Hà Tĩnh siết chặt giám sát tại cửa khẩu, cảng biển phòng virus Nipah

Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, Bộ Y tế Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nhằm ngăn ngừa nguy cơ xâm nhập và lây lan trong cộng đồng.

Virus Nipah được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia, sau đó ghi nhận các ca bệnh trên người tại Bangladesh và Ấn Độ. Theo Tổ chức Y tế thế giới, bệnh do virus Nipah tuy chỉ xuất hiện rải rác ở một số quốc gia nhưng có tỷ lệ tử vong rất cao, dao động từ 40–75% trong các trường hợp nhập viện. Hiện nay, bệnh chưa có vắc-xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật. Đây là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, thuộc nhóm A, có khả năng lây truyền từ động vật sang người, chủ yếu qua loài dơi ăn quả; lây qua thực phẩm, vật phẩm nhiễm virus hoặc lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.

Thời gian ủ bệnh thường từ 4–14 ngày, với các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó có thể xuất hiện các biểu hiện thần kinh nghiêm trọng như rối loạn ý thức, lú lẫn, co giật và viêm não cấp tính. Đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah, tuy nhiên trước nguy cơ bệnh có thể xâm nhập, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; đồng thời chủ động xây dựng các phương án đáp ứng, sẵn sàng xử lý khi có tình huống phát sinh, tiếp tục theo dõi sát tình hình dịch bệnh trên thế giới và phối hợp chặt chẽ với WHO cũng như các quốc gia liên quan.

Tại Hà Tĩnh, nguy cơ dịch bệnh xâm nhập được đánh giá khá cao do địa phương có Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo với lưu lượng lớn người và phương tiện nhập cảnh mỗi ngày. Bên cạnh đó, Hà Tĩnh còn có Cảng Vũng Áng và Cảng nước sâu Sơn Dương – nơi thường xuyên tiếp nhận các tàu chở hàng, nguyên vật liệu từ nhiều quốc gia, trong đó có Ấn Độ. Trước tình hình đó, ngành Y tế Hà Tĩnh đã nhanh chóng triển khai các biện pháp giám sát, kiểm soát dịch bệnh ngay từ tuyến đầu.

Thạc sĩ Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết, đơn vị đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền về bệnh do virus Nipah, khuyến cáo người dân và du khách chủ động khai báo y tế khi đến từ hoặc đi qua vùng có dịch. Trung tâm cũng phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, cảng biển để giám sát người, phương tiện, hàng hóa từ vùng có dịch vào địa bàn; đồng thời phối hợp với các cơ sở lưu trú, khách sạn theo dõi sức khỏe khách trong vòng 14 ngày nếu có yếu tố dịch tễ liên quan. Ngành Y tế đã sẵn sàng nhân lực, hóa chất, trang thiết bị để kịp thời khoanh vùng, cách ly và xử lý nếu phát hiện trường hợp nghi ngờ.

Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh nhấn mạnh, mặc dù đến thời điểm này Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc bệnh do virus Nipah, người dân không nên hoang mang, lo lắng quá mức, song cần nâng cao ý thức phòng bệnh, chủ động phối hợp với cơ quan y tế trong công tác giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ, góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.

Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah, ngành Y tế Hà Tĩnh khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết; tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng có dịch và đến ngay cơ sở y tế khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ. Người dân cần thực hiện nghiêm vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín uống sôi, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu bị dơi, chim hoặc động vật khác cắn, gặm nhấm; tránh tiếp xúc gần với dơi ăn quả và các động vật có nguy cơ lây truyền bệnh; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi ngờ hoặc mắc bệnh.

Trí Thức - Diễm Phước