Chiều 13/8/2026, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Báo Xây dựng phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Hội thảo “Hạ tầng liên kết - Động lực thu hút đầu tư, phát triển du lịch miền Trung - Tây Nguyên”.
Hội thảo có sự diện diện của đại diện lãnh đạo Bộ Xây dựng, UBND tỉnh Gia Lai, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, các cơ quan quản lý chuyên ngành, lãnh đạo các địa phương trong khu vực, chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các cơ sở giáo dục.
Quang cảnh buổi hội thảo
Sự kiện đặt ra một vấn đề có ý nghĩa chiến lược: Làm thế nào để hệ thống cao tốc, sân bay, cảng biển và các tuyến giao thông liên vùng không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại mà thực sự trở thành động lực thu hút đầu tư, phát triển logistics và tạo ra những sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh.
Từ đầu tư từng tuyến đường đến hình thành mạng lưới liên vùng
Những năm gần đây, kết cấu hạ tầng giao thông khu vực miền Trung - Tây Nguyên đã có những bước phát triển đáng kể. Hệ thống cao tốc Bắc - Nam phía Đông, các trục giao thông Đông - Tây cùng mạng lưới sân bay, cảng biển đã và đang từng bước tạo nên cấu trúc kết nối mới.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra không chỉ nằm ở việc có thêm bao nhiêu km đường cao tốc, mà quan trọng hơn là khả năng liên kết các phương thức vận tải và biến những tuyến giao thông đó thành hành lang phát triển kinh tế - du lịch.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn Phát biểu tại hội thảo
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn đánh giá chủ đề hội thảo rất đúng và trúng với yêu cầu phát triển của khu vực trong giai đoạn mới.
Thông điệp được đặt ra là cần chuyển mạnh từ tư duy đầu tư từng tuyến, từng địa phương sang phát triển mạng lưới - hình thành hành lang - kết nối đa phương thức.
Điều đó có nghĩa, một tuyến cao tốc không nên được nhìn nhận đơn thuần dưới góc độ giao thông. Khi kết nối với sân bay, cảng biển, trung tâm logistics, đô thị, khu du lịch và các vùng sản xuất, tuyến đường có thể tạo nên một hành lang kinh tế mới, làm thay đổi không gian phát triển của cả khu vực.
Biến lợi thế “biển và đại ngàn” thành một hành trình du lịch
Một trong những lợi thế đặc biệt của miền Trung - Tây Nguyên là sự đa dạng về tài nguyên tự nhiên và văn hóa.
Trong một không gian không quá xa, du khách có thể trải nghiệm biển, đảo, đô thị duyên hải, sau đó tiếp tục hành trình đến cao nguyên, rừng, hồ, thác và không gian văn hóa bản địa.
Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển mới càng mở ra khả năng hình thành những chuỗi sản phẩm kết hợp giữa biển - cao nguyên - rừng - văn hóa bản địa.
Đối với Gia Lai, lợi thế này thể hiện rất rõ khi không gian biển Quy Nhơn có thể kết nối với Pleiku, Biển Hồ, Chư Đăng Ya và hệ sinh thái văn hóa Tây Nguyên.
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn phát biểu
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho rằng câu chuyện hạ tầng liên vùng không đơn thuần là câu chuyện giao thông. Sâu xa hơn, đó là cách tổ chức lại không gian phát triển, mở rộng thị trường và hình thành những động lực tăng trưởng mới.
Khi biển và đại ngàn được kết nối bằng hạ tầng đồng bộ và một tư duy phát triển thống nhất, hai không gian này có thể trở thành một không gian kinh tế, một hành trình du lịch và một thị trường thống nhất.
Đây cũng chính là cơ sở để thay đổi cách làm du lịch theo hướng liên kết vùng thay vì mỗi địa phương phát triển riêng lẻ.
Không chỉ đưa khách đến, phải giữ khách ở lại lâu hơn
Hạ tầng giao thông là điều kiện cần, nhưng chưa phải điều kiện đủ.
Một vấn đề đáng chú ý được đặt ra tại hội thảo là phát triển logistics du lịch.
