Tối 12/10/2026, tại Hà Nội, chương trình “Tự hào Nông dân Việt Nam” tổ chức lễ tôn vinh 96 nông dân Việt Nam xuất sắc trong hành trình 40 năm Đổi mới. Đây là những gương mặt tiêu biểu cho tinh thần lao động cần cù, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, góp phần tạo nên những chuyển biến tích cực trong sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn.
Đằng sau mỗi gương mặt được vinh danh là một câu chuyện về nghị lực, sự bền bỉ và khát vọng vươn lên. Họ không chỉ tạo ra những sản phẩm phục vụ đời sống, mà còn chủ động tìm kiếm hướng sản xuất mới, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng hàng hóa và từng bước xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam.
Đối thoại để tháo gỡ khó khăn, tiếp thêm động lực cho nhà nông
Một trong những hoạt động có ý nghĩa của chương trình “Tự hào Nông dân Việt Nam” qua các năm là diễn đàn đối thoại giữa lãnh đạo Chính phủ, các cơ quan quản lý và đại diện nông dân. Đây là dịp để những vấn đề xuất phát từ thực tiễn sản xuất được trao đổi trực tiếp, qua đó tăng cường sự kết nối giữa người làm nông nghiệp với các cơ quan hoạch định và thực thi chính sách.
Từ câu chuyện đầu ra nông sản, tiếp cận nguồn vốn, thị trường tiêu thụ đến ứng dụng công nghệ, đào tạo nghề và phát triển kinh tế hợp tác, những kiến nghị của nông dân phản ánh nhu cầu thiết thực của quá trình chuyển đổi nông nghiệp. Đối thoại cởi mở giúp các bên hiểu rõ hơn những khó khăn tại cơ sở, đồng thời góp phần tìm kiếm giải pháp phù hợp để cải thiện môi trường sản xuất, kinh doanh.
Với người nông dân, điều cần thiết không chỉ là được lắng nghe, mà còn là những cơ chế, chính sách có tính thực tiễn, thủ tục thuận lợi và sự hỗ trợ kịp thời để biến ý tưởng thành mô hình sản xuất hiệu quả. Khi những vướng mắc được nhận diện và từng bước tháo gỡ, người lao động có thêm điều kiện phát huy năng lực, chủ động đầu tư và mở rộng sinh kế.
Vai trò đồng hành của Hội Nông dân Việt Nam vì thế ngày càng được thể hiện rõ nét, từ tuyên truyền, vận động, hỗ trợ hội viên đến kết nối nguồn lực, chuyển giao kiến thức và khuyến khích các mô hình sản xuất tiên tiến. Sự gắn kết giữa tổ chức Hội, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người nông dân là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.
Từ đồng ruộng truyền thống đến nền nông nghiệp thông minh
Bốn thập niên Đổi mới đã mang đến những thay đổi sâu sắc cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn Việt Nam. Hình ảnh quen thuộc của nền sản xuất dựa nhiều vào sức người, sức kéo của gia súc đang dần được thay thế bằng máy móc hiện đại, thiết bị tự động và các giải pháp quản lý dựa trên dữ liệu.
Trên nhiều cánh đồng, máy cấy, máy gặt đập liên hợp, hệ thống tưới tiết kiệm và thiết bị bay không người lái phục vụ sản xuất đã góp phần giảm sức lao động, nâng cao hiệu quả canh tác. Ngay cả tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa, người nông dân cũng từng bước tiếp cận công nghệ mới, chủ động học cách vận hành thiết bị và điều chỉnh phương thức sản xuất theo điều kiện thực tế.
Sự chuyển đổi ấy không chỉ diễn ra trong trồng trọt. Ở lĩnh vực chăn nuôi, các hệ thống kiểm soát nhiệt độ, theo dõi sức khỏe vật nuôi và quản lý thức ăn đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi. Trong sản xuất rau, củ, quả, công nghệ nhà màng, tưới tự động và truy xuất nguồn gốc mở ra cơ hội nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Cùng với khoa học công nghệ, chuyển đổi số đang tạo thêm động lực để nông dân tiếp cận thông tin thị trường, quảng bá sản phẩm và mở rộng kênh tiêu thụ. Các nền tảng thương mại điện tử, công cụ quản lý sản xuất và dữ liệu truy xuất nguồn gốc giúp rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất với người tiêu dùng.
