là một dấu mốc đáng nhớ, nhưng với Vị, đó không phải đích đến. Phía trước vẫn là một trung tâm chưa thành hình, một đội ngũ thợ chưa được tập hợp và những người khuyết tật mà anh mong muốn có thể đồng hành, giúp họ học nghề, có việc làm và tự tin hơn trong cuộc sống.
Nhìn lại hành trình đã qua, Vị không coi những lần thất bại hay phải bắt đầu lại là mất mát. Ngược lại, chính những trải nghiệm ấy giúp anh hiểu sâu sắc giá trị của lao động, của cơ hội và của việc không từ bỏ chính mình.
Từ đôi chân từng khiến mình mặc cảm, Hoàng Kim Vị đã tự tìm cho mình một con đường. Và điều đáng quý hơn, anh không muốn con đường ấy chỉ dành riêng cho mình.
“Chúng ta hãy luôn cố gắng mỗi ngày, để khi một ngày trôi qua, mình lại trở thành một phiên bản tốt hơn ngày hôm qua”, Vị chia sẻ.
Đó cũng chính là cách anh đang sống: không phủ nhận những giới hạn của bản thân, nhưng nhất quyết không để những giới hạn ấy quyết định tương lai. Từ hành trình vượt lên chính mình, Hoàng Kim Vị đang nỗ lực mở thêm một lối đi cho những người khuyết tật khác – đó là học nghề, việc làm, tự lập và niềm tin vào giá trị của chính mình.
Nguyễn Hạnh (CTV VP Bắc Trung Bộ)