Nếu một tuyến cao tốc chỉ giúp khách đến điểm du lịch nhanh hơn nhưng điểm đến thiếu dịch vụ, sản phẩm trải nghiệm, hệ thống lưu trú, vận chuyển, vui chơi, mua sắm và kết nối giữa các địa phương thì giá trị kinh tế tạo ra vẫn còn hạn chế.
Vì vậy, mục tiêu cuối cùng của liên kết hạ tầng phải là làm cho du khách đi lại thuận tiện hơn, trải nghiệm nhiều hơn, lưu trú lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.
Từ đó, tư duy phát triển du lịch cũng cần thay đổi từ cạnh tranh giữa từng địa phương sang hợp tác để hình thành sản phẩm chung của vùng.
Tinh thần được đặt ra tại hội thảo là: mỗi địa phương phát huy một lợi thế, cả vùng hình thành một sản phẩm và cùng hướng tới một thị trường chung.
Hạ tầng biến tài nguyên thành sản phẩm, doanh nghiệp biến sản phẩm thành thị trường
Phân tích mối quan hệ giữa hạ tầng, tài nguyên và thị trường, TS Trần Du Lịch, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia, nhấn mạnh một thông điệp đáng chú ý: tài nguyên du lịch mới chỉ là tiềm năng; hạ tầng giúp biến tiềm năng thành sản phẩm và doanh nghiệp là chủ thể đưa sản phẩm ra thị trường.
Theo đó, khái niệm hạ tầng phục vụ du lịch cần được nhìn nhận rộng hơn giao thông.
TS Trần Du Lịch, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia,
Bên cạnh đường bộ, đường sắt, hàng không và cảng biển, cần quan tâm đến hạ tầng tại điểm đến, hạ tầng số, điện, nước, môi trường, không gian công cộng và chất lượng nguồn nhân lực.
Nhà nước cần tập trung đầu tư những hạ tầng mang tính dẫn dắt, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư khách sạn, khu nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao.
Đồng thời, thay vì kêu gọi đầu tư dàn trải, các địa phương cần lựa chọn những dự án chiến lược, chuẩn bị tốt quy hoạch, quỹ đất, pháp lý, kết nối hạ tầng và mô hình tài chính.
Khoảng 380.000 tỷ đồng cho nhu cầu hạ tầng giao thông giai đoạn 2026-2030
Tại hội thảo, ông Trịnh Quốc Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Xây dựng cho biết khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có lợi thế đặc biệt khi hội tụ đầy đủ 5 phương thức vận tải gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không và đường biển.
Đáng chú ý, nhu cầu đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông của khu vực trong giai đoạn 2026-2030 khoảng 380.000 tỷ đồng, chưa tính kinh phí đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Đến nay, khu vực đã đưa vào khai thác khoảng 957 km cao tốc Bắc - Nam phía Đông; đồng thời nhiều tuyến cao tốc kết nối theo hướng Đông - Tây đang được triển khai hoặc nghiên cứu.
Đây là những điều kiện quan trọng để tăng cường kết nối khu vực ven biển với miền núi và Tây Nguyên.
Tuy nhiên, nguồn lực ngân sách nhà nước có giới hạn. Vì vậy, cùng với đầu tư công, việc phát huy các hình thức PPP, ODA và những phương thức huy động vốn phù hợp được xem là giải pháp quan trọng để hiện thực hóa mạng lưới hạ tầng liên vùng.
Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku mở ra hành lang biển - cao nguyên
Trong cấu trúc liên kết mới, tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được nhiều đại biểu đánh giá có ý nghĩa đặc biệt.
Tuyến cao tốc dài khoảng 125 km khi hoàn thành không chỉ rút ngắn khoảng cách giữa Quy Nhơn và Pleiku mà còn góp phần hình thành hành lang kết nối trực tiếp giữa duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên.
Giá trị lớn hơn của tuyến đường nằm ở khả năng kết nối nhà đầu tư với cơ hội đầu tư, doanh nghiệp với thị trường và du khách với những trải nghiệm mới.
Một hành trình du lịch hoàn toàn có thể bắt đầu vào buổi sáng tại biển Quy Nhơn, tiếp tục đến Pleiku, Biển Hồ, Chư Đăng Ya và không gian văn hóa Tây Nguyên.
