Bà Đào Thị Thanh Thảo: Giữ lửa cho thương hiệu chè búp xanh Yên Thủy - Hòa Bình

Từ trăn trở với cây chè quê hương

Sinh ra và gắn bó với vùng đất có truyền thống trồng chè, bà Thanh Thảo hiểu rõ những nhọc nhằn của người nông dân Yên Thủy. Bà từng chứng kiến không ít giai đoạn cây chè rơi vào cảnh “được mùa mất giá”, sản phẩm làm ra chủ yếu bán thô, thương hiệu chưa được định danh rõ ràng.

Từ những năm 80 của thế kỷ XX, vùng chè được hình thành trên vùng đất huyện Yên Thủy (cũ) nơi có khí hậu ôn hòa, điều kiện thổ nhưỡng thích hợp. Hình ảnh những đồi chè xanh mướt, những búp chè non tươi rói và hương thơm dịu nhẹ đã khắc sâu vào tâm trí của những người dân nông trường 2 - 9. Các thế hệ của nhiều gia đình đã sinh ra, lớn lên và gắn bó với cây chè cho đến tận ngày nay.

Những đồi chè trải dài với màu xanh mướt được che chắn bởi dãy núi Trường Sơn huyền thoại đã tạo nên hương vị đặc biệt. Nét đặc sắc khi thưởng thức chè búp xanh này là vị chè đậm đà, chát ngọt, màu vàng sáng quện với hương thơm tự nhiên. Chè búp xanh Yên Thủy - Hòa Bình đã được khẳng định thương hiệu bởi cách chế biến truyền thống để giữ lại những tinh túy tạo nên vị thơm ngon đặc biệt.

“Nếu chỉ bán chè như một loại nông sản thô thì giá trị sẽ rất thấp. Tôi luôn trăn trở làm sao đề mỗi búp chè Yên Thủy - Hòa Bình khi đến tay người tiêu dùng phải mang theo cả câu chuyện về vùng đất con người nơi đây. Muốn cây chè sống được lâu dài thì không thể chỉ dựa vào sản lượng mà phải dựa vào chất lượng và uy tín vào hành trình xây dựng thương hiệu chè búp xanh Yên Thủy - Hòa Bình theo hướng bài bản và bền vững”, bà Thảo chia sẻ.

Chính những trăn trở ấy đã thôi thúc bà lựa chọn con đường khó hơn là xây dựng thương hiệu chè dựa trên chất lượng, uy tín và bản sắc địa phương. Với bà, mỗi búp chè không chỉ là nguyên liệu sản xuất mà còn là sự kết tinh của đất trời, mồ hôi người trồng và khát vọng đưa chè Việt vươn xa.

Kiên trì xây dựng chuỗi giá trị

Trên cương vị Phó Giám đốc phụ trách Công ty TNHH MTV 2 - 9, bà Đào Thị Thanh Thảo lựa chọn con đường không dễ là chuẩn hóa vũng nguyên liệu, kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, đầu tư cải tiến công nghệ chế biến và nâng cao mẫu mã sản phẩm. Bà trực tiếp cùng cán bộ kỹ thuật xuống cơ sở, hướng dẫn người dân canh tác an toàn, hạn chế hóa chất, giữ trọn hương vị tự nhiên của chè búp xanh.

Hương vị đậm đà, chát ngọt và màu xanh ánh vàng khi pha là điểm nhận diện của chè búp xanh Yên Thủy. Đó cũng là lý do Công ty TNHH MTV 2-9 Hòa Bình mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất, cải tiến kỹ thuật để nâng tầm thương hiệu chè địa phương, hướng tới thị trường rộng lớn trong và ngoài nước.

Quy trình chế biến chè được công ty duy trì ở mức nghiêm ngặt nhằm bảo tồn sự tinh túy của nguyên liệu. Những búp chè tươi sau khi hái được xào đầu để giảm ẩm, làm mềm đọt chè, hỗ trợ quá trình diệt men tiếp theo. Chè được vò kỹ để nước ép nổi lên bề mặt lá, rồi chuyển sang sấy nhằm đạt độ ẩm yêu cầu và tạo mùi thơm đặc trưng. Từng công đoạn xào, vò, sấy, lăn tạo hình được thực hiện chuẩn xác, giúp cánh chè xoăn chắc, sắc xanh ánh vàng và hương cốm thoang thoảng khi pha.

Đến nay, nỗ lực hiện đại hóa sản xuất đã mang lại kết quả rõ rệt. Năm 2023, sản phẩm của Công ty được chứng nhận “Sản phẩm, dịch vụ vàng vì người tiêu dùng” tại Diễn đàn Phát triển thương hiệu uy tín quốc gia. Tháng 1/2024, “Chè búp xanh Yên Thủy” đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao. Tiếp đó, tháng 9/2024, sản phẩm được vinh danh là một trong 20 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh.

Năm 2025, khi sản phẩm chè búp xanh Yên Thủy vinh dự được lựa chọn trưng bày và phục vụ Đại hội đại biểu lần thứ I tỉnh Phú Thọ, nhiệm kỳ 2025 - 2030, bà Thanh Thảo không dấu được xúc động. Theo bà, đó không chỉ là niềm tự hào của doanh nghiệp mà còn là sự ghi nhận đối với người trồng chè vùng Yên Thủy - Hòa Bình.

