Bước sang năm 2026, ngành chè Việt Nam đứng trước một giai đoạn mở ra nhiều thay đổi. Sau nhiều năm giữ vai trò là một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu chè lớn của thế giới, chè Việt đang có cơ hội chuyển mình từ “mạnh về lượng” sang “mạnh về chất”, từ cung ứng nguyên liệu sang tạo dựng giá trị gia tăng và thương hiệu. Trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động nhanh, xu hướng tiêu dùng thay đổi sâu sắc và yêu cầu chất lượng ngày càng khắt khe, năm 2026 được xem là thời điểm then chốt để ngành chè xác lập một vị thế mới.
Tiêu dùng xanh và minh bạch nguồn gốc mở ra dư địa tăng trưởng bền vững cho chè Việt.
Vị thế hiện tại: nền tảng chờ thời cơ
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến giữa năm 2025, diện tích chè cả nước đạt trên 123.000 ha, với sản lượng khoảng 170.000 tấn. Việt Nam nhiều năm liền nằm trong nhóm các quốc gia sản xuất chè hàng đầu thế giới và thường xuyên góp mặt trong top các nước xuất khẩu chè lớn. Sản phẩm chè Việt đã có mặt tại hơn 70 thị trường, từ châu Á, Trung Đông đến châu Âu và Bắc Mỹ.
Tuy nhiên, đằng sau những con số về sản lượng và thị phần là một thực tế đáng suy ngẫm: phần lớn chè xuất khẩu của Việt Nam vẫn ở dạng thô hoặc sơ chế, giá trị gia tăng thấp, chủ yếu cạnh tranh bằng giá. Trong 11 tháng năm 2025, xuất khẩu chè đạt hơn 122.000 tấn, thu về khoảng 212 triệu USD, nhưng giá xuất khẩu bình quân chỉ xấp xỉ 1.700 USD/tấn – thấp hơn nhiều so với các dòng chè đặc sản và chè cao cấp trên thị trường quốc tế. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng của ngành chè không nằm ở mở rộng diện tích, mà ở nâng cao chất lượng và giá trị.
Xu hướng tiêu dùng toàn cầu mở ra cơ hội mới
Một trong những động lực lớn nhất cho ngành chè Việt Nam trong năm 2026 đến từ sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng toàn cầu. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm có lợi cho sức khỏe, có nguồn gốc tự nhiên, canh tác bền vững và minh bạch thông tin. Các dòng sản phẩm như chè hữu cơ, chè đặc sản vùng miền, chè ít chế biến và chè có câu chuyện văn hóa rõ ràng đang tăng trưởng nhanh tại nhiều thị trường phát triển.
Đây là cơ hội rõ ràng cho chè Việt Nam – quốc gia sở hữu hệ sinh thái chè đa dạng, nhiều vùng chè cổ thụ, chè đặc sản gắn với địa danh và văn hóa bản địa. Nếu được tổ chức sản xuất theo hướng chuẩn hóa, kiểm soát chất lượng và kể được câu chuyện nguồn gốc, chè Việt hoàn toàn có thể chuyển dịch sang phân khúc giá trị cao hơn, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào xuất khẩu số lượng lớn với biên lợi nhuận thấp.
Khoa học – công nghệ: chìa khóa nâng tầm chất lượng
Bứt phá trong năm 2026 không thể thiếu vai trò của khoa học – công nghệ. Từ cải tiến giống, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, đến đổi mới công nghệ chế biến và bảo quản, khoa học đang trở thành đòn bẩy giúp ngành chè nâng cao đồng thời năng suất, chất lượng và độ ổn định của sản phẩm.
Đặc biệt, việc áp dụng các hệ thống truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng nguyên liệu bằng công nghệ số không chỉ đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu, mà còn góp phần xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng trong nước. Minh bạch thông tin về quy trình sản xuất, tiêu chuẩn an toàn và yếu tố môi trường đang dần trở thành tiêu chí bắt buộc nếu chè Việt muốn chinh phục các thị trường cao cấp trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Thương hiệu và tiếp thị: từ “chè Việt” đến “thương hiệu chè Việt”
Một điểm nghẽn lâu nay của ngành chè là thiếu thương hiệu mạnh. Dù xuất khẩu nhiều, nhưng hình ảnh chè Việt trên thị trường quốc tế vẫn mờ nhạt, thường đứng sau các quốc gia có chiến lược thương hiệu bài bản như Sri Lanka hay Nhật Bản. Trong bối cảnh thương mại điện tử và truyền thông số phát triển mạnh, đây lại chính là cơ hội để chè Việt thay đổi cách tiếp cận thị trường.
Thay vì chỉ bán sản phẩm, doanh nghiệp chè cần bán cả câu chuyện: câu chuyện về vùng nguyên liệu, về văn hóa trà, về sự bền vững và trách nhiệm với môi trường. Xu hướng thưởng trà như một trải nghiệm văn hóa đang mở ra không gian mới cho chè Việt, đặc biệt ở phân khúc khách hàng trẻ và khách du lịch quốc tế – những người sẵn sàng trả giá cao cho sản phẩm có bản sắc và chất lượng.
Năm 2026: ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới
Ngành chè Việt Nam bước vào năm 2026 với cả cơ hội lẫn thách thức. Cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, nhưng đồng thời cánh cửa cho chè chất lượng, chè bền vững và chè có giá trị văn hóa cũng đang rộng mở. Nếu doanh nghiệp, nông dân và chính sách cùng đồng hành trong việc nâng chuẩn chất lượng, đầu tư công nghệ và xây dựng thương hiệu dài hạn, chè Việt hoàn toàn có thể thoát khỏi “bẫy giá rẻ”.
Năm 2026 vì thế không chỉ là một mốc thời gian, mà là thời điểm để ngành chè Việt Nam khẳng định vị thế mới: không chỉ là nước xuất khẩu chè lớn, mà là quốc gia có những sản phẩm chè được trân trọng, tin dùng và sẵn sàng trả giá cao trên thị trường toàn cầu.