Biến những đồi chè xanh thành điểm check-in hấp dẫn ở Sơn Tây

Đánh thức tiềm năng từ những đồi chè xanh

Khu vực các xã phía Tây Hương Sơn hiện có khoảng 700 ha chè, trong đó xã Sơn Tây, Hà Tĩnh giữ vai trò trung tâm với diện tích khoảng 350 ha. Diện tích này bao gồm vùng chè búp được sản xuất tập trung và những cây chè xanh truyền thống trồng quanh vườn nhà, trên các triền đồi thấp.

Dù chất lượng sản phẩm chưa có nhiều lợi thế so với một số vùng chè nổi tiếng trong cả nước, cây chè vẫn mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể cho người dân địa phương. Theo số liệu được cung cấp, năng suất chè búp tươi đạt khoảng 12–15 tấn/ha/năm, doanh thu bình quân từ 230–270 triệu đồng/ha/năm. Sau khi trừ các khoản chi phí đầu tư, chăm sóc, phân bón, điện tưới và thu hái khoảng 80 triệu đồng/ha/năm, lợi nhuận ước đạt khoảng 150–190 triệu đồng/ha/năm.

Bên cạnh giá trị kinh tế, những đồi chè xanh mướt còn sở hữu cảnh quan có sức hút đối với những người yêu thiên nhiên. Tận dụng lợi thế này, chính quyền và người dân Sơn Tây đang từng bước hình thành các điểm tham quan, chụp ảnh, thu hút du khách, đặc biệt là giới trẻ.

Không gian thoáng đãng, không khí trong lành

Những luống chè thẳng hàng, tán cây xanh mát trải dài theo triền đồi tạo nên khung cảnh thanh bình, gợi liên tưởng đến các vùng chè nổi tiếng như Mộc Châu, Nghệ An,... Không gian thoáng đãng, khí hậu trong lành cùng vẻ đẹp mộc mạc của vùng trung du miền núi đã trở thành điểm nhấn riêng, giúp nơi đây dần được biết đến như một địa điểm check-in mới của Hà Tĩnh.

Đến với những đồi chè, du khách không chỉ được ngắm cảnh, chụp ảnh lưu niệm mà còn có cơ hội tìm hiểu quy trình canh tác, trực tiếp trải nghiệm thu hái chè cùng người dân địa phương. Sự kết hợp giữa tham quan cảnh quan và khám phá hoạt động sản xuất nông nghiệp góp phần tạo nên những trải nghiệm gần gũi, khác biệt so với các hình thức du lịch thông thường.

Chia sẻ cảm nhận trong lần đầu đến Sơn Tây, chị Hải Yến, du khách đến từ phường Thành Sen, cho biết: “Khung cảnh ở đây đẹp không khác gì Mộc Châu. Không khí trong lành, những hàng chè được trồng thẳng tắp, tán cây rộng, những búp non xanh mướt tạo nên một không gian rất thơ mộng. Đến đây, mọi người có thể hòa mình vào thiên nhiên, tận hưởng sự yên bình và lưu lại những khoảnh khắc đẹp. Tôi nghĩ người dân Hà Tĩnh nên thử một lần đến đồi chè Sơn Tây để cảm nhận vẻ đẹp hoang sơ, mộc mạc nhưng cũng rất cuốn hút của vùng đất này”.

Với khoảng cách hơn 80 km từ trung tâm thành phố Hà Tĩnh, Sơn Tây có thể trở thành điểm đến phù hợp cho những chuyến tham quan trong ngày hoặc hành trình khám phá khu vực phía Tây tỉnh. Ngoài trải nghiệm tại các đồi chè, du khách còn có thể kết hợp khám phá suối nước nóng, thưởng thức đặc sản địa phương và tìm hiểu đời sống văn hóa bản địa.

Kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm

Theo ông Hoàng Cẩm Thạch - Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây cho biết, địa phương có vị trí địa lý thuận lợi khi nằm ở khu vực trung du, miền núi phía Tây huyện Hương Sơn cũ, dọc theo Quốc lộ 8A. Đây là tuyến giao thông thuộc hành lang kinh tế Đông – Tây, kết nối Quốc lộ 1A với Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, sang Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan.

Định hướng phát triển tiểu vùng kinh tế phía Tây của tỉnh Hà Tĩnh cũng đặt ra yêu cầu gắn nông nghiệp sinh thái với dịch vụ logistics và du lịch biên mậu. Đây là cơ sở để Sơn Tây khai thác hiệu quả hơn các lợi thế sẵn có, trong đó cây chè được xác định là một trong những cây trồng mang lại nguồn thu quan trọng cho người dân.

Ông Thạch cho biết, xã có khoảng 10.000 ha đất rừng và 3.000 ha đất nông nghiệp. Với quỹ đất rộng cùng điều kiện tự nhiên đặc trưng, nông – lâm nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội.

