Đền Hùng từ lâu đã trở thành không gian văn hóa thiêng liêng, nơi người Việt tìm về để bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, tưởng nhớ công đức các Vua Hùng và nhắc mình về nguồn cội. Từ tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đến truyền thống thờ Tổ, thờ họ trong mỗi gia đình, dòng họ, tinh thần hướng về nguồn cội đã trở thành một nét đẹp bền vững trong đời sống văn hóa Việt Nam.
Đền Hùng – di tích lịch sử văn hoá đặc biệt
Đó không chỉ là sự tri ân đối với những thế hệ đi trước, mà còn là cách trao truyền những giá trị về tình thân, sự gắn kết và trách nhiệm giữa các thế hệ. Trong mỗi gia đình, những câu chuyện về ông bà, tổ tiên; trong mỗi dòng họ, những ngày giỗ Tổ, ngày họp họ… đều góp phần vun đắp ý thức về cội nguồn và trách nhiệm với cộng đồng.
Ngày 19/9/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Đền Hùng. Trong cuộc gặp cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn quân Tiên Phong, Người căn dặn: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.
Lời nói giản dị nhưng hàm chứa tư tưởng sâu sắc về mối quan hệ giữa dựng nước và giữ nước, giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Đó là sự tiếp nối tự nhiên của lịch sử dân tộc: thế hệ trước gây dựng nền móng, thế hệ sau kế thừa, vun đắp và làm cho đất nước ngày càng phát triển.
Hơn bảy thập kỷ kể từ ngày Bác Hồ về Đền Hùng, lời căn dặn ấy vẫn được nhắc lại như một giá trị có ý nghĩa lâu dài đối với mỗi người Việt Nam. Qua nhiều giai đoạn lịch sử, sức mạnh đoàn kết đã trở thành nguồn lực quan trọng để dân tộc vượt qua thử thách, bảo vệ độc lập, thống nhất đất nước và từng bước kiến thiết cuộc sống mới.
Từ những năm tháng gian khó, đất nước từng bước hồi sinh, phát triển và hội nhập. Sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, diện mạo kinh tế - xã hội có nhiều chuyển biến; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân từng bước được nâng lên; vị thế và vai trò của Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế ngày càng được củng cố.
Nhìn lại chặng đường ấy càng thấy rõ giá trị của tinh thần “dựng nước đi đôi với giữ nước”. Giữ nước hôm nay không chỉ được hiểu là bảo vệ chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ, mà còn là giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường sống, củng cố nền tảng xã hội, phát huy nguồn lực con người và xây dựng một đất nước phát triển bền vững. Đó cũng chính là cách thế hệ hôm nay tiếp nối công lao dựng nước của cha ông bằng những hành động thiết thực trong lao động, học tập, sáng tạo và cống hiến.
Lễ kỷ niệm 72 năm Ngày Bác Hồ về thăm Đền Hùng và khánh thành Tượng đài “Bác Hồ với ngày hội non sông”
Trong bài phát biểu tại sự kiện ở Đền Hùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhớ công lao dựng nước của tổ tiên luôn gắn liền với trách nhiệm bảo vệ và xây dựng đất nước của các thế hệ hôm nay và mai sau. Tinh thần ấy đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận lịch sử không chỉ bằng niềm tự hào về những thành tựu đã đạt được, mà còn bằng tư duy chủ động trước những thay đổi của thời đại.
Việc tổng kết những chặng đường lớn của đất nước, trong đó có quá trình Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đồng thời nghiên cứu định hướng phát triển trong những giai đoạn tiếp theo, có ý nghĩa quan trọng đối với việc hình thành tầm nhìn dài hạn.
Nhìn lại để hiểu rõ hơn những bài học đã được hun đúc qua lịch sử; tổng kết để nhận diện những giá trị bền vững; từ đó xác lập tư duy phát triển phù hợp với yêu cầu mới. Một đất nước muốn đi xa cần có tầm nhìn dài hạn. Một dân tộc muốn phát triển bền vững cần biết trân trọng lịch sử, kế thừa những giá trị tốt đẹp và chủ động chuẩn bị cho tương lai.
Đó cũng là tinh thần “chủ động để không bị động, bất ngờ” trước những biến chuyển nhanh chóng của thời đại. Sự chủ động ấy bắt đầu từ tư duy, từ việc chuẩn bị nguồn lực, từ chất lượng con người và từ khả năng nhìn nhận những cơ hội, thách thức ở tầm dài hạn.
Hơn bảy thập kỷ đã đi qua, nhưng lời căn dặn tại Đền Hùng vẫn có sức sống đặc biệt. Bởi trong câu nói ấy không chỉ có trách nhiệm với non sông, mà còn có niềm tin vào sức mạnh của các thế hệ Việt Nam khi cùng chung một mục tiêu xây dựng đất nước.
Từ các Vua Hùng dựng nền nước Việt đến Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở các thế hệ hôm nay về trách nhiệm tiếp nối; từ truyền thống “uống nước nhớ nguồn” đến khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, thịnh vượng, đó là một dòng chảy liên tục của lịch sử và văn hóa dân tộc. Mỗi thế hệ có một sứ mệnh riêng. Nếu cha ông để lại non sông, thế hệ hôm nay có trách nhiệm gìn giữ và làm giàu thêm những giá trị ấy; thế hệ mai sau sẽ tiếp tục kế thừa và phát triển.
Vì vậy, lời căn dặn “Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” không chỉ thuộc về một thời điểm lịch sử. Đó là lời nhắc nhở vượt qua giới hạn của thời gian, để mỗi người Việt Nam hôm nay hiểu rằng xây dựng đất nước cũng chính là một cách thiết thực để tri ân tiền nhân.
Từ Đền Hùng, câu chuyện về cội nguồn tiếp tục được trao truyền. Và từ cội nguồn ấy, các thế hệ người Việt Nam cùng hướng tới tương lai với niềm tin, trách nhiệm và khát vọng dựng xây một đất nước ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn.
VĂN HÙNG