Di dời người dân bảo đảm an toàn tại các chung cư xuống cấp

Theo thông tin Sở Xây dựng TP.HCM cung cấp tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội chiều 29/10, công tác rà soát, kiểm định chất lượng chung cư cũ trên địa bàn đã hoàn thành trong tháng 10/2026. Kết quả cho thấy có 64 chung cư, gồm 106 lô với tổng cộng 8.577 căn hộ, thuộc diện phải di dời, tháo dỡ. Đáng chú ý, qua đợt rà soát này, Thành phố không ghi nhận trường hợp nào phải tháo dỡ khẩn cấp.

Tuy nhiên, việc tổ chức di dời tại một số chung cư vẫn chưa hoàn tất, đòi hỏi các địa phương phải chủ động phương án hỗ trợ người dân, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ mất an toàn trong thời gian chờ phá dỡ, cải tạo hoặc xây dựng lại công trình.

Sở Xây dựng đã tham mưu UBND TP.HCM yêu cầu UBND các phường khẩn trương rà soát nhu cầu tạm cư, chủ động bố trí chỗ ở hoặc hỗ trợ chi phí thuê nhà theo quy định đối với những hộ dân chưa di dời. Cùng với đó, các địa phương phải thông báo kết quả kiểm định đến chủ sở hữu và đơn vị quản lý vận hành chung cư; lắp đặt biển cảnh báo, hạn chế người dân tập trung tại những khu vực có kết cấu hư hỏng nặng.

Công tác bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn cũng được yêu cầu tăng cường. Đây là những giải pháp cần thiết nhằm hạn chế rủi ro đối với cư dân và lực lượng làm nhiệm vụ trong thời gian các công trình chưa được xử lý dứt điểm.

Đối với 16 chung cư cấp D được kiểm định từ năm 2017, Thành phố đã di dời 828/1.194 hộ dân. Trong số này, 12 chung cư đã hoàn thành di dời toàn bộ 608 hộ; hai chung cư di dời một phần, đạt 220/367 hộ; hai chung cư còn lại vẫn còn 219 hộ chưa di dời. Những con số này cho thấy bên cạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xử lý công trình xuống cấp, việc tổ chức di dời và bố trí nơi ở phù hợp cho người dân vẫn là khâu cần được tập trung tháo gỡ.

Hiện Thành phố đang triển khai thi công tại một số chung cư, đồng thời thực hiện các dự án phục vụ lợi ích công cộng đối với những công trình thuộc diện xử lý theo quy định của pháp luật về đầu tư công.

Một trường hợp đang được quan tâm là chung cư Vĩnh Hội, gồm các lô A, B, C tại phường Khánh Hội. Công tác di dời và bố trí tạm cư cho người dân đang được triển khai song song với việc lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Đây là cơ sở để tổ chức lập, phê duyệt kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư, đồng thời công bố thông tin mời gọi nhà đầu tư tham gia dự án.

Theo phương án được UBND Quận 4 (cũ) phê duyệt tại Quyết định số 259/QĐ-UBND-TH ngày 6/3/2025, có 232 căn hộ thuộc tài sản công được sử dụng để bố trí tạm cư cho các hộ dân tại chung cư Vĩnh Hội. Người dân được bố trí chỗ ở mà không phải trả tiền thuê nhà và chi phí quản lý vận hành; tuy nhiên, vẫn phải thanh toán các khoản chi phí sử dụng riêng như điện, nước và vệ sinh.

Sở Xây dựng cho biết quỹ nhà ở thuộc tài sản công của Thành phố hiện đã được phân bổ để phục vụ các dự án đầu tư công, dự án trọng điểm, cấp bách và các phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt. Vì vậy, trong trường hợp quỹ nhà không đáp ứng đủ nhu cầu, UBND các phường sẽ nghiên cứu phương án hỗ trợ chi phí thuê nhà cho người dân theo quy định.

Hướng đến hoàn thành cải tạo xây dựng lại 64 chung cư trước năm 2030

Bên cạnh công tác di dời, bố trí tạm cư, việc xác định cơ chế đầu tư và chính sách hỗ trợ cũng là yếu tố quan trọng để thúc đẩy tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Đối với chung cư Vĩnh Hội, dự án hiện chưa có chủ đầu tư. Sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư, chủ đầu tư sẽ được xem xét hưởng các chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 17/2025/NQ-HĐND, trong đó có hỗ trợ kinh phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật và kinh phí di dời theo các điều kiện quy định.

Đây là một trong những nội dung cần được quan tâm nhằm tạo điều kiện thu hút nguồn lực tham gia cải tạo chung cư cũ, nhất là những dự án có quy mô lớn, liên quan đến nhiều hộ dân và cần nguồn kinh phí đáng kể cho công tác di dời, tái định cư.

Trong giai đoạn 2026-2030, Sở Xây dựng đã trình UBND TP.HCM kế hoạch tổ chức thực hiện đề án cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ bị hư hỏng, xuống cấp. Điểm đáng chú ý của kế hoạch là xác định cụ thể trách nhiệm và thời gian thực hiện đối với từng cơ quan, đơn vị cũng như từng chung cư, qua đó tạo cơ sở theo dõi, đôn đốc và kiểm soát tiến độ.

Theo mục tiêu đề ra, Thành phố phấn đấu cơ bản hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư đối với các dự án chung cư được xây dựng trước năm 1975 và trong giai đoạn 1975-1994. Đối với những chung cư không thuộc diện phải phá dỡ, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành sửa chữa, nâng cấp, gia cố trong năm 2027. Riêng 64 chung cư thuộc diện phải phá dỡ sẽ được triển khai cải tạo, xây dựng lại từ nay đến năm 2030.

Việc phân định rõ nhóm công trình phải phá dỡ và nhóm cần sửa chữa, gia cố có ý nghĩa quan trọng trong tổ chức thực hiện. Qua đó, Thành phố có thể tập trung nguồn lực xử lý những công trình không còn bảo đảm điều kiện an toàn, đồng thời duy trì chất lượng và kéo dài thời gian sử dụng đối với các chung cư vẫn có khả năng tiếp tục khai thác sau khi được cải tạo.

Sở Xây dựng cũng đang nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ chương trình cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn. Đây là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh số lượng công trình cần xử lý lớn, quá trình triển khai liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị và quyền lợi trực tiếp của hàng nghìn hộ dân.

Với mục tiêu xử lý 64 chung cư trước năm 2030, bài toán đặt ra không chỉ là tháo dỡ những công trình xuống cấp mà còn phải bảo đảm tiến độ đầu tư, nguồn lực thực hiện và quyền lợi chính đáng của người dân. Việc triển khai đồng bộ từ kiểm định, di dời, bố trí tạm cư đến lựa chọn nhà đầu tư và tổ chức xây dựng lại sẽ quyết định hiệu quả của chương trình, góp phần cải thiện chất lượng nhà ở, bảo đảm an toàn và từng bước chỉnh trang đô thị TP.HCM.

Bạch Dương