Kiếm tiền từ tiếp thị liên kết, hộ kinh doanh đóng thuế ra sao?

Tiếp thị liên kết (affiliate marketing) là hình thức quảng bá sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp thông qua các đối tác, để nhận hoa hồng trên mỗi giao dịch phát sinh từ đường link giới thiệu. Về bản chất pháp lý, cơ quan thuế xác định đây là hoạt động môi giới, đại lý hưởng hoa hồng - một dạng dịch vụ thương mại, không phụ thuộc vào việc người thực hiện được gọi là KOL, KOC, freelancer hay nhà sáng tạo nội dung.

Với người làm tiếp thị liên kết chưa đăng ký hộ kinh doanh, khoản hoa hồng nhận được từ sàn thương mại điện tử hoặc mạng lưới affiliate thường được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công theo quy định tại Thông tư số 111/2013/TT-BTC. Theo đó, nếu tổng mức chi trả từ 2 triệu đồng/lần trở lên, đơn vị chi trả (sàn thương mại điện tử, mạng affiliate) có trách nhiệm khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân trước khi chuyển tiền. Đến kỳ quyết toán năm, cá nhân phải tổng hợp toàn bộ thu nhập, trừ các khoản giảm trừ gia cảnh (11 triệu đồng/tháng cho bản thân, 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc) rồi tính thuế theo biểu lũy tiến từng phần, với bậc thấp nhất 5% và bậc cao nhất lên tới 35% đối với phần thu nhập tính thuế trên 80 triệu đồng/tháng.

Ngược lại, nếu đăng ký hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh cho hoạt động tiếp thị liên kết, nghĩa vụ thuế được xác định theo Thông tư số 40/2021/TT-BTC. Hoạt động môi giới, đại lý hưởng hoa hồng được xếp vào nhóm ngành dịch vụ, chịu tổng thuế suất 7% tính trực tiếp trên doanh thu, gồm 5% thuế giá trị gia tăng và 2% thuế thu nhập cá nhân. Cách tính này đơn giản, không phụ thuộc vào chi phí thực tế phát sinh, nhưng đổi lại hộ kinh doanh không được áp dụng giảm trừ gia cảnh như cá nhân nhận tiền lương, tiền công.

Một thay đổi quan trọng có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 là việc nâng ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Theo Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026, sửa đổi, bổ sung Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, cụm từ '500 triệu đồng' tại hàng loạt điều khoản được thay bằng '1 tỷ đồng'. Như vậy, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh, bao gồm người làm tiếp thị liên kết đã đăng ký hộ kinh doanh, có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Khi doanh thu vượt mốc này, thuế được tính trên toàn bộ doanh thu phát sinh trong năm, chứ không chỉ phần vượt ngưỡng.

Cần lưu ý ngưỡng 1 tỷ đồng nêu trên là mức tổng doanh thu chịu thuế đối với người kinh doanh nói chung, khác với ngưỡng khấu trừ 2 triệu đồng/lần chi trả áp dụng cho hình thức tiền công, tiền lương. Cơ quan thuế cũng lưu ý người kinh doanh trên nhiều nền tảng, nhiều kênh bán hàng phải tổng hợp toàn bộ doanh thu từ tất cả các kênh, chứ không tính riêng lẻ theo từng sàn, để xác định đúng nghĩa vụ thuế và ngưỡng miễn thuế.

Giả sử một người làm tiếp thị liên kết đã đăng ký hộ kinh doanh, có tổng doanh thu hoa hồng trong năm là 1,2 tỷ đồng. Do doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh phải nộp thuế trên toàn bộ doanh thu phát sinh, với tổng thuế suất 7%: thuế giá trị gia tăng phải nộp là 1,2 tỷ đồng nhân 5%, tương đương 60 triệu đồng; thuế thu nhập cá nhân phải nộp là 1,2 tỷ đồng nhân 2%, tương đương 24 triệu đồng. Tổng số thuế phải nộp trong năm là 84 triệu đồng, không phân biệt chi phí thực tế đã bỏ ra.

Trong khi đó, nếu cùng mức thu nhập nhưng không đăng ký hộ kinh doanh và bị coi là tiền công, tiền lương, cá nhân sẽ bị khấu trừ 10% ngay tại nguồn đối với mỗi lần chi trả từ 2 triệu đồng trở lên, sau đó phải tự quyết toán theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Với thu nhập bình quân khoảng 100 triệu đồng/tháng, sau khi trừ giảm trừ gia cảnh và bảo hiểm bắt buộc, phần thu nhập tính thuế có thể rơi vào các bậc thuế cao, 30-35%, khiến tổng số thuế phải nộp trong năm cao hơn đáng kể so với mức 7% cố định của hộ kinh doanh. Đây là lý do nhiều người có thu nhập affiliate ổn định, ở mức khá trở lên, lựa chọn đăng ký hộ kinh doanh để tối ưu nghĩa vụ thuế, dù phải đánh đổi bằng việc không được hưởng giảm trừ gia cảnh.

Ngoài nộp đúng thuế suất, hộ kinh doanh hoạt động tiếp thị liên kết còn phải mở sổ sách theo quy định tại Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, thông báo tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử dùng trong kinh doanh, kê khai doanh thu định kỳ hoặc thông báo doanh thu thuộc diện miễn thuế, đồng thời lưu giữ hợp đồng, dữ liệu giao dịch, sao kê để đối soát khi cơ quan thuế yêu cầu. Từ năm 2026, phương pháp thuế khoán đã bị bãi bỏ, hộ kinh doanh phải kê khai theo doanh thu thực tế phát sinh thay vì mức khoán cố định như trước.

Cơ quan thuế hiện đối chiếu doanh thu người kinh doanh trên nền tảng số qua nhiều nguồn dữ liệu, gồm dữ liệu do các sàn thương mại điện tử cung cấp và dòng tiền chuyển khoản. Với cơ chế chia sẻ dữ liệu ngày càng chặt chẽ giữa sàn thương mại điện tử và cơ quan thuế theo Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, việc kê khai thiếu hoặc bỏ sót nguồn thu từ affiliate marketing được đánh giá là ngày càng khó tránh khỏi bị phát hiện, kéo theo nguy cơ bị truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính.

Minh Trí