EVNHCMC kỷ niệm 50 năm ngày thành lập

EVNHCMC vừa tổ chức lễ đón nhận Huân chương Lao động và kỷ niệm 50 năm thành lập Sở Quản lý và Phân phối Điện TP.Hồ Chí Minh - tiền thân của EVNHCMC (7/8/1976 - 7/8/2026).

Nửa thế kỷ nhìn lại cho thấy sự phát triển của ngành điện Thành phố gắn chặt với từng bước chuyển mình của TP.Hồ Chí Minh. Điện không chỉ là một loại hạ tầng thiết yếu mà còn là nền tảng của sản xuất, kinh doanh, đô thị hóa, công nghiệp hóa và ngày càng trở thành một cấu phần quan trọng của quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Những dấu mốc đáng nhớ

Năm 1976, Sở Quản lý và Phân phối Điện TP.Hồ Chí Minh được thành lập trong điều kiện ngành điện phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Hệ thống lưới điện sau chiến tranh thiếu đồng bộ, nguồn vốn, vật tư và nhân lực kỹ thuật đều hạn chế, trong khi nhu cầu điện phục vụ sản xuất và đời sống đặt ra ngày càng cấp thiết.

Trong hoàn cảnh đó, những người làm điện Thành phố đã bắt đầu hành trình xây dựng từ những nền móng rất khó khăn. Từng tuyến đường dây, từng trạm biến áp được khôi phục; nguồn lực sẵn có được tận dụng tối đa; các sáng kiến kỹ thuật, phong trào thi đua lao động sáng tạo trở thành động lực để duy trì và từng bước nâng cao năng lực vận hành hệ thống.

Đó cũng là giai đoạn hình thành những giá trị làm nên bản sắc của ngành điện Thành phố: chủ động, sáng tạo, dám chịu trách nhiệm và không ngừng tìm cách vượt qua giới hạn của điều kiện thực tế.

Khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới, TP.Hồ Chí Minh nhanh chóng trở thành đầu tàu kinh tế, kéo theo tốc độ gia tăng nhu cầu điện rất lớn. Bài toán khi đó không còn đơn thuần là duy trì hệ thống, mà là phải tạo ra năng lực cung cấp đủ lớn để theo kịp tốc độ phát triển của một đô thị đang tăng trưởng mạnh.

Một dấu mốc đáng chú ý là việc Thành phố thông qua phương án huy động nguồn lực xã hội bằng chương trình phụ thu tiền điện. Đây không chỉ là giải pháp bổ sung nguồn vốn đầu tư mà còn thể hiện cách tiếp cận chủ động, linh hoạt, bám sát yêu cầu phát triển. Nguồn lực được tăng cường đã tạo điều kiện cải tạo, mở rộng lưới điện, từng bước nâng cao khả năng cung ứng.

Cùng với đó, việc tiếp nhận các nguồn điện lớn, trong đó có thủy điện Trị An từ năm 1988 và hệ thống truyền tải 500kV Bắc - Nam từ năm 1994, đã tạo bước chuyển quan trọng về năng lực cung cấp điện cho TP.Hồ Chí Minh và toàn khu vực phía Nam.

Từ một hệ thống điện cần được khôi phục và củng cố, ngành điện Thành phố từng bước hình thành một mạng lưới có năng lực đáp ứng ngày càng cao yêu cầu của nền kinh tế. Quá trình ấy diễn ra song hành với sự phát triển của Thành phố, từ công nghiệp, thương mại, dịch vụ đến các lĩnh vực công nghệ cao và kinh tế tri thức.

Nửa thế kỷ phát triển vì vậy không chỉ được đo bằng chiều dài của đường dây hay số lượng trạm điện, mà còn bằng khả năng thích ứng của ngành điện trước những bước chuyển rất nhanh của nền kinh tế đô thị.

Dấu mốc 50 năm cũng được ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý. EVNHCMC vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước vì có thành tích xuất sắc đột xuất trong ứng dụng công nghệ phát triển lưới điện thông minh, góp phần bảo đảm cung ứng điện trên địa bàn Thành phố. Ba cá nhân thuộc EVNHCMC được trao Huân chương Lao động hạng Nhì; 7 cá nhân, tập thể nhận Huân chương Lao động hạng Ba vì những thành tích xuất sắc trong công tác.

Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận đối với một chặng đường, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cho chặng đường tiếp theo: ngành điện phải tiếp tục đổi mới để đáp ứng một không gian phát triển lớn hơn, hiện đại hơn.

