Đánh thức “trục di sản xanh” phía Nam Huế

Bấy lâu nay, các danh thắng phía Nam Huế như Vườn quốc gia Bạch Mã, đầm Lập An hay biển Lăng Cô thường được khai thác theo tư duy “độc lập”. Mỗi nơi là một điểm đến riêng lẻ, thiếu sự kết nối đủ mạnh để tạo thành hành trình trải nghiệm hoàn chỉnh cho du khách.

Chính sự rời rạc ấy khiến tiềm năng du lịch khu vực chưa phát huy hết giá trị. Du khách đến rồi đi nhanh, thời gian lưu trú ngắn, mức chi tiêu hạn chế, còn các sản phẩm bản địa chưa thật sự trở thành nguồn lực kinh tế bền vững.

Trong chuyến khảo sát thực địa sáng 28/5, lãnh đạo thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn đã phát đi một thông điệp đáng chú ý: phát triển phía Nam phải đặt trong tư duy liên kết vùng và liên kết trải nghiệm. Không nhìn từng điểm đến như những “ốc đảo” riêng biệt, mà phải xem toàn khu vực là một hệ sinh thái du lịch thống nhất.

Theo định hướng này, Bạch Mã được xem là “trái tim” du lịch sinh thái rừng; Bắc Hải Vân giữ vai trò cửa ngõ kết nối cảnh quan; Lăng Cô trở thành trung tâm tổ chức sự kiện, dịch vụ và kinh tế đêm; còn Cảnh Dương được định vị là không gian nghỉ dưỡng biển gắn với văn hóa cộng đồng.

Khi các “mảnh ghép” ấy được kết nối bằng hạ tầng giao thông, dịch vụ và sản phẩm trải nghiệm, phía Nam Huế sẽ không chỉ có những điểm check-in đẹp, mà có thể hình thành một chuỗi du lịch đa tầng giá trị – nơi du khách có thể khám phá rừng, trải nghiệm biển, thưởng thức văn hóa và nghỉ dưỡng trong cùng một hành trình.

Điểm đáng chú ý trong tư duy phát triển lần này là việc đưa văn hóa bản địa trở thành một phần của kinh tế du lịch. Ý tưởng mở rộng Quảng trường Lăng Cô gắn với lễ hội biển, phố đêm; hay nghiên cứu xây dựng “Bảo tàng làng chài” tại An Cư Đông cho thấy cách tiếp cận mới: biến tài nguyên văn hóa thành sản phẩm trải nghiệm có giá trị gia tăng cao.

Du khách hiện đại không chỉ tìm đến cảnh đẹp thiên nhiên. Điều họ muốn là cảm xúc, câu chuyện và bản sắc địa phương. Một cây cầu kính ngắm vịnh, một không gian tái hiện đời sống ngư dân hay một lễ hội cộng đồng được tổ chức bài bản đều có thể trở thành “điểm chạm” văn hóa, tạo sức hút mạnh mẽ cho điểm đến.

Đó cũng là cách nhiều địa phương trên thế giới nâng tầm thương hiệu du lịch, không bán phong cảnh đơn thuần, mà bán trải nghiệm gắn với bản sắc riêng không thể sao chép.

Tuy nhiên, với những vùng sinh thái nhạy cảm như Bạch Mã hay khu vực ven đèo Hải Vân, phát triển kinh tế luôn đi kèm áp lực bảo tồn. Vì vậy, yêu cầu “khai thác có kiểm soát” được đặt ra như một nguyên tắc xuyên suốt.

Từ đánh giá địa chất, phòng chống sạt lở đến quy hoạch giao thông và xây dựng hạ tầng, mọi bước đi đều phải đặt yếu tố an toàn và gìn giữ hệ sinh thái lên hàng đầu. Bởi trong dài hạn, chính thiên nhiên nguyên bản mới là “tài sản” giá trị nhất của ngành du lịch Huế.

Một chiến lược phát triển bền vững cũng đồng nghĩa với việc người dân địa phương phải trở thành chủ thể hưởng lợi. Khi cộng đồng tham gia vào các hoạt động dịch vụ, lưu trú, ẩm thực hay bảo tồn văn hóa, du lịch mới thực sự tạo ra sức sống cho kinh tế địa phương thay vì chỉ là những dự án đầu tư đơn thuần.

Để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, Huế cần một cơ chế điều phối đủ linh hoạt nhằm xóa bỏ những rào cản cục bộ giữa các ngành, các địa phương và các nhà đầu tư. Bởi du lịch không chỉ là câu chuyện của riêng ngành du lịch, mà là sự cộng hưởng của quy hoạch đô thị, giao thông, môi trường, văn hóa và sinh kế cộng đồng.

Hướng về phía Nam, Huế không chỉ đang mở rộng không gian phát triển du lịch, mà còn định hình một mô hình kinh tế mới dựa trên giá trị sinh thái và nhân văn. Khi mỗi công trình đều mang dấu ấn bản sắc, mỗi người dân trở thành một đại sứ du lịch, đó cũng là lúc Huế chuyển từ tư duy “khai thác tài nguyên” sang “kiến tạo trải nghiệm” – con đường tạo ra giá trị bền vững nhất cho tương lai.

Bùi Quốc Dũng