PV: Năm 2025, anh tham gia Tea Masters Cup Vietnam với tư cách thí sinh và giành ngôi quán quân. Trở lại cuộc thi năm nay trong vai trò Ban tổ chức và Ban giám khảo, anh có những trải nghiệm và góc nhìn khác biệt nào?
Anh Huỳnh Hữu Duy: Khi trở lại Tea Masters Cup Vietnam năm nay với một góc nhìn và vị trí khác, tôi càng nhận thấy đây là một sân chơi có tính chuyên môn cao. Tôi đánh giá cao sự chuyên nghiệp trong cách tổ chức cũng như sự đồng hành của Ban tổ chức với các thí sinh xuyên suốt cuộc thi.
Điều khiến tôi ấn tượng nhất là cơ hội quan sát quá trình trưởng thành của thí sinh qua từng vòng thi. Khi còn là thí sinh, tôi tập trung nhiều hơn vào phần thi của mình, từ cách thể hiện ý tưởng đến việc đáp ứng các tiêu chí đánh giá. Còn khi đứng ở vị trí giám khảo, tôi có cơ hội nhìn rộng hơn, từ năng lực chuyên môn, khả năng xử lý tình huống đến sự tiến bộ của từng người qua các vòng.
Theo tôi, Tea Masters Cup không đơn thuần là một cuộc thi để tìm ra người chiến thắng, mà còn là quá trình giúp những người tham gia nhận diện năng lực, giới hạn và những điều cần tiếp tục hoàn thiện. Một cuộc thi thành công không chỉ được đo bằng chất lượng của người đứng đầu, mà còn bằng những giá trị thí sinh mang theo sau khi rời sân khấu.
Tôi cho rằng ngành trà nói riêng và ngành thực phẩm, đồ uống (F&B) Việt Nam nói chung cần thêm những sân chơi như vậy. Đam mê là điểm khởi đầu, nhưng để đi đường dài với nghề, người làm trà cần môi trường để rèn luyện kỹ năng, kiểm chứng kiến thức và học cách làm việc theo những tiêu chuẩn chuyên nghiệp.
Anh Huỳnh Hữu Duy biểu diễn trong hạng mục Tea Synergy (Trà và đỗ ăn kèm)
PV: Ở hạng mục Trà và Đồ ăn kèm, đâu là ranh giới giữa một sự kết hợp đơn thuần ngon miệng và một bài thi thực sự xuất sắc? Theo anh, yếu tố nào cần được đặt lên hàng đầu khi đánh giá sự kết hợp giữa trà và món ăn?
Anh Huỳnh Hữu Duy: Sự kết hợp giữa trà và đồ ăn không thể chỉ được đánh giá bằng cảm quan riêng lẻ của từng thành phần. Giám khảo cần trực tiếp thử nếm cả trà, món ăn và tổng thể sự kết hợp để xác định các nguyên liệu có thực sự bổ trợ cho nhau hay không.
Với tôi, điểm mấu chốt nằm ở sự cân bằng. Một nguyên liệu có thể làm nổi bật hương vị của nguyên liệu còn lại, nhưng cũng có thể lấn át hoặc khiến tổng thể trở nên thiếu hài hòa. Vì vậy, thí sinh cần hiểu rõ đặc tính của trà, từ hương thơm, vị chát, hậu vị đến cấu trúc hương vị, sau đó tìm được nguyên liệu kết hợp phù hợp.
Việt Nam có nhiều dòng trà ngon, mỗi vùng trà lại sở hữu những đặc trưng riêng. Đây vừa là lợi thế, vừa đặt ra yêu cầu về năng lực sáng tạo của người làm trà. Một Tea Master không chỉ cần biết trà ngon như thế nào, mà còn phải hiểu có thể đưa loại trà ấy vào những kết hợp nào để tạo ra trải nghiệm mới.
Tôi nghĩ rằng một sự kết hợp tốt không đơn thuần là khi trà và đồ ăn cùng ngon, mà là khi chúng khiến nhau trở nên thú vị hơn. Đó chính là ranh giới giữa việc ghép các nguyên liệu với nhau và thực sự tạo ra một trải nghiệm thưởng thức có chủ đích.
PV: Tại Tea Masters Cup Vietnam 2026, một số phần thi yêu cầu thí sinh ứng biến với nguyên liệu được cung cấp tại chỗ, không có sự chuẩn bị trước. Theo anh, thử thách này phản ánh điều gì về năng lực của một Tea Master?
Anh Huỳnh Hữu Duy: Tôi đánh giá đây là một thử thách có ý nghĩa về mặt chuyên môn. Khi không thể dựa hoàn toàn vào công thức đã chuẩn bị, thí sinh phải tự quan sát, đánh giá nguyên liệu và đưa ra quyết định trong thời gian giới hạn.
