Hành trình định danh: Từ hàng thô đến vị thế trên kệ đại siêu thị
Trong suốt nhiều thập kỷ, nông sản Việt Nam thường xuyên góp mặt trong top đầu thế giới về sản lượng xuất khẩu nhưng lại chịu phận "vô danh" khi phần lớn sản phẩm được bán dưới dạng nguyên liệu thô hoặc đóng gói dưới nhãn mác của các đơn vị trung gian quốc tế. Tuy nhiên, bức tranh này đang thay đổi mạnh mẽ trong những năm gần đây. Việc từng bước thâm nhập các kênh phân phối hiện đại tại Mỹ, Nhật Bản và châu Âu không đơn thuần là mở rộng đầu ra mà còn là một cuộc viễn chinh để khẳng định vị thế.
Từ những gói phở ăn liền, hạt gạo thơm đến các sản phẩm chế biến sâu từ dừa, nông sản Việt đang thực hiện một bước nhảy vọt: thoát khỏi bao tải thô để kiêu hãnh đứng trên những kệ hàng sang trọng bậc nhất thế giới. Đây là kết quả của một quá trình chuyển đổi đau đớn nhưng cần thiết, nơi giá trị gia tăng và sự nhận diện thương hiệu trở thành những mục tiêu sống còn thay vì chỉ chạy theo số lượng như trước đây.
Cột mốc đáng nhớ vào đầu tháng 2/2026 tại hệ thống đại siêu thị Carrefour của Pháp đã đánh dấu một chương mới cho thực phẩm chế biến Việt Nam. Lần đầu tiên, những sản phẩm đặc sắc như phở, bún và hủ tiếu ăn liền mang thương hiệu nội địa chính thức hiện diện tại một trong những tập đoàn bán lẻ khắt khe nhất thế giới. Thành công này không đến từ sự ngẫu nhiên mà là thành quả của một chiến lược liên kết bền bỉ được ví như chiếc "kiềng ba chân" vững chắc. Đó là sự phối hợp nhịp nhàng giữa năng lực sản xuất của doanh nghiệp trong nước, sự định hướng chiến lược từ các cơ quan thương mại tại nước sở tại và mạng lưới phân phối uy tín của các đối tác địa phương. Sự kết nối này giúp hàng hóa Việt Nam không chỉ vượt qua được những rào cản kỹ thuật khắt khe về an toàn thực phẩm của châu Âu mà còn tiếp cận trực tiếp đến tay người tiêu dùng bản địa, tạo tiền đề để lan tỏa sức ảnh hưởng sang các hệ thống bán lẻ khác trên toàn lục địa.
Hạt ngọc Việt và quả dừa: Cuộc đổ bộ vào những thị trường khó tính nhất
Thị trường Nhật Bản và Liên minh châu Âu vốn được biết đến như những "pháo đài" tiêu chuẩn, nhưng hạt gạo Việt đã tìm thấy chìa khóa để mở cửa các thị trường này. Từ năm 2022, những dòng gạo sạch đầu tiên đã tiên phong xác lập chỗ đứng tại xứ sở hoa anh đào và liên tục ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc. Đến năm 2025, mối quan hệ đối tác chiến lược với các đại siêu thị như Belc tại Nhật Bản hay các đơn vị phân phối độc quyền tại Đức đã đưa sản lượng gạo mang thương hiệu nội địa xuất khẩu sang EU đạt khoảng 1.000 tấn.
Dự kiến trong năm 2026, con số này sẽ tăng gấp đôi, minh chứng cho sức hút của những sản phẩm được đầu tư bài bản về cả nội dung lẫn hình thức. Song song với lúa gạo, ngành dừa cũng đang tạo nên những dấu ấn đậm nét tại Mỹ. Thông qua việc thành lập các chi nhánh trực thuộc ngay tại quốc gia này, các sản phẩm chế biến sâu như nước dừa organic, dầu dừa tinh khiết và snack dừa đã hiện diện tại hơn 65 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việc tiếp cận trực tiếp các nhà bán lẻ quốc tế thay vì qua trung gian giúp doanh nghiệp nắm bắt nhanh chóng thị hiếu khách hàng và khẳng định uy tín thương hiệu một cách rõ nét nhất.
