Khi trái vải bước vào “sân khấu số”
Năm 2026, dù điều kiện thời tiết không thuận lợi ảnh hưởng tới năng suất, vải thiều Bắc Ninh vẫn tiếp tục là một trong những nông sản chủ lực của tỉnh. Theo Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh, tổng diện tích vải toàn tỉnh hiện đạt khoảng 29.800 ha, sản lượng ước đạt trên 95.000 tấn. Trong đó, diện tích vải sớm khoảng 8.200 ha với sản lượng hơn 40.000 tấn, còn vải chính vụ đạt khoảng 55.000 tấn.
Đáng chú ý, khoảng 55% sản lượng vải thiều năm nay dự kiến sẽ được tiêu thụ tại thị trường trong nước thông qua hệ thống siêu thị, chợ đầu mối và các nền tảng thương mại điện tử. Điều này cho thấy tiêu thụ nội địa đang ngày càng đóng vai trò quan trọng với ngành hàng vải thiều, thay vì phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu như trước đây.
Nếu vài năm trước, việc bán nông sản qua livestream vẫn còn khá xa lạ với nhiều địa phương, thì nay hình thức này đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược xúc tiến thương mại của Bắc Ninh. Không chỉ xuất hiện trên các sàn như TikTok Shop, Shopee hay Lazada Việt Nam, vải thiều Bắc Ninh còn được quảng bá mạnh thông qua các phiên livestream có sự tham gia của KOL, KOC và cả lãnh đạo địa phương.
Một trong những dấu ấn đáng chú ý là phiên livestream năm 2025 của ông Phạm Văn Thịnh cùng các cộng sự trên nền tảng số, thu hút hàng chục nghìn lượt theo dõi và tiêu thụ thành công hơn 54 tấn vải thiều chỉ trong khoảng 6 giờ phát sóng.
Con số này không chỉ cho thấy sức mua lớn từ nền tảng số, mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách tiêu thụ nông sản hiện nay. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái hay hệ thống phân phối truyền thống, người trồng vải giờ đây có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trên phạm vi toàn quốc.
Đặc biệt, livestream giúp trái vải không chỉ được bán bằng giá, mà còn bằng câu chuyện. Người tiêu dùng được nhìn thấy trực tiếp vùng trồng, quy trình thu hoạch và những người nông dân đứng phía sau sản phẩm. Chính yếu tố chân thực này đang tạo ra sự kết nối mạnh hơn với khách hàng.
Bắc Ninh đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho người bán
Để tận dụng tốt hơn cơ hội từ thương mại điện tử, Bắc Ninh hiện cũng đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất.
Ngày 20/5, Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức hội nghị tập huấn kỹ năng quảng bá sản phẩm và bán hàng trên nền tảng số với sự tham gia của hơn 100 đại biểu là đại diện các địa phương, doanh nghiệp và hộ sản xuất kinh doanh. Chương trình có sự đồng hành của TikTok Shop Việt Nam, Viettel Post và Neowave.
Theo ông Nguyễn Thế Thi, tỉnh đang tích cực thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động tiêu thụ nông sản, đặc biệt với các sản phẩm chủ lực như vải thiều.
Các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được hướng dẫn kỹ năng xây dựng nội dung số, quay dựng video ngắn, livestream bán hàng và vận hành gian hàng điện tử. Đây được xem là những kỹ năng ngày càng quan trọng trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh.
Theo ông Trần Phú Quyền, người bán hiện không thể chỉ tập trung “chốt đơn”, mà cần biết cách kể câu chuyện về sản phẩm, vùng nguyên liệu và quy trình sản xuất. “Người tiêu dùng hiện nay không chỉ mua sản phẩm, mà còn mua câu chuyện và giá trị phía sau sản phẩm đó”, ông nói.
Không chỉ là bán hàng, mà là xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương
Thực tế cho thấy livestream đang mang lại nhiều giá trị hơn một kênh bán hàng ngắn hạn. Với Bắc Ninh, đây còn là cơ hội để xây dựng hình ảnh cho nông sản địa phương trong môi trường số.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn giữa các vùng trồng và thị trường tiêu dùng ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và trải nghiệm mua sắm, việc đưa trái vải lên nền tảng số giúp sản phẩm tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng nhanh hơn và chủ động hơn.
Đồng thời, đây cũng là cách để vải thiều Bắc Ninh thoát khỏi câu chuyện “giải cứu nông sản” vốn từng lặp lại nhiều năm trước. Thay vì chờ thị trường tiêu thụ truyền thống, người bán giờ có thể chủ động quảng bá, xây dựng thương hiệu và mở rộng đầu ra thông qua nền tảng số.
Sự phát triển của livestream vì thế không chỉ mở thêm một kênh bán hàng cho trái vải, mà còn cho thấy cách nông nghiệp địa phương đang thích nghi với nền kinh tế số và hành vi tiêu dùng mới.