Đề xuất giảm ngưỡng miễn thuế hàng hóa giá trị nhỏ

Theo quy định hiện hành tại Điều 29 Nghị định số 134/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 18/2021/NĐ-CP, hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh có trị giá hải quan từ 1 triệu đồng trở xuống hoặc số tiền thuế phải nộp từ 100 nghìn đồng trở xuống cho một lần nhập khẩu được miễn thuế nhập khẩu. Đối với các hình thức xuất nhập khẩu khác, mức miễn thuế thấp hơn, áp dụng cho hàng hóa có trị giá từ 500 nghìn đồng trở xuống hoặc số thuế phải nộp từ 50 nghìn đồng trở xuống.

Tại dự thảo mới, Bộ Tài chính đề xuất bỏ sự phân biệt giữa các phương thức vận chuyển, thống nhất áp dụng một ngưỡng miễn thuế chung: hàng hóa có tổng trị giá hải quan từ 100 nghìn đồng trở xuống hoặc tổng số tiền thuế xuất nhập khẩu phải nộp từ 10 nghìn đồng trở xuống cho một lần xuất khẩu, nhập khẩu. So với mức đang áp dụng cho hàng gửi qua bưu chính, chuyển phát nhanh, ngưỡng trị giá hải quan được đề xuất giảm tới 90%, từ 1 triệu đồng xuống còn 100 nghìn đồng.

Cục Hải quan cho biết mức 10 nghìn đồng tiền thuế được tính toán tương ứng với mức phí hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu gửi qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh quy định tại Thông tư số 86/2025/TT-BTC ngày 28/8/2025, nhằm bù đắp phần chi phí thủ tục phát sinh. Với thuế suất ưu đãi bình quân khoảng 10%, số thuế 10 nghìn đồng tương ứng với lô hàng có trị giá hải quan khoảng 100 nghìn đồng.

Dự thảo cũng nêu rõ ngưỡng miễn thuế nêu trên không áp dụng đối với hàng hóa là quà biếu, quà tặng và hàng hóa mua bán, trao đổi của cư dân biên giới. Đồng thời, các quy định về hồ sơ, thủ tục miễn thuế tại khoản 4 và khoản 5 Điều 29 hiện hành được đề xuất lược bỏ, do nội dung này đã được quy định tại Thông tư số 86/2026/TT-BTC, phù hợp thẩm quyền ban hành văn bản theo Luật Quản lý thuế.

Theo Bộ Tài chính, quy mô thị trường bán lẻ thương mại điện tử Việt Nam năm 2024 ước đạt trên 25 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm 2023. Sang năm 2025, thị trường tiếp tục mở rộng lên khoảng 31-38,5 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng 21-25,5%. Bước sang nửa đầu năm 2026, thị trường vẫn duy trì đà tăng trưởng hai chữ số, khoảng 19%, tiếp tục đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử hàng đầu thế giới.

Sự phát triển nhanh của các nền tảng thương mại điện tử giúp người tiêu dùng trong nước dễ dàng tiếp cận hàng hóa từ nước ngoài, kéo theo số lượng lô hàng nhập khẩu giá trị nhỏ tăng mạnh với tần suất cao qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh. Cơ quan hải quan đánh giá chính sách miễn thuế được xây dựng trước đây, vốn nhằm giảm chi phí quản lý và tạo thuận lợi thương mại trong bối cảnh giao dịch quy mô nhỏ, lẻ, nay không còn phù hợp khi quy mô giao dịch đã tăng nhanh. Việc duy trì ngưỡng miễn thuế cao, theo cơ quan soạn thảo, có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh thiếu công bằng cho hàng nhập khẩu so với hàng hóa sản xuất, kinh doanh trong nước, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để chia nhỏ lô hàng nhằm hưởng ưu đãi thuế, ảnh hưởng tới nguồn thu ngân sách.

