Chiều 21/9, tại phường Buôn Ma Thuột, UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam và Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo chuyên đề cấp vùng về phát triển công nghệ, thiết bị, sản phẩm công nghiệp môi trường và mô hình CCN sinh thái khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Ông Trần Văn Lượng, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam, chủ trì phiên thảo luận tại hội thảo.
Theo ThS. Ngô Đức Thanh, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, hạ tầng môi trường đang là một trong những điểm nghẽn của các CCN tại khu vực Tây Nguyên. Tỷ lệ CCN có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn tại 4 tỉnh hiện khoảng 12,6%. Riêng Đắk Lắk có 1/20 CCN đạt yêu cầu, tương ứng 5%.
Trong khi đó, khu vực Tây Nguyên có nguồn phụ phẩm nông - lâm nghiệp lớn. Mỗi năm phát sinh hơn 500.000 tấn vỏ trấu cà phê cùng hàng triệu tấn bã sắn, vỏ điều và phế phẩm gỗ. Đây là nguồn nguyên liệu có thể được tái sử dụng, phục vụ phát triển kinh tế tuần hoàn và mô hình cộng sinh công nghiệp.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đào Mỹ cho biết miền Trung - Tây Nguyên, trong đó có Đắk Lắk, có lợi thế về thương mại, năng lượng tái tạo và công nghiệp chế biến nông sản. Quá trình phát triển kinh tế đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên, xử lý chất thải và kiểm soát tác động môi trường.
Bám sát Quyết định số 1894/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phát triển ngành công nghiệp môi trường, Đắk Lắk xác định kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ trong bảo vệ môi trường là những hướng cần thúc đẩy. Trong đó, chuyển đổi và từng bước hình thành các CCN theo mô hình sinh thái được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm.
Quang cảnh tại hội thảo
Lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết địa phương sẽ tạo điều kiện về cơ chế, chính sách và môi trường đầu tư để các tổ chức tín dụng, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp triển khai các dự án về năng lượng sạch, công nghệ môi trường và xây dựng CCN sinh thái.
Từ thực tế khu vực, ông Trần Văn Lượng, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam, cho rằng Tây Nguyên có hai nguồn lực đáng chú ý là lượng phế phụ phẩm nông nghiệp lớn và tiềm năng năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời.
Theo ông Lượng, đây là cơ sở để phát triển kinh tế tuần hoàn và mô hình CCN sinh thái, trong đó doanh nghiệp có thể liên kết, chia sẻ năng lượng, hơi nước và xử lý phụ phẩm. Quy hoạch CCN cần được tính toán ngay từ đầu, có sự tham gia của cơ quan quản lý và chính quyền địa phương. Các yêu cầu về môi trường cũng cần được xem xét trong quá trình lựa chọn dự án đầu tư.
Tại hội thảo, đại diện Công ty Cổ phần Dương Gia Bến Tre DMCBiochar giới thiệu các giải pháp kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp xanh, tập trung khai thác giá trị từ phụ phẩm nông nghiệp.
Ông Trần Văn Lượng cho rằng công nghiệp môi trường cần được tích hợp trong quá trình phát triển kinh tế. Lựa chọn công nghệ phù hợp có thể giúp tận dụng nguồn phế phụ phẩm, trong đó có vỏ sầu riêng, để tạo thêm giá trị kinh tế.
Ở góc độ phát triển công nghiệp môi trường, ThS. Trương Việt Trường, Trưởng phòng Môi trường công thương, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Bộ Công Thương, cho biết ngành công nghiệp môi trường đang được định hướng trở thành một ngành kinh tế chiến lược.
Bộ Công Thương đang hoàn thiện khung pháp lý, nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ tái chế, thúc đẩy thị trường thiết bị, công nghệ môi trường và tăng cường kết nối, chuyển giao công nghệ.
Đồ họa minh họa chu trình tận dụng phụ phẩm nông - lâm nghiệp, phát triển công nghiệp môi trường và chuyển đổi các cụm công nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn
Các chuyên gia đề xuất tổ chức lại không gian CCN Tây Nguyên theo hướng liên kết chuỗi giá trị nông - lâm sản. Tại hội thảo, dự thảo Bộ tiêu chí đánh giá CCN sinh thái và lộ trình triển khai giai đoạn 2026 - 2030 cũng được giới thiệu.
Nguồn vốn được xác định là một trong những điều kiện hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh. Một số ngân hàng thương mại giới thiệu các gói tín dụng phục vụ chuyển đổi xanh và logistics nông sản.
Trong đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) triển khai gói tín dụng 5.000 tỷ đồng dành cho đầu tư điện mặt trời mái nhà, hạ tầng khu công nghiệp, CCN, kho xưởng cho thuê và dự án điện mặt trời nổi.
Hội thảo là dịp để cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, tổ chức tài chính, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trao đổi giải pháp phát triển không gian sản xuất xanh, tuần hoàn, giảm phát thải và nâng cao giá trị phụ phẩm nông - lâm nghiệp tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Bùi Quốc Dũng