Hướng tới hệ thống điện thông minh, xanh và tin cậy vào năm 2030

Sau tháng 7/2025, TP.Hồ Chí Minh bước vào một giai đoạn phát triển mới với quy mô dân số khoảng 14 triệu người và không gian đô thị được mở rộng. Cùng với đó là sự hình thành những động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp công nghệ cao, logistics, kinh tế biển, trung tâm tài chính quốc tế, du lịch, công nghiệp văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ.

Trong một siêu đô thị như vậy, yêu cầu đối với hệ thống điện đã thay đổi căn bản. Điện phải được cung cấp liên tục, an toàn, có dự phòng cao và khả năng phục hồi nhanh. Những lĩnh vực như tài chính, công nghệ, y tế, giao thông thông minh hay các trung tâm dữ liệu đều đòi hỏi chất lượng điện ở mức cao hơn nhiều so với trước.

Bởi vậy, định hướng phát triển của EVNHCMC không thể chỉ dừng ở việc tăng công suất hay mở rộng lưới điện. Trọng tâm đang chuyển sang xây dựng , trong đó dữ liệu, tự động hóa và công nghệ số trở thành nền tảng của quản trị và vận hành.

EVNHCMC hướng tới mô hình doanh nghiệp công nghệ số toàn diện, với dữ liệu là tài sản cốt lõi, công nghệ là công cụ điều hành và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển. Đây là bước chuyển quan trọng, bởi một hệ thống điện của đô thị hiện đại không chỉ cần “mạnh” mà còn phải “thông minh”, có khả năng dự báo, điều phối và phản ứng nhanh trước những biến động của nhu cầu phụ tải.

Đến năm 2030, mục tiêu được đặt ra là xây dựng hệ thống điện ngang tầm các đô thị tiên tiến trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với độ tin cậy thuộc nhóm dẫn đầu, mức độ số hóa cao và chất lượng dịch vụ đạt chuẩn quốc tế.

Để đạt mục tiêu đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là đầu tư nhiều hơn mà phải đầu tư hiệu quả hơn; không chỉ vận hành tốt mà phải vận hành thông minh; không chỉ chạy theo nhu cầu mà phải chủ động tạo nền tảng cho tăng trưởng.

Từ góc độ Thành phố, hạ tầng điện phải đi trước một bước, bám sát không gian phát triển mới với “3 vùng, 3 hành lang, 1 đặc khu và 5 trụ cột”. Điều này đòi hỏi EVNHCMC cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam chủ động chuẩn bị nguồn lực, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện và phát triển lưới điện phù hợp với từng khu vực, từng động lực tăng trưởng mới.

Cùng với bảo đảm điện cho sản xuất và kinh doanh, yêu cầu về một hệ thống điện hiện đại, mỹ quan cũng ngày càng rõ nét. Việc tiếp tục ngầm hóa lưới điện, chỉnh trang trạm biến áp, tủ điện tại các khu vực trung tâm sẽ góp phần cải thiện diện mạo đô thị, đồng thời nâng cao chất lượng và độ an toàn của hạ tầng.

Một hướng đi khác mang tính dài hạn là chuyển đổi xanh. EVNHCMC được kỳ vọng tiếp tục đồng hành với Thành phố trong phát triển hạ tầng năng lượng xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, hỗ trợ quá trình giảm phát thải và thực hiện mục tiêu Net Zero của Việt Nam.

Đặc biệt, khi không gian Thành phố được mở rộng, việc phát triển đồng bộ lưới điện đến các địa bàn mới sáp nhập có ý nghĩa không chỉ về kinh tế mà còn về an sinh xã hội. Mọi khu vực, từ các trung tâm phát triển đến những địa bàn xa hơn, đều cần được bảo đảm khả năng tiếp cận nguồn điện an toàn, ổn định và liên tục.

Năm mươi năm là một dấu mốc để nhìn lại, nhưng với EVNHCMC, đó đồng thời là điểm khởi đầu cho một yêu cầu phát triển mới. Từ những người thợ từng khôi phục từng đường dây sau ngày đất nước thống nhất đến đội ngũ làm chủ công nghệ số hôm nay, sợi dây xuyên suốt vẫn là tinh thần trách nhiệm trước sự phát triển của Thành phố.

Trong một đô thị đang hướng tới tăng trưởng hai con số và ngày càng hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, một hệ thống điện ổn định, thông minh, xanh và có khả năng thích ứng cao sẽ không chỉ bảo đảm ánh sáng cho Thành phố, mà còn tạo nền móng cho những động lực tăng trưởng mới. Đây chính là bước chuyển quan trọng của ngành điện TP.Hồ Chí Minh sau nửa thế kỷ: từ bảo đảm cung ứng điện sang chủ động kiến tạo hạ tầng năng lượng cho tương lai.

Hải Phong - Bạch Dương