Một góc phố biển Cửa Lò, Nghệ An
Những đêm biểu diễn nghệ thuật phục vụ du khách tại Cửa Lò
Khi OCOP là câu chuyện của văn hóa vùng đất
Phía sau mỗi sản phẩm du khách mang về là một câu chuyện về vùng đất, con người và bản sắc văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Và cũng từ những sản vật bình dị ấy, một hướng đi mới đang dần hình thành và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch bốn mùa ở Cửa Lò.
Festival Du lịch Cửa Lò năm nay không chỉ mở đầu mùa du lịch biển mà còn mở ra một không gian để các giá trị văn hóa bản địa gặp gỡ du khách. Gần 80 gian hàng của hơn 60 doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất của Nghệ An cùng 12 tỉnh, thành phố mọi miền đất nước đã mang đến hàng trăm sản phẩm OCOP tiêu biểu. Không gian OCOP đã trở thành điểm kết nối giữa sản xuất, thương mại và du lịch, nơi mỗi sản phẩm không chỉ được giới thiệu bằng chất lượng mà còn bằng chính câu chuyện phía sau nó.
Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Bí thư Thường trực tỉnh ủy Nghệ An thăm gian hàng OCOP
Các đại biểu tham quan gian hàng OCOP của Công ty Nafoods Nghệ An
Nhiều chủ thể OCOP đến với miền du lịch không đơn thuần là nơi bán hàng
Có mặt tại sự kiện Festival Du lịch Cửa Lò, chị Hoàng Thị Niệm, chủ thể OCOP đến từ Nam Đàn, Nghệ An chia sẻ điều chị mong muốn nhất không chỉ là giới thiệu sản phẩm mà còn quảng bá hình ảnh quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh tới bạn bè gần xa.
“Mỗi sản phẩm từ sen đều mang theo câu chuyện về quê hương Bác Hồ, về những giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất Nam Đàn. Chúng tôi mong muốn du khách khi thưởng thức sản phẩm sẽ thêm yêu mảnh đất xứ Nghệ”, chị Niệm nói.
Đó cũng là điểm khác biệt giữa OCOP và nhiều sản phẩm thương mại thông thường. Giá trị của OCOP không chỉ được đo bằng chất lượng hay doanh thu, mà còn nằm ở khả năng kể câu chuyện về văn hóa bản địa. Mỗi sản phẩm đều mang theo ký ức của một vùng đất, bàn tay của người làm nghề và bản sắc của cộng đồng nơi sản phẩm được tạo ra.
Vườn dược liệu Pù Mát tại xã Con Cuông Nghệ An
Ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho biết chương trình OCOP không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm địa phương mà còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Nghệ An. Khi các sản phẩm được đưa vào hoạt động du lịch, chúng sẽ tạo thêm trải nghiệm cho du khách, gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu, từ đó đóng góp vào mục tiêu phát triển du lịch bốn mùa.
Theo ông Trần Xuân Cường, trong xu hướng du lịch hiện đại, du khách không chỉ tìm kiếm cảnh quan đẹp mà còn mong muốn được trải nghiệm những giá trị văn hóa bản địa. Đây chính là lợi thế để các sản phẩm OCOP trở thành cầu nối giữa văn hóa, thương mại và du lịch, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Những năm gần đây, Nghệ An là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển Chương trình OCOP với 449 chủ thể tham gia và 743 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên. Nhiều sản phẩm đã vượt ra khỏi phạm vi tiêu dùng thông thường để từng bước gắn với các làng nghề, điểm đến văn hóa và hoạt động trải nghiệm dành cho du khách.
Còn Cửa Lò đang ghi nhận sự tăng trưởng tích cực. Năm 2025, địa phương đón 4,76 triệu lượt khách, trong đó có khoảng 1,685 triệu lượt khách lưu trú; tổng doanh thu từ các hoạt động du lịch, dịch vụ đạt gần 5.000 tỷ đồng. Xu hướng này đang phù hợp với sự thay đổi trong nhu cầu của thị trường du lịch. Nếu trước đây du khách chủ yếu tìm đến Cửa Lò để nghỉ dưỡng, tắm biển và thưởng thức hải sản thì nay họ được khám phá nhiều hơn về đời sống bản địa, văn hóa và con người địa phương. Chính vì vậy, hội chợ OCOP tại Festival Du lịch Cửa Lò không chỉ tạo cơ hội giao thương cho các chủ thể sản xuất mà còn góp phần thay đổi cách nhìn về sản phẩm địa phương. OCOP không còn là những mặt hàng được trưng bày trên kệ, mà đang từng bước trở thành một phần trong hành trình khám phá của mỗi du khách.
Du lịch bốn mùa đang là hướng đi sáng suốt của phố biển Cửa Lò
Tại cơ sở sản xuất nước mắm Cửa Hội của ông Hoàng Văn Thương, hàng chục chum chượp xếp thành từng hàng dài dưới nắng. Mùi cá, mùi muối hòa quyện trong không gian đặc trưng của làng nghề truyền thống. Mỗi giọt nước mắm thành phẩm là kết tinh của nhiều tháng, thậm chí nhiều năm ủ chượp theo bí quyết được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Ông Hoàng Văn Thương cho biết việc sản phẩm được công nhận OCOP đã mở ra nhiều cơ hội phát triển cho cơ sở.
“Trước đây khách chủ yếu biết đến sản phẩm qua người quen giới thiệu. Những năm gần đây, nhiều đoàn khách du lịch tìm đến tận nơi tham quan quy trình sản xuất, trải nghiệm làng nghề rồi mua sản phẩm mang về làm quà. Điều đó không chỉ giúp tiêu thụ sản phẩm tốt hơn mà còn góp phần quảng bá nghề làm nước mắm truyền thống của địa phương”, ông Thương chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Thanh Huyền, du khách đến từ Hà Nội cho biết: “Tôi từng mua nước mắm và đặc sản Nghệ An qua mạng xã hội. Nhưng khi trực tiếp đến đây, được chứng kiến tàu cá cập bến, tham quan cơ sở sản xuất nước mắm, cảm giác của tôi hoàn toàn khác. Tôi nghĩ đây chính là điều khiến du khách nhớ và muốn quay trở lại”.
Những mẻ cá vừa cập bến ở Cửa Lò
Từ những gian hàng OCOP giữa lòng phố biển, một hành trình mới đang được mở ra: hành trình đưa sản vật quê hương trở thành “đại sứ” văn hóa, kết nối du khách với vùng đất xứ Nghệ và tạo thêm những mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch bốn mùa.
Khi một chai nước mắm gắn với câu chuyện về làng nghề truyền thống, một hộp trà sen gắn với không gian văn hóa Nam Đàn hay một sản phẩm dược liệu gắn với những cánh rừng Pù Mát ở đại ngàn Con Cuông, giá trị của sản phẩm không còn dừng ở vật chất. Đó còn là giá trị của trải nghiệm, của ký ức và của bản sắc – những điều mà không nền tảng thương mại điện tử nào có thể thay thế.
Cát Tường (VP Bắc Trung Bộ)