Với Trường Foods, hành trình phát triển sản phẩm thịt chua một món ăn mang đậm dấu ấn truyền thống cũng là hành trình đưa một sản phẩm địa phương bước vào một chuẩn mực sản xuất mới. Từ thịt chua, nem chua đến những sản phẩm tiện lợi như lạp xưởng, thịt heo xé; từ hệ thống phân phối B2B đến thương mại điện tử; từ sản phẩm đơn lẻ đến những bộ quà tặng mang câu chuyện văn hóa, doanh nghiệp đang tìm cách cân bằng giữa gìn giữ cái gốc và đổi mới để đi xa. Phóng viên có cuộc trao đổi với chị Trần Thị Phượng Thư - Phó Giám đốc Công ty CP Sản xuất và Thương mại Trường Foods về câu chuyện chất lượng, thị trường và hướng phát triển của doanh nghiệp trong bối cảnh mới.
Chị Trần Thị Phượng Thư - Phó Giám đốc Công ty CP Sản xuất và Thương mại Trường Foods.
Phóng viên: Thưa chị, thịt chua vốn là một món ăn truyền thống. Nhưng để đưa một sản phẩm lên men tự nhiên từ quy mô sản xuất nhỏ đến thị trường rộng lớn, chắc hẳn không chỉ cần công thức ngon. Trường Foods đã nhìn nhận bài toán này như thế nào?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Đúng vậy! với chúng tôi, hương vị truyền thống là điểm khởi đầu, nhưng để sản phẩm có thể đi xa thì chất lượng phải được chuẩn hóa. Thịt chua có đặc thù riêng bởi sản phẩm trải qua quá trình lên men enzyme tự nhiên. Nếu sản xuất thủ công, chất lượng có thể chịu tác động bởi nhiệt độ và điều kiện môi trường. Khi sản lượng tăng lên, phục vụ thị trường rộng hơn, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm của người sản xuất mà phải kiểm soát bằng quy trình.
Vì thế, chúng tôi chú trọng xây dựng quy trình sản xuất khép kín, kiểm soát từ nguyên liệu đầu vào đến các công đoạn chế biến, lên men và đóng gói. Mục tiêu cuối cùng là làm sao sản phẩm đến tay khách hàng vẫn giữ được đặc trưng vốn có nhưng đồng thời bảo đảm yêu cầu về an toàn và chất lượng.
Phóng viên: Có phải đây cũng chính là điểm khác biệt giữa một món đặc sản địa phương và một sản phẩm hàng hóa có khả năng đi xa?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Tôi nghĩ đúng là như vậy. Một món ăn ngon có thể được yêu thích trong phạm vi một vùng. Nhưng để trở thành sản phẩm hàng hóa, doanh nghiệp phải giải quyết rất nhiều vấn đề phía sau.
Đó là nguyên liệu, tiêu chuẩn, quy trình sản xuất, khả năng cung ứng và sự đồng nhất của sản phẩm. Đặc biệt với thực phẩm, chúng tôi không thể xem nhẹ bất kỳ khâu nào.
Chị Trần Thị Phượng Thư - Phó Giám đốc Công ty CP Sản xuất và Thương mại Trường Foods trao đổi với phóng viên về những sản phẩm thịt chua đạt chứng nhận OCOP của Công ty.
Phóng viên: Trường Foods hiện có 13 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP. Con số này nói lên điều gì về quá trình phát triển sản phẩm của doanh nghiệp?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Hiện chúng tôi có 13 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, trong đó 1 sản phẩm đạt OCOP 5 sao và 12 sản phẩm đạt OCOP 4 sao. Đối với chúng tôi, đây là kết quả của quá trình liên tục hoàn thiện sản phẩm, từ chất lượng đến quy trình và cách thức đưa sản phẩm đến người tiêu dùng.
Trong danh mục đó, những sản phẩm truyền thống như thịt chua, nem chua vẫn là nền tảng. Đây là những sản phẩm gắn với thương hiệu và có nhóm khách hàng riêng. Nhưng thị trường thay đổi từng ngày. Người tiêu dùng, đặc biệt là người trẻ, ngày càng quan tâm đến sự tiện lợi. Vì vậy, doanh nghiệp cũng phải chủ động thay đổi.
