Ngày 21/9, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Tĩnh tổ chức thả những khối rạn nhân tạo đầu tiên thuộc Dự án phục hồi, tái tạo hệ sinh thái thủy sinh và nguồn lợi thủy sản tỉnh Hà Tĩnh tại vùng biển ven bờ xã Kỳ Xuân.
Đây là lần đầu tiên Hà Tĩnh triển khai thả rạn nhân tạo nhằm tạo sinh cảnh và bổ sung điều kiện tự nhiên để phục hồi, phát triển nguồn lợi thủy sản, mở ra hướng tiếp cận mới trong bảo vệ và phát triển nguồn thủy sản ven bờ.
Trong đợt đầu, 25 khối rạn nhân tạo được vận chuyển và thả xuống vùng biển ven bờ xã Kỳ Xuân. Đây là những cấu kiện đầu tiên trong tổng số 9.000 khối rạn được triển khai theo dự án.
Dựng “ngôi nhà” dưới biển, tái tạo nguồn lợi thủy sản Hà Tĩnh
Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Tĩnh làm chủ đầu tư, tổng mức đầu tư 170 tỷ đồng. Nguồn kinh phí thực hiện từ khoản bồi thường của Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh được Thủ tướng Chính phủ phân bổ tại Quyết định số 1007/QĐ-TTg ngày 19/9/2024.
Theo kế hoạch, 9.000 khối rạn nhân tạo sẽ được bố trí tại 4 khu vực khoanh vùng với tổng diện tích khoảng 8 km² ở vùng biển ven bờ xã Kỳ Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Mỗi khu vực rộng khoảng 2 km², vị trí thả cách bờ trung bình 4,5 km, ở độ sâu từ 15 - 22 m.
Tại mỗi khu vực, 90 cụm rạn được bố trí, mỗi cụm gồm 25 khối rạn. Cách bố trí này nhằm tạo ra những không gian cư trú liên kết dưới đáy biển, từng bước hình thành các khu vực tập trung nguồn lợi thủy sản và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi hệ sinh thái.
Các khối rạn được thiết kế với hai dạng chính là hình chỏm cầu và hình lập phương rỗng, làm bằng bê tông cốt thép chuyên dụng. Kết cấu có nhiều khoảng trống, tạo nơi trú ẩn, sinh trưởng và sinh sản cho các loài thủy sản.
Mỗi khối rạn có thể tích rỗng khoảng 7,5 m³, trọng lượng từ 2,5 - 8 tấn tùy loại cấu kiện. Sau khi được thả xuống đáy biển, các cấu kiện sẽ trở thành giá thể để sinh vật biển bám vào, đồng thời tạo không gian trú ẩn cho các loài thủy sản, nhất là thủy sản non.
Mục tiêu quan trọng của việc thả rạn nhân tạo là tạo thêm sinh cảnh để nguồn lợi thủy sản có điều kiện phục hồi và phát triển tự nhiên. Khi hệ sinh thái từng bước được hình thành, các khu vực rạn có thể trở thành nơi tập trung, kiếm ăn, trú ẩn và sinh sản của nhiều loài thủy sản, góp phần bổ sung nguồn lợi cho vùng biển ven bờ.
Việc khoanh vùng thả rạn cũng tạo cơ sở để tăng cường quản lý hoạt động khai thác, hạn chế tác động của các phương thức khai thác gây ảnh hưởng đến đáy biển, bãi sinh sản và khu vực tập trung thủy sản còn non. Qua đó, nguồn thủy sản được bảo vệ tốt hơn, tạo điều kiện phục hồi và tái tạo theo hướng tự nhiên.
Không chỉ phục hồi hệ sinh thái, dự án còn hướng tới tạo dựng các vùng sinh thái thủy sản mới, góp phần hình thành nguồn nguyên liệu thủy sản lâu dài cho cộng đồng ngư dân ven biển. Đây là hướng đi có ý nghĩa trong bối cảnh cần giảm áp lực khai thác tự nhiên, phục hồi nguồn lợi và phát triển nghề cá theo hướng bền vững, có trách nhiệm.
Bên cạnh giá trị về sinh thái, dự án góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của chính quyền địa phương, ngư dân và cộng đồng trong bảo vệ nguồn lợi biển; tăng cường chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần thực hiện các giải pháp hướng tới tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Diễm Phước