Để có thể trụ vững tại các thị trường cao cấp, nông nghiệp Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên kiểm soát nghiêm ngặt từ trang trại đến bàn ăn. Các doanh nghiệp đầu ngành đã không ngần ngại đầu tư hàng triệu USD vào hệ thống nhà máy chế biến với dây chuyền sấy, tách màu và đóng gói tự động đạt các chứng nhận quốc tế như HACCP hay Halal. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là một phần của câu chuyện. Yếu tố cốt lõi nằm ở việc làm chủ nguồn nguyên liệu và công tác chọn tạo giống. Những giống lúa có giá trị thương mại cao như Japonica hay Đài Thơm 8 đang dần thay thế các giống lúa phẩm cấp thấp, kết hợp với các mô hình canh tác bền vững như lúa hữu cơ hay mô hình lúa-tôm. Đây là những nỗ lực nhằm tạo ra những sản phẩm không chỉ ngon mà còn sạch và có trách nhiệm với môi trường, đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh đang thịnh hành trên toàn cầu.
Sự khắt khe của các tiêu chuẩn như BRCGS – một trong những thước đo an toàn thực phẩm toàn diện nhất thế giới – đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát từ hệ thống quản lý rủi ro, truy xuất nguồn gốc đến điều kiện vệ sinh nhà xưởng và quy trình đào tạo nhân sự. Việc đáp ứng được những bộ quy tắc này chính là "giấy thông hành" hạng thương gia giúp nông sản Việt tự tin bước vào các chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi mỗi sản phẩm đều có một hồ sơ minh bạch và chất lượng ổn định, sự nhận diện thương hiệu sẽ được xây dựng một cách tự nhiên và bền vững nhất trong tâm trí khách hàng quốc tế.
Tầm nhìn 2026: Hướng tới hệ sinh thái nông nghiệp tỷ đô và bền vững
Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 74 tỷ USD trong năm 2026 là một con số đầy thách thức nhưng hoàn toàn khả thi nếu chúng ta tiếp tục kiên trì với con đường giá trị gia tăng. Tầm nhìn của ngành không còn dừng lại ở việc bán một sản phẩm đơn lẻ mà hướng tới xây dựng một hệ sinh thái sản phẩm toàn diện. Từ hạt gạo cao cấp, doanh nghiệp có thể khai thác tối đa giá trị từ các phụ phẩm để sản xuất dầu gạo, thức ăn chăn nuôi, phân bón hữu cơ và thậm chí là năng lượng sinh khối. Chuỗi giá trị này không chỉ giúp tối ưu hóa lợi nhuận mà còn tạo ra một quy trình sản xuất tuần hoàn, giảm thiểu tác động đến môi trường.
Đến năm 2030, mục tiêu hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm an toàn, bền vững và sở hữu những giống cây trồng độc quyền chất lượng cao sẽ là bệ phóng để nông sản Việt Nam thoát ly hoàn toàn khỏi cái bẫy giá rẻ. Việc đưa hàng hóa vào hệ thống siêu thị quốc tế cần được xem là một nhiệm vụ chiến lược xuyên suốt. Thay vì chỉ là những đơn hàng rời rạc, các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch dài hạn, đưa hàng hóa trực tiếp đến tay người tiêu dùng sở tại để củng cố sự nhận diện rõ ràng cho thương hiệu Việt. Trong thế giới của năm 2026, một thương hiệu mạnh không chỉ nằm ở biểu tượng logo mà nằm ở sự cam kết về chất lượng, sự minh bạch trong quy trình và khả năng thích ứng linh hoạt với những yêu cầu khắt khe của thời đại. Khi mỗi sản phẩm Việt trên kệ siêu thị thế giới đều kể được câu chuyện về sự tận tâm và trí tuệ của người làm nông nghiệp, đó cũng là lúc chúng ta thực sự làm chủ vận mệnh của nông sản quốc gia trên bản đồ tiêu dùng toàn cầu.
Mọi chuyển động của ngành nông nghiệp hiện nay đều đang hướng tới một tương lai mà ở đó, "Made in Vietnam" sẽ là bảo chứng cho chất lượng và sự phát triển bền vững. Với sự đồng lòng của cả hệ thống từ quản lý nhà nước đến doanh nghiệp và nông dân, khát vọng đưa Việt Nam trở thành bếp ăn của thế giới với những thương hiệu tỷ đô chắc chắn sẽ không còn là một giấc mơ xa vời.
Bảo An