Đáng chú ý, chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã góp phần khuyến khích các địa phương khai thác lợi thế nguyên liệu, tri thức bản địa và bản sắc văn hóa để phát triển sản phẩm đặc trưng. Từ nông sản chế biến đến sản phẩm thủ công gắn với đời sống nông thôn, nhiều mặt hàng đang được đầu tư về chất lượng, bao bì, tiêu chuẩn sản xuất và câu chuyện thương hiệu.
Những chuyển biến này cho thấy người nông dân ngày nay không chỉ là người trực tiếp sản xuất, mà còn từng bước trở thành chủ thể tổ chức kinh doanh, quản trị chất lượng và phát triển thị trường. Giá trị của sản phẩm vì thế không còn chỉ được quyết định bởi sản lượng thu hoạch, mà còn phụ thuộc vào chất lượng, công nghệ chế biến, khả năng truy xuất nguồn gốc và uy tín thương hiệu.
Phát triển bền vững từ những thách thức thực tiễn
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, nông nghiệp Việt Nam vẫn phải thích ứng với không ít thách thức. Biến đổi khí hậu khiến thời tiết diễn biến khó lường, với những đợt mưa lớn, bão, lũ, sạt lở và hạn hán ảnh hưởng trực tiếp đến mùa vụ, nguồn nước và sinh kế của người dân. Sâu bệnh, suy giảm chất lượng đất tại một số khu vực và tình trạng sử dụng tài nguyên chưa hiệu quả cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức canh tác.
Trong bối cảnh đó, phát triển nông nghiệp bền vững cần được đặt trên nền tảng sử dụng hợp lý tài nguyên đất, nước, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng chống chịu trước rủi ro khí hậu. Việc lựa chọn giống cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, áp dụng quy trình canh tác an toàn và quản lý dịch hại tổng hợp có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng sản phẩm cũng như hiệu quả sản xuất lâu dài.
Bên cạnh đó, bảo đảm an toàn thực phẩm và xây dựng niềm tin của người tiêu dùng là yêu cầu không thể thiếu. Từ khâu lựa chọn giống, sử dụng vật tư nông nghiệp đến thu hoạch, bảo quản và phân phối, mỗi mắt xích đều cần được quản lý chặt chẽ. Việc tuân thủ quy trình sản xuất, minh bạch thông tin và nâng cao trách nhiệm của các bên sẽ góp phần bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho những người nông dân làm ăn nghiêm túc.
Một vấn đề khác là hiệu quả sử dụng đất và tổ chức sản xuất. Khi đất nông nghiệp chịu sức ép từ quá trình đô thị hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, việc quy hoạch hợp lý, hạn chế lãng phí tài nguyên và nâng cao giá trị trên mỗi đơn vị diện tích càng trở nên cần thiết. Người nông dân cũng cần thêm cơ hội tiếp cận vốn, kiến thức quản trị, công nghệ chế biến và các chuỗi liên kết để giảm phụ thuộc vào khâu sản xuất nguyên liệu đơn thuần.
Những thách thức ấy cho thấy phát triển nông nghiệp không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng hộ gia đình. Cần có sự phối hợp giữa Nhà nước, tổ chức Hội, doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở nghiên cứu nhằm hình thành chuỗi giá trị hiệu quả, chia sẻ thông tin và hỗ trợ người sản xuất thích ứng với những thay đổi của thị trường.
Nâng tầm giá trị nông sản, mở rộng khát vọng làm giàu
Trong nhiều giai đoạn phát triển, nông nghiệp luôn giữ vai trò quan trọng đối với ổn định kinh tế và đời sống xã hội. Việt Nam đã xây dựng được vị thế đáng kể trên thị trường nông sản quốc tế, trong đó gạo là một mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Những kết quả ấy có đóng góp trực tiếp từ hàng triệu nông dân, những người bền bỉ tạo ra sản phẩm và duy trì nguồn cung lương thực, thực phẩm.