Lúc đó, điều được kiểm chứng không chỉ là kỹ thuật mà còn là tư duy. Thí sinh có nhận ra đặc tính của nguyên liệu không, có hình dung được khả năng kết hợp giữa các thành phần không và có đủ nhạy bén để lựa chọn phương án khả thi nhất hay không? Tất cả những yếu tố đó đều ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả cuối cùng.
Theo tôi, ứng biến không có nghĩa là làm mọi thứ thật nhanh hay tạo ra một sản phẩm thật phức tạp. Đôi khi, sự thông minh nằm ở việc biết nên sử dụng nguyên liệu nào, giữ lại điều gì và lược bỏ điều gì để tạo ra một sản phẩm hài hòa trong điều kiện sẵn có.
Một Tea Master không thể chỉ giỏi khi mọi thứ diễn ra đúng như kế hoạch. Người có năng lực thực sự cần hiểu đủ sâu về nguyên liệu để vẫn đưa ra được quyết định hợp lý khi hoàn cảnh thay đổi. Chính những tình huống như vậy giúp Ban giám khảo nhìn rõ hơn khả năng làm chủ chuyên môn của thí sinh.
PV: Với vai trò Ban tổ chức năm nay, anh nhìn nhận đâu là thách thức lớn nhất trong việc xây dựng một cuộc thi vừa bảo đảm tính chuyên môn, vừa tạo không gian cho sự sáng tạo của các Tea Master?
Anh Huỳnh Hữu Duy: Theo tôi, thách thức lớn nhất là tạo ra một khuôn khổ đủ chặt chẽ để bảo đảm tính công bằng, nhưng không cứng nhắc đến mức giới hạn khả năng sáng tạo của thí sinh.
Nếu chỉ chú trọng quy trình và kỹ thuật, các phần thi rất dễ đi theo những công thức an toàn. Nhưng nếu chỉ đề cao sự mới lạ mà thiếu tiêu chí chuyên môn rõ ràng, chúng ta sẽ khó đánh giá được chất lượng thực sự của sản phẩm.
Vì vậy, điều quan trọng là phải xác định rõ cuộc thi đang tìm kiếm điều gì ở một Tea Master. Đó không chỉ là người thực hiện đúng kỹ thuật, mà còn là người biết vận dụng kiến thức, kiểm soát nguyên liệu, xử lý tình huống và giải thích được logic phía sau những lựa chọn của mình.
Tôi cũng ấn tượng khi thấy sự đa dạng về độ tuổi và trải nghiệm của các thí sinh năm nay. Có những bạn rất trẻ, mang đến cách tiếp cận mới mẻ, nhưng cũng có những thí sinh đã tích lũy nhiều kinh nghiệm. Khi cùng đứng trên một sân chơi, mỗi người có cơ hội học hỏi từ những thế mạnh khác nhau.
Một cuộc thi chuyên nghiệp không nên buộc tất cả thí sinh phải sáng tạo theo cùng một cách. Điều cần thống nhất là tiêu chuẩn đánh giá, còn cách mỗi người thể hiện năng lực và dấu ấn cá nhân cần có không gian để phát triển. Tính chuyên nghiệp và sáng tạo không đối lập nhau. Một khuôn khổ tốt phải giúp thí sinh hiểu rõ những yêu cầu cần đáp ứng, từ đó tìm kiếm giải pháp của riêng mình.
PV: Từ trải nghiệm của một quán quân năm 2025 đến vai trò Ban tổ chức và Ban giám khảo năm nay, anh nhận thấy điều gì đang thay đổi trong tư duy và năng lực của những người làm trà Việt?
Anh Huỳnh Hữu Duy: Điều tôi nhìn thấy rõ là ngày càng có nhiều nhà sản xuất dành tâm huyết cho việc nghiên cứu, tìm tòi và nâng cao chất lượng trà Việt. Đây là điều đáng mừng, bởi muốn phát triển những sản phẩm mới thì trước hết chúng ta phải có nguyên liệu tốt và hiểu rõ giá trị của nguyên liệu đó.
Một chuyển động khác là trà đang dần bước ra khỏi không gian thưởng thức truyền thống để xuất hiện trong nhiều hình thức mới. Bên cạnh những ấm trà quen thuộc, trà Việt ngày nay còn được sử dụng trong Tea Mixology, kết hợp với đồ ăn và các nguyên liệu khác để tạo ra những sản phẩm có tính ứng dụng cao trong ngành F&B.
Theo tôi, đây là tín hiệu cho thấy tư duy của người làm trà đang rộng mở hơn. Trà không nhất thiết phải được thưởng thức theo một cách duy nhất mới thể hiện được giá trị. Điều quan trọng là dù xuất hiện trong hình thức nào, người làm sản phẩm vẫn phải hiểu rõ đặc tính của trà và biết cách giữ được giá trị cốt lõi của nguyên liệu.
