Sau nhiều tháng đình trệ, gần 500 container chè của Việt Nam mắc kẹt tại cảng Karachi (Pakistan) đã chính thức được phép tái xuất, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực tháo gỡ ách tắc thương mại giữa bối cảnh khu vực còn nhiều biến động địa chính trị. Quyết định này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại kinh tế mà còn khẳng định năng lực điều phối, bảo vệ lợi ích xuất khẩu của Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu ngày càng phức tạp.
Bộ Công Thương đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều biện pháp để tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất khẩu chè của Việt Nam.
Sự việc bắt nguồn từ những diễn biến phức tạp kéo dài tại khu vực biên giới Pakistan – Afghanistan, buộc phía Pakistan phải áp dụng biện pháp tạm thời đối với hoạt động quá cảnh hàng hóa sang Afghanistan nhằm bảo đảm yêu cầu an ninh. Trong khi đó, phần lớn các lô chè Việt Nam được xuất khẩu theo tuyến trung chuyển qua cảng Karachi để tiếp cận thị trường Afghanistan và một số quốc gia Trung Á. Khi chính sách quá cảnh được điều chỉnh đột ngột, hàng trăm container chè đã rơi vào tình trạng ùn ứ, kéo theo chi phí lưu kho, lưu bãi tăng cao, nguy cơ ảnh hưởng chất lượng hàng hóa và gây áp lực lớn lên dòng tiền của doanh nghiệp.
Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh từ Hiệp hội Chè Việt Nam và các doanh nghiệp xuất khẩu, Bộ Công Thương đã khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Thương vụ Việt Nam tại Pakistan được chỉ đạo thường xuyên làm việc trực tiếp với các cơ quan chức năng sở tại, từ hải quan, cảng vụ Karachi đến Bộ Thương mại Pakistan, nhằm tìm kiếm phương án xử lý linh hoạt, phù hợp với quy định pháp luật của nước bạn. Đồng thời, sự phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán Việt Nam tại Pakistan giúp các trao đổi được nâng lên ở nhiều cấp độ, tạo thêm cơ sở về đối ngoại và chính sách.
Không dừng lại ở cấp kỹ thuật, Bộ Công Thương đã gửi các công hàm, công thư chính thức tới Bộ Thương mại Pakistan, kiến nghị xem xét cơ chế đặc thù cho phép tái xuất các container chè sang thị trường thứ ba. Đặc biệt, vụ việc được báo cáo Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, qua đó mở ra kênh xử lý ở cấp cao. Việc lãnh đạo Chính phủ Việt Nam trực tiếp trao đổi với phía Pakistan thể hiện rõ quyết tâm trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp xuất khẩu cũng như người sản xuất trong nước.
Kết quả của chuỗi hành động phối hợp, liên tục và kiên trì được cụ thể hóa vào ngày 31/12/2025, khi Bộ Thương mại Pakistan ban hành văn bản chính thức cho phép miễn trừ một số quy định liên quan đến việc tạm dừng quá cảnh sang Afghanistan. Theo đó, các container hàng hóa của Việt Nam đang lưu tại cảng Karachi được chấp thuận tái xuất sang các cảng biển khác theo đề nghị của doanh nghiệp hoặc đơn vị logistics liên quan. Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng, tháo gỡ nút thắt lớn nhất sau nhiều tháng ách tắc.
Về mặt kinh tế, quyết định này giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm đáng kể chi phí phát sinh, bảo toàn chất lượng chè – mặt hàng nhạy cảm với điều kiện bảo quản đồng thời góp phần ổn định dòng tiền trong bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều biến động. Xa hơn, việc xử lý kịp thời còn giúp duy trì uy tín của chè Việt Nam trên thị trường quốc tế, hạn chế nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và mất thị phần.
Ở góc độ quản lý nhà nước, việc tháo gỡ thành công vướng mắc đối với gần 500 container chè là minh chứng rõ nét cho vai trò chủ động, trách nhiệm và đồng hành của Bộ Công Thương trong hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu tác động đan xen từ biến động địa chính trị, logistics và chính sách thị trường, năng lực phản ứng nhanh, phối hợp đa kênh và xử lý ở nhiều cấp độ trở thành yếu tố then chốt để bảo vệ ngành hàng nông sản.
Thời gian tới, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát quá trình tái xuất trên thực tế, phối hợp với các cơ quan liên quan của Việt Nam và Pakistan để hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục cần thiết. Đồng thời, công tác cảnh báo rủi ro thị trường, đa dạng hóa tuyến vận chuyển và thị trường xuất khẩu sẽ được tăng cường, giúp ngành chè Việt Nam chủ động hơn trước những biến động khó lường của thương mại quốc tế. Sự việc tại cảng Karachi vì thế không chỉ là một giải pháp kịp thời, mà còn là bài học kinh nghiệm quan trọng về quản trị rủi ro và phát huy hiệu quả của ngoại giao kinh tế trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.