Với tổng sản lượng chè búp tươi ước đạt 285.000 tấn, tỉnh không chỉ giữ vững vị thế "Thủ phủ trà" của cả nước mà còn đang đặt những viên gạch vững chắc cho lộ trình nâng tầm cây chè trở thành "cây tỷ đô" thông qua chiến lược chuẩn hóa chất lượng và mở rộng thị trường quốc tế.
Thành quả năm 2025
Nhìn lại chặng đường năm 2025, thành quả 285.000 tấn chè búp tươi không đơn thuần là một con số thống kê khô khan, mà là minh chứng cho sự kiên cường của người nông dân và sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền địa phương. Năm qua, Thái Nguyên đã phải đối mặt với những thử thách chưa từng có từ mẹ thiên nhiên, điển hình là trận mưa lũ lịch sử do hoàn lưu bão số 11 gây ra. Cơn bão đi qua để lại những nương chè ngập úng, nhiều diện tích bị sạt lở, hư hại nặng nề, đe dọa trực tiếp đến sinh kế của hàng ngàn hộ dân và mục tiêu tăng trưởng của toàn ngành.
Thế nhưng, ngay khi nước rút, không khí lao động khẩn trương đã bao trùm khắp các vùng chè trọng điểm. Với tinh thần "thua keo này bày keo khác", người dân đã nhanh chóng bắt tay vào cải tạo đất, khôi phục vườn cây và đẩy mạnh chăm sóc các lứa chè vụ đông. Hiện tại, trên những đồi chè bạt ngàn với tổng diện tích hơn 23.700 ha, trong đó có trên 22.900 ha đang cho sản phẩm, không khí thu hái, chế biến vẫn diễn ra hối hả. Những búp chè vụ đông mập mạp, đượm hương vị đậm đà đặc trưng của tiết trời hanh hao chính là câu trả lời thuyết phục nhất cho nỗ lực vượt khó của vùng đất này. Bên cạnh việc duy trì diện tích hiện có, công tác phát triển quỹ đất trồng chè cũng được chú trọng với 420 ha chè được trồng mới và trồng lại trong năm qua, đảm bảo sự kế thừa và phát triển liên tục của vùng nguyên liệu.
Cuộc cách mạng chất lượng: Từ lượng sang chất
Không thỏa mãn với danh hiệu về sản lượng, Thái Nguyên đang thực hiện một cuộc chuyển dịch mang tính chiến lược: từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy chất lượng và giá trị gia tăng làm thước đo hiệu quả. Mục tiêu đưa chè trở thành "cây tỷ đô" không chỉ nằm trên các văn bản quy hoạch mà đang được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể trên từng luống chè. Tỉnh đã và đang triển khai hàng loạt cơ chế, chính sách hỗ trợ thiết thực nhằm khuyến khích người dân và doanh nghiệp chuyển đổi sang quy trình sản xuất an toàn, bền vững.
Kết quả của chiến lược này được thể hiện rõ nét qua những con số ấn tượng về diện tích chè đạt chuẩn. Tính đến hết năm 2025, toàn tỉnh đã có hơn 6.440 ha chè được cấp chứng nhận thực hành nông nghiệp tốt (GAP) và các tiêu chuẩn tương đương, ghi nhận mức tăng trưởng 652 ha so với năm trước. Đây là một bước tiến dài trong việc chuẩn hóa quy trình canh tác, giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Song song đó, diện tích chè hữu cơ – phân khúc cao cấp nhất của thị trường – cũng đạt trên 125 ha, tăng thêm 4 ha. Dù con số tăng trưởng diện tích hữu cơ chưa quá lớn, nhưng nó phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong nhận thức của người trồng chè về việc bảo vệ hệ sinh thái và sức khỏe người tiêu dùng, tạo tiền đề cho những sản phẩm trà tinh túy, giá trị cao vươn ra biển lớn.
Tầm nhìn 2026: Số hóa và định vị thương hiệu quốc tế
Bước sang năm 2026, Thái Nguyên xác định không chạy theo tăng trưởng nóng về diện tích mà tập trung vào chiều sâu và sự bền vững. Kế hoạch trồng mới và trồng lại được đặt ra ở mức 386 ha, trong đó ưu tiên trồng lại trên 217 ha những diện tích chè già cỗi, năng suất thấp bằng các giống chè mới có chất lượng vượt trội. Mục tiêu sản lượng vẫn được duy trì ở mức 285.000 tấn chè búp tươi, nhưng giá trị thu về dự kiến sẽ tăng lên nhờ sự nâng cao về phẩm cấp sản phẩm.
Điểm nhấn trong chiến lược năm 2026 chính là việc đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý sản xuất. Đây được xem là "tấm hộ chiếu" để chè Thái Nguyên có thể tự tin bước vào các thị trường khó tính như Châu Âu, Mỹ hay Nhật Bản. Việc minh bạch hóa nguồn gốc, quy trình chăm sóc thông qua hệ thống dữ liệu số sẽ giúp nâng cao uy tín của thương hiệu "Đệ nhất danh trà", đồng thời bảo vệ quyền lợi của người sản xuất chân chính trước vấn nạn chè trôi nổi, kém chất lượng.
Bên cạnh đó, việc khai thác giá trị đa dụng của cây chè cũng được chú trọng. Không chỉ bán sản phẩm thô hay trà thành phẩm, Thái Nguyên đang hướng tới việc kết hợp nông nghiệp với du lịch sinh thái, biến những đồi chè xanh mướt trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn. Mô hình này không chỉ giúp gia tăng thu nhập cho người dân mà còn là kênh quảng bá hiệu quả nhất, đưa hình ảnh và hương vị chè Thái lan tỏa đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Khép lại năm 2025 với nhiều cung bậc cảm xúc, ngành chè Thái Nguyên đã chứng minh được bản lĩnh của một vùng đất thủ phủ. Những kết quả đạt được là nền tảng vững chắc để Thái Nguyên tiếp tục hiện thực hóa khát vọng vươn xa, đưa cây chè không chỉ là cây xóa đói giảm nghèo mà thực sự trở thành cây làm giàu, cây di sản, mang lại sự thịnh vượng cho mảnh đất và con người nơi đây. Năm 2026 mở ra với nhiều cơ hội và thách thức mới, nhưng với định hướng đúng đắn về chất lượng và sự đồng lòng của chính quyền cùng người dân, hương chè Thái Nguyên chắc chắn sẽ còn bay cao, bay xa hơn nữa trên bản đồ nông sản thế giới.
Bảo Anh