Ứng dụng công nghệ số vào quản trị chuỗi giá trị nông sản
Chương trình biểu dương thành tựu tác động vì Việt Nam số năm 2026 - Viet Nam I4 Impact Awards 2026 diễn ra tại Hà Nội đã thu hút hơn 300 hồ sơ đăng ký từ các cơ quan, doanh nghiệp và hợp tác xã trên toàn quốc. Qua hai vòng xét chọn, Hội đồng Chuyên môn đã lựa chọn hơn 140 hồ sơ của gần 97 đơn vị tiêu biểu để biểu dương, với 142 giải pháp nổi bật đã góp phần hỗ trợ quản trị y tế thông minh, phát triển kinh tế xanh, ứng dụng AI và dữ liệu lớn, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản trị, sản xuất, kinh doanh và bảo tồn các giá trị văn hóa Việt Nam.
Trong số các đơn vị được tôn vinh, Hợp tác xã Trà an toàn Phú Đô, có trụ sở tại xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên, là đại diện nông nghiệp tập thể nổi bật ghi tên mình ở hai hạng mục: Tiên phong ứng dụng than sinh học và khoa học - kỹ thuật vào sản xuất chè hữu cơ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cùng giải thưởng Lãnh đạo sáng tạo và chuyển đổi số xuất sắc. Kết quả này phản ánh xu hướng thực tế khi khoa học công nghệ và số hóa dần trở thành giải pháp cốt lõi để các mô hình sản xuất quy mô nhỏ nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu khắt khe của thị trường.
Anh Hoàng Văn Tuấn - Giám đốc HTX Trà an toàn Phú Đô nhận cúp và chứng nhận ở hai hạng mục: Tiên phong ứng dụng than sinh học và khoa học - kỹ thuật vào sản xuất chè hữu cơ tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và Lãnh đạo sáng tạo và chuyển đổi số xuất sắc.
Được thành lập từ năm 2022, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực sản xuất nông lâm nghiệp hữu cơ, Vietgap, thương mại và dịch vụ du lịch nông nghiệp, nông thôn, có quy mô 27,2 ha chè với 36 hộ thành viên, liên kết sản xuất. Giải pháp giúp đơn vị này thay đổi phương thức vận hành truyền thống là việc chủ động đưa công nghệ vào quản lý toàn bộ quy trình canh tác và chế biến. Thay vì ghi chép thủ công, hợp tác xã đã ứng dụng phần mềm nhật ký sản xuất điện tử FaceFarm, tích hợp quản lý dữ liệu vùng nguyên liệu trên nền tảng số, sử dụng hệ thống tưới tự động và triển khai giải pháp truy xuất nguồn gốc sản phẩm thông qua mã QR. Việc số hóa quy trình không chỉ giúp tối ưu hóa nhân công, minh bạch hóa thông tin sản xuất mà còn góp phần xây dựng niềm tin đối với người tiêu dùng về chất lượng sản phẩm.
Phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao năng lực sản xuất vùng miền
Bên cạnh giải pháp chuyển đổi số, hợp tác xã còn áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn bằng cách tận dụng các nguồn phụ phẩm sẵn có từ hoạt động nông, lâm nghiệp và chăn nuôi tại địa phương. Quy trình kỹ thuật của đơn vị hướng tới việc thu gom vỏ trấu, mùn cưa, đầu mẩu gỗ và chất thải chăn nuôi để phối trộn, chế biến thành than sinh học và phân bón hữu cơ vi sinh phục vụ lại cho vùng trồng chè. Mô hình tái chế này giúp các hộ thành viên tiết giảm đáng kể chi phí vật tư đầu vào, nâng cao độ phì nhiêu cho đất bãi, đồng thời góp phần giảm phát thải khí nhà kính và tăng khả năng thích ứng của vườn cây trước các biến động của thời tiết.
Theo đánh giá từ hội đồng giám khảo, mô hình sản xuất của hợp tác xã có khả năng nhân rộng cao nhờ việc chuẩn hóa quy trình dựa trên dữ liệu lớn, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử và các tiêu chuẩn hữu cơ. Định hướng này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trực tiếp cho các hộ thành viên mà còn tạo ra tác động xã hội khi hỗ trợ người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp cận với kiến thức khoa học kỹ thuật và làm quen với các phương thức vận hành của nền kinh tế số. Những giải pháp đồng bộ này đã giúp đơn vị liên tiếp gặt hái nhiều kết quả thực tế trong các năm qua, tiêu biểu như danh hiệu Vua chuyển đổi số nông nghiệp, thuộc Top Công nghiệp 4.0 Việt Nam và đạt giải Đồng quốc tế cho sản phẩm trà tôm nõn Hoàng Gia "Hoang Gia finest young bud tea" vào năm 2024.
Thành công của một mô hình kinh tế tập thể tại vùng nông thôn Thái Nguyên cho thấy tầm quan trọng của việc dịch chuyển từ tư duy sản xuất thuần túy sang làm kinh tế nông nghiệp đa giá trị. Trong bối cảnh các thị trường lớn ngày càng siết chặt hàng rào kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm, việc chứng minh quy trình canh tác minh bạch qua dữ liệu số là yêu cầu cần thiết. Khi các thông tin vùng trồng và nhật ký sản xuất được số hóa đồng bộ, các sản phẩm nông sản sẽ có cơ sở pháp lý vững chắc để tiếp cận các kênh phân phối hiện đại và các hợp đồng cung ứng dài hạn, giảm bớt sự phụ thuộc vào phương thức tiêu thụ tiểu ngạch nhiều rủi ro.
Bảo An