Cũng trong năm 2025, dưới sự điều hành của bà Đào Thị Thanh Thảo chè búp xanh Yên Thủy - Hòa Bình liên tiếp đạt nhiều giải thưởng danh giá tại các chương trình tôn vinh sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu. Với bà, mỗi giải thưởng là một bước tiến, nhưng cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm giữ vững chất lượng và niềm tin của người tiêu dùng.

Xây dựng thương hiệu từ sản xuất chè an toàn

Đằng sau những gói trà thơm là hệ thống sản xuất quy củ với mức đầu tư lớn. Công ty đã xây dựng cơ sở chế biến trị giá nhiều tỷ đồng, trang bị dây chuyền sản xuất hiện đại với công suất bình quân 0,2 tấn sản phẩm/giờ, đáp ứng các đơn hàng lớn. Nguồn nguyên liệu chủ yếu được cung cấp từ các hộ dân nhận khoán đất trong vùng, khu vực với hàng trăm ha chè, tạo việc làm cho 200 công nhân với thu nhập bình quân gần 80 triệu đồng/người/năm.

Theo bà Đào Thị Thanh Thảo - Phó Giám đốc phụ trách Công ty TNHH MTV 2 - 9 Hòa Bình: Để đạt chuẩn OCOP 4 sao, sản phẩm phải trải qua 8 bước sản xuất khắt khe: Từ thu hái bằng tay, xào diệt men ở 300°C trong 3 - 5 phút, làm nguội, vò trong 1,5 - 2 giờ, sàng tơi ở 250 - 300°C, sấy đạt trên 90%, lăn lên hương ở 220 - 350°C trong 40 phút, đến công đoạn đóng gói trong túi 10g, 100g, 200g hoặc hộp 0,5 - 1kg hút chân không với hạn sử dụng 12 tháng. Kết quả là sản phẩm chè khô có màu xanh đen, hương tự nhiên, khi pha cho nước vàng sáng.

Hiện công ty đang phát triển nhiều phân khúc từ trà mặn với mẫu mã đa dạng nhằm mở rộng tệp khách hàng. Bao bì được thiết kế trang nhã, hộp trà bát giác hay hộp vuông giúp sản phẩm trở thành món quà biếu sang trọng, phù hợp với thị trường quà tặng.

Hiện nay, sản phẩm có mặt tại nhiều tỉnh như Phú Thọ, Hà Nội, Thanh Hóa, Ninh Bình, Khánh Hoà, TP. HCM... góp phần nâng cao độ phủ thương hiệu và năng lực cạnh tranh của chè trong nước.

Cũng theo bà Thảo, chè búp xanh Yên Thủy được xác định là sản phẩm thế mạnh của doanh nghiệp. Mục tiêu trong thời gian tới là hình thành vùng sản xuất tập trung, chuẩn hóa quy trình để hướng tới thị trường khó tính nhất.

Khẳng định vị thế trên thị trường

Cùng với đặt mục tiêu nâng cao chất lượng, Công ty đang đẩy mạnh mở rộng quy mô, diện tích vùng trồng, dự kiến trong năm 2025 hoàn thành mở rộng trên 30 ha chè giống với hơn 100 hộ tham gia, công suất chế biến đạt hàng trăm tấn mỗi năm tại các xã Lạc Lương, Lạc Thuỷ và Đại Đồng. Đây được xem là bước đi chiến lược, giúp ổn định nguồn nguyên liệu và nâng cao giá trị sản phẩm.

Bằng cách áp dụng khoa học kỹ thuật, tăng cường cơ giới hóa, xây dựng mô hình VietGAP cho 30 ha chè, doanh nghiệp đã đưa hiệu quả sử dụng đất từ 70 triệu đồng lên 200 triệu đồng/ha, trung bình 120 triệu đồng/ha.

Không chỉ hướng đến thị trường nội địa, Công ty đang định hướng mở rộng tiêu thụ ra nước ngoài. Cùng với đó, các hoạt động xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ, trưng bày sản phẩm, kết nối cung, cầu được triển khai liên tục nhằm tiếp cận hệ thống phân phối lớn và mở rộng độ nhận diện thương hiệu.

Bên cạnh sản xuất, doanh nghiệp chú trọng đổi mới quản lý, giảm chi phí gián tiếp, tối ưu lao động, đầu tư máy móc để tăng lợi nhuận và hạ giá thành. Bao bì, mẫu mã sản phẩm được nâng cấp theo thị hiếu người tiêu dùng hiện đại, đồng thời đẩy mạnh truyền thông qua các nền tảng số, Facebook, TikTok...

Sự phát triển của Công ty TNHH MTV 2-9 Hòa Bình không chỉ nâng tầm sản phẩm chè Yên Thủy mà còn góp phần quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm cho khoảng 200 lao động địa phương, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy ngành nông nghiệp công nghệ cao của tỉnh.

Với chiến lược bài bản, sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao cùng định hướng mở rộng thị trường, chè búp xanh Yên Thủy đang dần trở thành niềm tự hào của người dân vùng phía Nam của tỉnh. Trên hành trình tìm kiếm thành công từ những sản phẩm nông nghiệp, những gói trà mang hương núi gió ngàn ấy không chỉ là đặc sản địa phương mà còn là minh chứng cho tinh thần đổi mới, sáng tạo và quyết tâm phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững./.

SƠN THỦY