Thịt chua Trường Foods - tinh hoa ẩm thực đất Tổ.
Phóng viên: Vậy đâu là hướng đổi mới của Trường Foods khi thị hiếu tiêu dùng đang dịch chuyển?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Chúng tôi không nghĩ đổi mới có nghĩa là từ bỏ những gì mình đang có. Thịt chua và nem chua vẫn là “xương sống” của thương hiệu. Nhưng khoảng hai năm trở lại đây, chúng tôi bắt đầu phát triển thêm các sản phẩm không lên men như lạp xưởng, thịt heo xé và những sản phẩm tiện lợi.
Mục tiêu là mở rộng khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đặc biệt là nhóm khách hàng trẻ. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng tận dụng hạ tầng sản xuất để phát triển thêm các sản phẩm từ thịt và mỳ gạo. Với mỳ gạo, chúng tôi đang hướng tới những dòng sản phẩm kết hợp rau củ quả.
Tôi cho rằng một doanh nghiệp muốn đi đường dài phải biết mình đang có gì và thị trường đang cần gì, rồi tìm điểm giao giữa hai yếu tố đó.
Phóng viên: Thời gian qua, hàng loạt vụ việc liên quan đến thực phẩm và quảng cáo đã khiến người tiêu dùng thận trọng hơn. Điều này có tạo ra áp lực đối với Trường Foods?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Chắc chắn có tác động đến tâm lý chung của thị trường. Khi một số vụ việc bị phát hiện, người tiêu dùng không chỉ đặt câu hỏi với doanh nghiệp vi phạm mà đôi khi còn nghi ngại cả ngành hàng. Với sản phẩm chế biến từ thịt, sự thận trọng ấy càng rõ.
Nhưng chúng tôi cho rằng đây cũng là lúc doanh nghiệp phải chứng minh mình bằng những gì đã làm. Nếu quy trình kiểm soát nghiêm túc, hồ sơ công bố chất lượng rõ ràng, tiêu chuẩn được đăng ký đầy đủ và nguồn nguyên liệu được kiểm soát thì doanh nghiệp có cơ sở để trả lời những câu hỏi của người tiêu dùng và đối tác. Tôi luôn nghĩ rằng niềm tin không thể chỉ xây dựng bằng truyền thông. Niềm tin cuối cùng phải nằm trong chính sản phẩm.
Phóng viên: Nói đến chất lượng thực phẩm, nguyên liệu đầu vào luôn là vấn đề được quan tâm. Trường Foods đang kiểm soát nguồn thịt như thế nào?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Nguyên tắc của chúng tôi là phải kiểm soát ngay từ đầu. Doanh nghiệp ưu tiên hợp tác với các tập đoàn chăn nuôi và giết mổ quy mô công nghiệp, có đầy đủ chứng nhận kiểm dịch và các yêu cầu về an toàn sinh học.
Hiện nguồn nguyên liệu thịt chủ yếu của chúng tôi được cung ứng từ CP và Masan. Chúng tôi không sử dụng nguồn thịt trôi nổi trên thị trường. Việc hợp tác với các nhà cung cấp lớn giúp doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn nguyên liệu và kiểm soát chất lượng đầu vào. Đối với thực phẩm, đây là nguyên tắc chúng tôi không đánh đổi. Bởi nếu nguyên liệu đầu vào không được kiểm soát thì rất khó nói đến chất lượng ổn định ở sản phẩm cuối cùng.
Phóng viên: Trường Foods có định hướng phát triển nhượng quyền. Nhưng với thịt chua một sản phẩm phụ thuộc vào quá trình lên men tự nhiên làm thế nào để bảo đảm chất lượng đồng nhất khi sản xuất ở những địa phương khác nhau?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Đây là một trong những bài toán khó nhất. Nếu không có nhà máy đạt tiêu chuẩn tại địa phương, sản xuất thủ công rất khó bảo đảm sản lượng và tính đồng nhất. Đặc biệt, thịt chua liên quan đến quá trình lên men enzyme tự nhiên nên nhiệt độ môi trường có ảnh hưởng rất lớn.