Trên thực tế, chính sách miễn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa nhập khẩu giá trị nhỏ gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh đã chấm dứt theo Quyết định số 01/2025/QĐ-TTg, cho thấy xu hướng siết chặt ưu đãi thuế với nhóm hàng hóa này đã được đặt ra từ trước khi có dự thảo nghị định mới.

Bộ Tài chính dẫn kinh nghiệm quốc tế cho thấy xu hướng phổ biến hiện nay là thu hẹp, thậm chí xóa bỏ chính sách miễn thuế đối với hàng hóa giá trị nhỏ nhập khẩu qua thương mại điện tử. Indonesia đã giảm ngưỡng miễn thuế xuống còn 3 USD mỗi lô hàng. Ấn Độ đã xóa bỏ hoàn toàn chính sách miễn thuế đối với hàng nhập khẩu qua thương mại điện tử. Liên minh châu Âu, từ ngày 1/7/2026, áp dụng mức thuế hải quan cố định 3 euro cho mỗi mặt hàng trong lô hàng có trị giá không quá 150 euro, đồng thời được cho là đang tiến tới xóa bỏ hoàn toàn ngưỡng miễn thuế 150 euro hiện hành.

So với các mức tham chiếu này, ngưỡng 100 nghìn đồng được đề xuất tại Việt Nam, tương đương khoảng 4 USD, vẫn cao hơn ngưỡng của Indonesia nhưng đã tiệm cận hướng đi chung là siết chặt quản lý thuế đối với hàng nhập khẩu giá trị nhỏ, thay vì duy trì cơ chế miễn trừ rộng như trước.

Cục Hải quan nhận định, nếu được ban hành theo hướng đề xuất, chính sách mới sẽ tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử, logistics, bưu chính, chuyển phát nhanh, cũng như các tổ chức, cá nhân thường xuyên có giao dịch hàng hóa xuyên biên giới giá trị nhỏ. Việc thu hẹp và thống nhất ngưỡng miễn thuế đồng nghĩa với việc một tỷ lệ lớn hơn các đơn hàng nhỏ lẻ, vốn trước đây được miễn thuế, sẽ phải kê khai và nộp thuế nhập khẩu.

Điều này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp trong việc rà soát lại quy trình khai báo hải quan, hệ thống công nghệ xử lý đơn hàng và phương án kinh doanh, để chủ động chuẩn bị hạ tầng vận hành phù hợp trước khi chính sách mới chính thức được ban hành. Với người tiêu dùng, việc mua sắm hàng hóa giá trị nhỏ từ nước ngoài qua các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới nhiều khả năng sẽ không còn được miễn thuế như trước, kéo theo chi phí mỗi đơn hàng có thể tăng thêm dù không đáng kể về số tuyệt đối.

Ở góc độ ngân sách, cơ quan soạn thảo kỳ vọng việc thu hẹp ngưỡng miễn thuế sẽ góp phần hạn chế thất thu và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn giữa hàng nhập khẩu và hàng sản xuất trong nước. Đây cũng là nội dung được đặt trong bối cảnh ngành Hải quan ghi nhận kết quả thu ngân sách khả quan trong 8 tháng đầu năm 2026, với mức tăng 17,4% so với cùng kỳ, đạt hơn 78% dự toán cả năm.

Dự thảo Nghị định hiện đang trong giai đoạn lấy ý kiến các bộ, ngành, hiệp hội liên quan trước khi được hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành. Trong thời gian này, nội dung về ngưỡng miễn thuế hàng hóa giá trị nhỏ nhiều khả năng sẽ tiếp tục được thảo luận, do liên quan trực tiếp đến lợi ích của nhiều nhóm chủ thể, từ cơ quan quản lý thuế, doanh nghiệp thương mại điện tử, logistics cho tới người tiêu dùng. Thời điểm và mức ngưỡng chính thức sẽ chỉ được xác định sau khi Nghị định được ban hành.

Hoàng Nguyễn