Du lịch Huế chuyển trục sang kinh tế di sản, phát triển bền vững và chiều sâu

Đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2025 trở thành cú hích quan trọng, tạo bệ phóng để Huế chuyển từ giai đoạn phục hồi sang phát triển chiều sâu. Với định hướng kinh tế di sản, Cố đô từng bước nâng tầm hình ảnh trên bản đồ du lịch quốc tế, đồng thời khẳng định vị thế điểm đến bền vững, giàu bản sắc văn hóa.

Theo số liệu tổng hợp, năm 2025 Huế đón khoảng 6,3 triệu lượt khách, tăng 61% so với năm 2024; tổng doanh thu du lịch đạt khoảng 13.000 tỷ đồng, tăng hơn 64%, thiết lập mức tăng trưởng cao nhất từ trước đến nay. Đáng chú ý, chất lượng tăng trưởng tiếp tục được cải thiện khi thời gian lưu trú và mức chi tiêu bình quân của du khách đều tăng. Không gian du lịch được mở rộng từ khu vực “di sản lõi” ra toàn đô thị và vùng ven, tạo nền tảng cho mô hình phát triển du lịch lan tỏa, bền vững.

Du lịch Huế chuyển trục sang kinh tế di sản, phát triển bền vững và chiều sâu - Ảnh 1

Những kết quả đó cho thấy du lịch Huế đã từng bước chuyển từ tăng trưởng theo số lượng sang chú trọng chất lượng, từ khai thác đơn thuần di sản sang phát triển hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, giàu trải nghiệm, gắn bảo tồn với phát triển.

Tháo gỡ điểm nghẽn để tạo động lực mới

Theo lãnh đạo Sở Du lịch thành phố Huế, bên cạnh những thành tựu đạt được, du lịch Huế vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ. Trước hết là sự thiếu hụt các cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển du lịch, đặc biệt trong khai thác, cho thuê tài sản công gắn với di sản, cũng như các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và thu hút khách du lịch.

Một hạn chế khác là sự thiếu đồng bộ giữa tài nguyên, sản phẩm, dịch vụ, hạ tầng và nguồn nhân lực. Dù sở hữu hệ thống di sản đặc biệt, nhưng các sản phẩm du lịch giá trị gia tăng cao, dịch vụ ban đêm, dịch vụ cao cấp và du lịch trải nghiệm vẫn chưa nhiều, chưa tạo được đột phá tương xứng với tiềm năng. Công tác phối hợp liên ngành, liên vùng trong quản lý và phát triển du lịch còn những vướng mắc, chồng lấn, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai. Việc thu hút đầu tư chiến lược cũng gặp khó khăn do phần lớn doanh nghiệp du lịch trên địa bàn có quy mô nhỏ, năng lực dẫn dắt thị trường còn hạn chế.

Việc nhìn thẳng vào những điểm nghẽn này là cơ sở quan trọng để Huế xác định đúng hướng đi trong giai đoạn phát triển mới.

Năm 2026: Chuyển mạnh sang phát triển chất lượng

Năm 2026 được xác định là năm bản lề trong tiến trình đưa du lịch Huế trở thành ngành kinh tế mũi nhọn thực sự. Thành phố không đặt nặng mục tiêu tăng trưởng về số lượng, mà chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững.

Du lịch Huế chuyển trục sang kinh tế di sản, phát triển bền vững và chiều sâu - Ảnh 2

Theo định hướng, Huế phấn đấu đón từ 7 đến 7,5 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 2,3–2,5 triệu lượt; tổng thu từ du lịch đạt trên 15.000 tỷ đồng; thời gian lưu trú bình quân đạt khoảng 2,1 ngày/khách. Để đạt được mục tiêu này, ngành du lịch tập trung triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm: hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù; nâng cao chất lượng sản phẩm; đổi mới xúc tiến, quảng bá theo hướng chuyên sâu và chuyển đổi số; tăng cường hợp tác công – tư trong đầu tư hạ tầng; phát triển du lịch thông minh; đồng thời chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Con người Huế được xác định là trung tâm của trải nghiệm du lịch, mỗi người dân là một đại sứ du lịch, mỗi nụ cười là một sản phẩm du lịch đặc trưng.

Một trong những định hướng mang tính chiến lược của Huế là chuyển từ “du lịch di sản” sang “kinh tế di sản”. Đây không chỉ là sự thay đổi về cách tiếp cận, mà là sự chuyển dịch tư duy phát triển. Di sản không chỉ để tham quan, mà trở thành nguồn lực phát triển kinh tế – xã hội, được khai thác bền vững thông qua các sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao, sáng tạo và giàu bản sắc.

Cốt lõi của mô hình kinh tế di sản là gắn bảo tồn với khai thác, gắn văn hóa với thị trường, gắn cộng đồng với doanh nghiệp và gắn công nghệ với trải nghiệm. Qua đó, di sản không chỉ được gìn giữ mà còn được làm giàu thêm giá trị, tạo nguồn lực tái đầu tư lâu dài cho bảo tồn.

Không gian và sản phẩm tạo động lực tăng trưởng

Trong năm 2026, Huế ưu tiên phát triển không gian du lịch về đêm; các tuyến trải nghiệm văn hóa – ẩm thực – nghệ thuật truyền thống và đương đại; mở rộng du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng gắn với sông nước, đầm phá và làng quê di sản. Đồng thời, thành phố tập trung các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, chăm sóc sức khỏe, du lịch sáng tạo, du lịch xanh, homestay cộng đồng, golf, thể thao, MICE và du lịch sự kiện. Mục tiêu xuyên suốt là kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu và nâng cao giá trị gia tăng cho du lịch Huế.

Để nâng cao chất lượng tăng trưởng, Huế tập trung vào các phân khúc khách có khả năng chi tiêu cao và lưu trú dài ngày, gồm khách quốc tế từ ASEAN, Tây Âu, Đông Bắc Á, Bắc Mỹ, Úc và thị trường Halal; khách du lịch văn hóa – di sản và kinh tế di sản; khách nghỉ dưỡng cao cấp, MICE, sự kiện – lễ hội; cùng thị trường nội địa từ các đô thị lớn. Đây là những phân khúc phù hợp với định hướng phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực du lịch.

Du lịch Huế chuyển trục sang kinh tế di sản, phát triển bền vững và chiều sâu - Ảnh 3

Du lịch Huế chỉ có thể phát triển bền vững khi có sự đồng hành chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Việc đổi mới sáng tạo phải đi đôi với gìn giữ giá trị cốt lõi của vùng đất di sản; nâng cao chất lượng trải nghiệm phải song hành với bảo tồn bản sắc.

Với nền tảng đã được tạo dựng trong năm 2025 và định hướng rõ ràng cho năm 2026, du lịch Huế đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến văn hóa – di sản đặc sắc, phát triển theo chiều sâu, bền vững và có sức cạnh tranh cao, đóng góp ngày càng quan trọng cho sự phát triển kinh tế – xã hội của thành phố Huế trong giai đoạn mới.

Bùi Quốc Dũng