Tuy nhiên, mục tiêu trong giai đoạn mới không chỉ là gia tăng sản lượng hay mở rộng thị trường xuất khẩu. Yêu cầu quan trọng hơn là nâng cao giá trị gia tăng, cải thiện thu nhập của người sản xuất và phát triển những sản phẩm có khả năng cạnh tranh lâu dài.
Muốn vậy, nông nghiệp cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Người nông dân cần được hỗ trợ để hiểu nhu cầu thị trường, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn, liên kết với doanh nghiệp, phát triển chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Khi sản phẩm có chất lượng ổn định, nguồn gốc rõ ràng và kênh phân phối phù hợp, giá trị tạo ra sẽ có thêm cơ hội được phân bổ tốt hơn trong toàn chuỗi.
Đặc biệt, thế hệ nông dân trẻ cần được khuyến khích tham gia vào quá trình đổi mới này. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm sản xuất truyền thống với kiến thức công nghệ, kỹ năng quản trị và tư duy kinh doanh có thể tạo nên những mô hình nông nghiệp linh hoạt, thích ứng nhanh với thị trường. Làm nông nghiệp hiện đại vì thế không chỉ là tiếp nối nghề truyền thống, mà còn là lựa chọn nghề nghiệp có tiềm năng phát triển đối với người trẻ.
Trong hành trình ấy, Hội Nông dân Việt Nam có vai trò kết nối, tập hợp và khơi dậy tinh thần chủ động của hội viên; đồng thời hỗ trợ người nông dân tiếp cận tri thức, nguồn lực và các mô hình sản xuất hiệu quả. Những tấm gương được tôn vinh có thể trở thành nguồn cảm hứng để kinh nghiệm tốt được chia sẻ, sáng kiến mới được nhân rộng và khát vọng vươn lên được chuyển hóa thành kết quả cụ thể.
Tôn vinh người nông dân, lan tỏa niềm tự hào về nông nghiệp Việt Nam
Lễ tôn vinh 96 nông dân Việt Nam xuất sắc trong hành trình 40 năm Đổi mới là dịp ghi nhận những đóng góp thiết thực của người lao động đối với sự phát triển của đất nước. Ý nghĩa của sự kiện không chỉ nằm ở những danh hiệu được trao, mà còn ở thông điệp về giá trị của lao động, tinh thần sáng tạo và vai trò chủ thể của người nông dân trong quá trình hiện đại hóa nông nghiệp.
Mỗi mùa vụ thành công, mỗi sản phẩm được thị trường đón nhận và mỗi mô hình sản xuất hiệu quả đều góp phần tạo nên diện mạo mới cho nông thôn Việt Nam. Đằng sau những thành quả ấy là sự cần cù, kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thế hệ và tinh thần sẵn sàng đổi mới của người làm nông nghiệp.
Tôn vinh người nông dân cũng là dịp để cộng đồng trân trọng hơn giá trị của hạt gạo, thực phẩm và những sản phẩm được làm ra từ đất đai, công sức lao động. Bởi phía sau mỗi bữa cơm đủ đầy là sự đóng góp bền bỉ của những người gắn bó với đồng ruộng, trang trại và các vùng nguyên liệu trên khắp cả nước.
Hướng tới Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam 14/10, việc khơi dậy niềm tự hào nghề nghiệp và khát vọng làm giàu chính đáng càng có ý nghĩa thiết thực. Khi người nông dân được tạo điều kiện tiếp cận tri thức, công nghệ, thị trường và các chính sách hỗ trợ phù hợp, họ sẽ có thêm động lực đầu tư, sáng tạo và chủ động xây dựng tương lai.
Khát vọng ấy không chỉ hướng đến những mùa vàng bội thu, mà còn là mong muốn xây dựng một nền nông nghiệp có năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh cao; một vùng nông thôn đáng sống; cùng một lực lượng nông dân tự tin, có tri thức và làm chủ quá trình phát triển.
Đó cũng là con đường để những giá trị truyền thống của nông nghiệp Việt Nam tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp bằng khoa học công nghệ và tinh thần đổi mới, đưa nông sản Việt vươn xa hơn trên thị trường quốc tế, đồng thời mang lại cuộc sống ngày càng tốt đẹp cho những người trực tiếp làm ra sản phẩm.
VĂN HÙNG