Năm 2025 ghi dấu một cột mốc đáng chú ý của kinh tế Việt Nam khi quy mô thị trường bán lẻ lần đầu tiên đạt khoảng 269 tỷ USD. Con số này không chỉ phản ánh sự mở rộng về lượng của tiêu dùng nội địa, mà quan trọng hơn, cho thấy một bước chuyển về chất trong cấu trúc hạ tầng phân phối, hành vi người tiêu dùng và năng lực thích ứng của doanh nghiệp trước làn sóng số hóa.
Năm 2025, thị trường bán lẻ Việt Nam lần đầu chạm mốc 269 tỷ USD, phản ánh sức bật mạnh mẽ của tiêu dùng nội địa.
Sức bật của thị trường tiêu dùng gần 100 triệu dân
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, thị trường nội địa Việt Nam tiếp tục đóng vai trò “trụ đỡ” quan trọng cho tăng trưởng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 ước tăng 9–10% so với năm 2024, mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây nếu loại trừ giai đoạn phục hồi đặc biệt sau dịch. Động lực chính đến từ thu nhập người dân cải thiện, tầng lớp trung lưu mở rộng nhanh và tâm lý tiêu dùng dần ổn định sau những cú sốc vĩ mô.
Quy mô 269 tỷ USD đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường bán lẻ lớn và năng động nhất khu vực Đông Nam Á. Đáng chú ý, tăng trưởng không còn chỉ dựa vào mở rộng dân số hay gia tăng chi tiêu danh nghĩa, mà ngày càng gắn với sự thay đổi trong cách người dân mua sắm, lựa chọn kênh phân phối và đánh giá giá trị của sản phẩm, dịch vụ.
Chợ truyền thống thu hẹp, bán lẻ hiện đại mở rộng
Một trong những đặc điểm nổi bật của thị trường bán lẻ giai đoạn 2020–2025 là sự dịch chuyển rõ rệt từ chợ truyền thống sang các mô hình bán lẻ hiện đại. Theo báo cáo của Bộ Công Thương, mạng lưới siêu thị và trung tâm thương mại tiếp tục tăng nhanh, trong khi số lượng chợ giảm dần do quá trình đô thị hóa và thay đổi nhu cầu tiêu dùng.
Sự phát triển của siêu thị, cửa hàng tiện lợi và trung tâm thương mại giúp nâng cao tiêu chuẩn về an toàn, truy xuất nguồn gốc, dịch vụ hậu mãi và trải nghiệm mua sắm. Tuy nhiên, cấu trúc thị trường cho thấy phần lớn siêu thị tại Việt Nam vẫn ở quy mô nhỏ và vừa, phản ánh giai đoạn phát triển nhanh về “bề rộng” nhưng còn nhiều dư địa để đầu tư chiều sâu, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Đối với trung tâm thương mại, dù số lượng không nhiều, song tỷ lệ các tổ hợp quy mô lớn, đầu tư bài bản ngày càng tăng. Những không gian mua sắm, giải trí và ẩm thực tích hợp đang trở thành điểm đến tiêu dùng và sinh hoạt xã hội mới tại các đô thị lớn, góp phần định hình xu hướng “mua sắm gắn với trải nghiệm”.
Thương mại điện tử – Động lực tăng trưởng nhanh nhất
Song song với bán lẻ trực tiếp, thương mại điện tử tiếp tục là kênh phân phối tăng trưởng nhanh nhất trong năm 2025. Quy mô bán lẻ trực tuyến ước đạt khoảng 32 tỷ USD, chiếm gần 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Sự bứt phá này được hỗ trợ bởi tỷ lệ người dùng internet cao, thanh toán số phổ biến và hệ sinh thái logistics phát triển mạnh.
Các sàn thương mại điện tử lớn giữ vai trò chủ lực, song điểm mới của giai đoạn này là sự bùng nổ của mua sắm qua mạng xã hội và livestream bán hàng. Hình thức này đặc biệt hiệu quả với các ngành hàng thời trang, mỹ phẩm và tiêu dùng nhanh, khi yếu tố tương tác và trải nghiệm được đẩy lên cao. Nhờ đó, hàng chục nghìn doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và hợp tác xã có thể tiếp cận thị trường toàn quốc với chi phí thấp hơn so với kênh truyền thống.
Hội tụ kênh phân phối và thay đổi hành vi tiêu dùng
Thị trường bán lẻ năm 2025 không còn sự phân tách rõ ràng giữa “truyền thống” và “hiện đại”, mà nổi bật lên xu hướng hợp kênh và đa kênh. Doanh nghiệp ngày càng kết hợp cửa hàng vật lý với sàn thương mại điện tử, ứng dụng riêng và mạng xã hội để tối ưu trải nghiệm khách hàng. Ngay cả các hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi cũng đẩy mạnh giao hàng tận nhà, cá nhân hóa ưu đãi và quản lý khách hàng dựa trên dữ liệu.
Cùng với đó, hành vi tiêu dùng thay đổi rõ rệt. Người mua ngày càng quan tâm đến minh bạch thông tin, nguồn gốc sản phẩm, tốc độ giao hàng và chính sách đổi trả. Đặc biệt, tiêu dùng số không chỉ tập trung ở đô thị mà đang lan tỏa mạnh về nông thôn, vùng sâu, vùng xa, mở rộng đáng kể không gian thị trường cho doanh nghiệp Việt.
Dư địa tăng trưởng lớn sau cột mốc 2025
Việc cán mốc 269 tỷ USD không phải điểm kết thúc, mà là nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành bán lẻ. Theo định hướng phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026–2030, tăng trưởng GDP cao, thu nhập bình quân đầu người cải thiện và quá trình đô thị hóa sẽ tiếp tục tạo lực đẩy mạnh cho tiêu dùng nội địa.
Chia sẻ về định hướng chính sách, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết Bộ Công Thương đang xây dựng các chương trình nhằm hiện đại hóa hạ tầng phân phối, trong đó có kế hoạch chuyển đổi hàng nghìn chợ truyền thống theo hướng văn minh, tiện ích hơn. Đây được xem là bước đi quan trọng để nâng cao chất lượng thị trường bán lẻ trong trung và dài hạn.
Cột mốc 269 tỷ USD năm 2025 cho thấy bán lẻ Việt Nam đã bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi sức mua nội địa lớn kết hợp với đổi mới mô hình phân phối và chuyển đổi số. Dù vẫn đối mặt với thách thức về cạnh tranh, quản lý chất lượng, logistics và an toàn dữ liệu, triển vọng dài hạn của thị trường bán lẻ Việt Nam được đánh giá tích cực. Nếu tận dụng tốt động lực công nghệ và chính sách hỗ trợ, bán lẻ sẽ tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong những năm tới.