Nếu được tổ chức tốt, đây không còn là hai điểm đến riêng biệt mà trở thành một chuỗi trải nghiệm liên hoàn giữa biển và cao nguyên.
Gia Lai hướng tới trung tâm kết nối du lịch liên vùng
Trong không gian phát triển mới, Gia Lai xác định du lịch là một trong 5 trụ cột tăng trưởng giai đoạn 2026-2030, bên cạnh công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp công nghệ cao và lâm nghiệp bền vững; dịch vụ cảng và logistics; phát triển đô thị nhanh và bền vững.
Tỉnh sở hữu hệ sinh thái du lịch đa dạng với không gian biển Quy Nhơn, Kỳ Co, Eo Gió kết nối với Pleiku, Biển Hồ, Chư Đăng Ya cùng hệ thống rừng, hồ, thác và văn hóa Tây Nguyên.
Cùng với đó là hệ thống hai cảng hàng không Phù Cát và Pleiku, cảng biển, cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh và các trục giao thông quan trọng.
Đây là cơ sở để Gia Lai từng bước chuyển từ vị trí cửa ngõ cao nguyên sang vai trò trung tâm kết nối du lịch liên vùng và hành lang quốc tế.
Mỗi mét đường phải tạo thêm giá trị phát triển
Từ góc độ doanh nghiệp, vấn đề được đặt ra không phải chỉ là xây dựng nhiều tuyến đường hơn, mà phải bảo đảm mỗi dự án hạ tầng tạo được giá trị kinh tế và sức lan tỏa cho khu vực mà tuyến đường đi qua.
Các tuyến cao tốc cần được gắn với quy hoạch công nghiệp, logistics, đô thị, nông nghiệp và du lịch; các nút giao phải trở thành những điểm kết nối phát triển thay vì đơn thuần phục vụ giao thông.
Tại hội thảo, đại diện doanh nghiệp đưa ra quan điểm đáng chú ý: “Mỗi mét đường giao thông phải gắn liền với điểm đến, sản phẩm cụ thể.”
Đây cũng là cách để chuyển từ đầu tư hạ tầng thuần túy sang đầu tư phát triển.
Hình thành một thị trường du lịch miền Trung - Tây Nguyên
Thông điệp xuyên suốt từ hội thảo cho thấy, miền Trung - Tây Nguyên đang đứng trước cơ hội hình thành một cấu trúc phát triển mới.
Hạ tầng phải đi trước nhưng hạ tầng chỉ phát huy hết giá trị khi đi cùng quy hoạch, sản phẩm du lịch, logistics, nguồn nhân lực, chuyển đổi số, môi trường đầu tư và sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp.
Quan trọng hơn, liên kết vùng cần vượt khỏi những thỏa thuận mang tính hình thức để trở thành những tuyến du lịch, sản phẩm và thị trường thực sự.
Thay vì du khách chỉ đến một địa phương, cần tạo điều kiện để họ thực hiện những hành trình dài ngày: từ biển lên cao nguyên, từ đô thị đến đại ngàn, từ nghỉ dưỡng đến khám phá văn hóa, sinh thái và cộng đồng.
Muốn làm được điều đó, cần một tư duy thống nhất: quy hoạch phải rõ, hạ tầng phải đi trước, thể chế phải thông thoáng, thủ tục phải thuận lợi và chính quyền phải đồng hành cùng doanh nghiệp.
Khi những tuyến cao tốc Đông - Tây được kết nối với cao tốc Bắc - Nam, sân bay, cảng biển, cửa khẩu và các trung tâm logistics; khi mỗi địa phương không còn phát triển du lịch như một “ốc đảo” riêng biệt, miền Trung - Tây Nguyên sẽ có điều kiện hình thành những hành lang kinh tế - du lịch đủ sức cạnh tranh ở quy mô quốc gia và quốc tế.
Từ đó, hạ tầng không còn đơn thuần là những tuyến đường nối các địa phương.
Hạ tầng sẽ trở thành những mạch kết nối thị trường, kết nối đầu tư, kết nối con người và kết nối những giá trị đặc sắc của biển xanh với đại ngàn tạo động lực để du lịch miền Trung - Tây Nguyên bước vào một không gian phát triển mới.
Nguyễn Tuyên