Khi sản xuất ở một nơi có điều kiện khí hậu khác, doanh nghiệp phải chủ động kiểm soát nhiệt độ phòng sản xuất. Chẳng hạn khi trời lạnh phải có thiết bị hỗ trợ làm nóng; khi trời nóng phải có giải pháp hạ nhiệt để duy trì điều kiện phù hợp, khoảng 27°C theo yêu cầu của quy trình.
Vì thế, nhượng quyền với chúng tôi không đơn giản là đưa thương hiệu đến một địa phương mới. Quan trọng hơn là phải đưa được tiêu chuẩn, quy trình và cách kiểm soát chất lượng đi cùng thương hiệu.
Đặc biệt, muốn nhân rộng thương hiệu thì trước hết phải nhân rộng được chất lượng đó là điều chúng tôi đặc biệt quan tâm. Khách hàng ở TP. Hà Nội, TP.HCM hay bất cứ địa phương nào cũng phải được tiếp cận sản phẩm có chất lượng ổn định. Nếu không làm được điều đó thì thương hiệu càng mở rộng, rủi ro càng lớn.
Phóng viên: Một hướng đi khá thú vị của Trường Foods là phát triển các bộ quà tặng như Set Con Cui Nguồn hay Set 4 mùa. Doanh nghiệp muốn gửi gắm điều gì qua những sản phẩm này?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Chúng tôi muốn nâng sản phẩm từ giá trị sử dụng lên giá trị trải nghiệm.
Ví dụ, Set Con Cui được định hướng là sản phẩm OCOP 5 sao, sử dụng hộp tre ép theo hướng bền vững. Bao bì đưa vào những hình ảnh văn hóa của ba tỉnh Phú Thọ, Hòa Bình và Yên Bái như Đền Hùng, Nhà thờ đá... Bên trong là sự kết hợp của nhiều sản phẩm như thịt chua, thịt chua nứa, thịt muối, nem chua. Giá tham khảo khoảng 890.000 đồng.
Còn Set 4 mùa Xuân – Hạ – Thu – Đông được xây dựng theo câu chuyện riêng của từng mùa. Chúng tôi muốn khi khách hàng trao một hộp quà, họ không chỉ trao một món ăn mà còn trao một phần câu chuyện về vùng đất, văn hóa và con người.
Phóng viên: Với hệ thống sản phẩm ngày càng đa dạng, chiến lược phân phối của Trường Foods hiện được triển khai như thế nào?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Chúng tôi xác định B2B vẫn là kênh quan trọng, với hệ thống nhà phân phối, đại lý, chuỗi cửa hàng tiện lợi, siêu thị và các điểm bán phù hợp với khách hàng trẻ. Song song với đó là B2C và thương mại điện tử. Chúng tôi tiếp cận khách hàng thông qua TikTok, Facebook, Shopee…
Hiện nay chúng tôi tập trung mạnh hơn vào Shopee bởi chi phí vận hành và tỷ lệ hoàn hàng tương đối ổn định. TikTok Shop có khả năng tiếp cận rất nhanh nhưng chi phí sàn có thể khá cao.
Với chúng tôi, bán hàng trực tuyến không chỉ là đưa sản phẩm lên một nền tảng. Đặc thù của thực phẩm lên men đòi hỏi doanh nghiệp phải tính cả câu chuyện bảo quản và vận chuyển.
Phóng viên: Nếu phải nói ngắn gọn về hướng đi của Trường Foods trong thời gian tới, chị sẽ nhấn mạnh điều gì?
Chị Trần Thị Phượng Thư: Chúng tôi sẽ tiếp tục đi theo hướng giữ cái gốc, chuẩn hóa cái nền và đổi mới sản phẩm. Thịt chua và nem chua vẫn là những sản phẩm quan trọng làm nên thương hiệu. Nhưng bên cạnh đó, chúng tôi phải có thêm sản phẩm phù hợp với nhu cầu mới.
Chúng tôi cũng phải tiếp tục kiểm soát nguyên liệu, hoàn thiện quy trình sản xuất, phát triển hệ thống phân phối và giải quyết bài toán logistics cho thực phẩm. Mục tiêu là khi thương hiệu mở rộng, chất lượng cũng phải được mở rộng theo.
Phóng viên: Xin cảm ơn chị về cuộc trò chuyện!
LƯU ĐỨC THỌ (thực hiện)