Từ nền tảng vùng nguyên liệu chè, địa phương định hướng mở rộng hoạt động chế biến, phát triển sản phẩm đặc trưng và kết nối với các dịch vụ du lịch. Những điểm check-in tại đồi chè bước đầu đã hình thành, tạo điều kiện để du khách dừng chân, tham quan và tìm hiểu sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt, việc kết nối vùng chè với hệ thống lưu trú, nhà hàng và dịch vụ phục vụ khách quá cảnh qua Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo được kỳ vọng sẽ tạo thêm đầu ra cho nông sản địa phương. Du khách không chỉ đến ngắm cảnh mà còn có thể thưởng thức các món ăn đặc sản, mua sản phẩm từ chè và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Hướng đến vùng chè chất lượng cao, đa dạng sản phẩm

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, Sơn Tây định hướng cải tạo diện tích chè già cỗi, từng bước chuyển đổi sang các giống có năng suất và chất lượng cao như LDP1, LDP2, PH8 và Kim Tuyên. Việc lựa chọn giống phù hợp kết hợp với quy trình canh tác tiên tiến có thể giúp tăng năng suất, cải thiện chất lượng búp và nâng cao giá trị sản phẩm.

Cùng với đó, địa phương dự kiến phối hợp với các viện nghiên cứu, doanh nghiệp để chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, cải thiện quy trình chăm sóc và phát triển những dòng sản phẩm chế biến sâu. Việc khoanh vùng nguyên liệu sạch, hướng tới sản xuất hữu cơ tại những khu vực phù hợp cũng được đặt ra nhằm đáp ứng nhu cầu thưởng trà và phân khúc khách hàng có yêu cầu cao về chất lượng.

Một trong những hướng đi được quan tâm là nghiên cứu sản xuất bột Matcha Sơn Tây. Theo định hướng đề xuất, quy trình che râm trước thu hoạch có thể được nghiên cứu áp dụng nhằm cải thiện màu sắc, hương vị và thành phần của nguyên liệu chè, tạo tiền đề phát triển sản phẩm phục vụ pha chế đồ uống, chế biến thực phẩm và một số lĩnh vực chăm sóc cá nhân.

Ngoài ra, các sản phẩm như chè om sấy lạnh đóng túi chân không, trà túi lọc kết hợp với dược liệu bản địa cũng được định hướng phát triển, gắn với chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Đây là giải pháp nhằm đa dạng hóa danh mục hàng hóa, kéo dài thời gian bảo quản và nâng cao giá trị thương mại của chè Sơn Tây.

Song song với phát triển sản xuất, địa phương dự kiến cải thiện hạ tầng phục vụ canh tác và du lịch. Hệ thống tưới phun tự động hoặc bán tự động phục vụ vào mùa khô.

Các tuyến đường dẫn lên đồi chè sẽ được chỉnh trang, kết hợp trồng hoa và cây cảnh phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng. Khi được quy hoạch đồng bộ, những tuyến đường xanh cùng cảnh quan đồi chè sẽ góp phần tạo diện mạo hấp dẫn hơn, đồng thời nâng cao trải nghiệm của du khách.

Thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan, chụp ảnh, Sơn Tây hướng đến xây dựng các tour trải nghiệm gắn với quy trình sản xuất chè. Trong đó, chương trình “Một ngày làm nông dân hái chè và làm trà” có thể trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, cho phép du khách trực tiếp hái búp chè, tìm hiểu các công đoạn chế biến thủ công và quan sát quy trình sản xuất tại cơ sở chế biến.

Những hoạt động này không chỉ giúp du khách hiểu hơn về nghề trồng chè mà còn tạo cơ hội quảng bá sản phẩm ngay tại vùng nguyên liệu. Việc kết hợp tham quan với trải nghiệm thực tế cũng mở ra khả năng phát triển các chương trình giáo dục nông nghiệp dành cho học sinh, sinh viên và nhóm khách gia đình.

Ngoài ra, địa phương có thể khuyến khích người dân cải tạo nhà vườn, phát triển mô hình homestay, farmstay và các cơ sở phục vụ ăn uống quy mô phù hợp.

Theo vị Bí thư, tương lai việc hình thành các không gian thưởng trà, giới thiệu sản phẩm và điểm bán hàng tại khu vực đồi chè sẽ góp phần kết nối sản xuất với tiêu dùng. Khi vùng nguyên liệu, cơ sở chế biến, dịch vụ lưu trú, ẩm thực và hoạt động trải nghiệm được liên kết, giá trị thu được từ mỗi chuyến tham quan sẽ không chỉ dừng lại ở dịch vụ du lịch mà còn lan tỏa đến người trồng chè và các hộ kinh doanh địa phương.

Từ những đồi chè xanh trải dài trên triền núi, Sơn Tây đang có cơ hội tạo dựng một sản phẩm du lịch mang đậm dấu ấn nông nghiệp sinh thái.

Khi cây chè vừa là sinh kế của người dân, vừa trở thành cầu nối đưa du khách đến gần hơn với thiên nhiên và văn hóa bản địa, những triền đồi xanh ở Sơn Tây sẽ có thêm cơ hội phát huy giá trị. Đây cũng là hướng đi góp phần đa dạng hóa sinh kế, thúc đẩy kinh tế nông thôn và từng bước đưa du lịch trở thành động lực bổ trợ cho phát triển kinh tế – xã hội tại khu vực phía Tây Hà Tĩnh.

Diễm Phước