Tuy nhiên, sáng tạo không có nghĩa là kết hợp càng nhiều nguyên liệu càng tốt, hay sản phẩm càng khác lạ thì càng có giá trị. Nếu không hiểu trà, người làm sản phẩm rất dễ khiến trà trở thành thành phần thứ yếu, thậm chí đánh mất bản sắc vốn có.
Tôi nghĩ tương lai của trà Việt không chỉ nằm ở việc chúng ta có bao nhiêu loại trà ngon, mà còn ở khả năng phát triển những cách thưởng thức phù hợp với đời sống hiện đại. Khi nhà sản xuất chú trọng chất lượng, người làm trà có tư duy sáng tạo và các sân chơi chuyên môn tiếp tục tạo điều kiện để tài năng được phát triển, trà Việt sẽ có thêm cơ hội tiếp cận nhiều nhóm khách hàng hơn, cả trong nước lẫn quốc tế.
Điều đáng kỳ vọng là ngày càng có nhiều người không chỉ biết pha trà, mà thực sự hiểu trà, biết làm chủ nguyên liệu và có đủ năng lực để kể câu chuyện về trà Việt bằng chính những sản phẩm của mình.
PV: Nhìn xa hơn kết quả của một cuộc thi, anh kỳ vọng Tea Masters Cup sẽ góp phần thay đổi điều gì trong cách người Việt thưởng thức trà và cách trà Việt được giới thiệu với thế giới?
Anh Huỳnh Hữu Duy: Thực ra, với tôi, đây không chỉ là câu chuyện kỳ vọng Tea Masters Cup Vietnam sẽ làm được gì trong tương lai, mà còn là nhìn nhận những giá trị mà cuộc thi đã và đang tạo ra.
Điều đầu tiên tôi nhìn thấy là sự giao hòa về văn hóa. Tại Tea Masters Cup Vietnam 2026, cuộc thi có sự quan tâm của khách quốc tế, từ các giám khảo, khách tham quan đến những người trực tiếp theo dõi. Đặc biệt, khi được tổ chức trong khuôn khổ Café Show & Tea Show Hanoi 2026, Tea Masters Cup có cơ hội tiếp cận lượng khách tham quan rộng hơn, qua đó đưa câu chuyện trà Việt đến gần hơn với bạn bè quốc tế.
Giá trị của sự hiện diện ấy không chỉ nằm ở số lượng người đến xem, mà còn ở cơ hội để họ trực tiếp trải nghiệm, tìm hiểu và cảm nhận văn hóa trà Việt. Khi một người nước ngoài dừng lại trước bàn trà, quan sát cách nghệ nhân pha trà, thưởng thức hương vị và trò chuyện về nguồn gốc của trà, sự kết nối văn hóa đã bắt đầu. Tôi tin rằng đôi khi, một chén trà có thể mở ra cuộc đối thoại mà những lời giới thiệu thông thường khó làm được.
Điều thứ hai là thay đổi cách chúng ta nhìn nhận và giới thiệu trà Việt. Trà Việt không nên chỉ được biết đến như một sản phẩm truyền thống, gắn với vùng nguyên liệu hay những phương thức thưởng trà lâu đời. Những giá trị ấy rất đáng tự hào, nhưng để tiếp cận thị trường quốc tế, trà Việt cũng cần những ngôn ngữ biểu đạt mới.
Với trà truyền thống, đó là sự đầu tư nghiêm túc hơn vào chất lượng, bao bì và cách kể câu chuyện sản phẩm. Với trà hiện đại, đó là khả năng kết hợp cùng đồ ăn, syrup và các nguyên liệu đặc sản Việt Nam để tạo ra những thức uống sáng tạo, có tính ứng dụng cao và phù hợp với thói quen tiêu dùng đa dạng.
Tôi luôn nghĩ rằng muốn trà Việt đi xa, chúng ta không thể chỉ mong thế giới hiểu trà Việt, mà phải tạo ra những cách để thế giới muốn tìm hiểu, muốn thưởng thức và muốn gắn bó với trà Việt. Tea Masters Cup chính là một không gian để điều đó được thể hiện bằng những trải nghiệm cụ thể, từ kỹ thuật pha trà, nghệ thuật thử nếm đến sự kết hợp giữa trà và ẩm thực.
Xa hơn một cuộc thi, tôi mong Tea Masters Cup sẽ góp phần hình thành một thế hệ người làm trà có tư duy cởi mở, vừa hiểu sâu giá trị truyền thống, vừa đủ sáng tạo để đưa trà vào đời sống đương đại. Đích đến cuối cùng không chỉ là để bạn bè quốc tế biết Việt Nam có những loại trà ngon, mà còn để họ hiểu rằng trà Việt có bản sắc riêng, có khả năng sáng tạo và có chỗ đứng trong văn hóa thưởng thức của thế giới.
Cảm ơn anh về cuộc chia sẻ!
Hương Trà