Nếu trước đây, trà thường gắn với những ấm trà nóng trong phòng khách, với thói quen “ngồi xuống rồi mới uống”, thì nay trà xuất hiện trên bàn làm việc, trong túi mang đi, trên ứng dụng giao đồ ăn, trong những buổi gặp bạn bè, sau giờ tập gym hay giữa một ngày làm việc bận rộn.
Sự thay đổi đó không có nghĩa người trẻ mất kiên nhẫn với trà truyền thống. Ngược lại, một bộ phận người trẻ vẫn thích ngồi pha trà, tìm hiểu về trà Shan tuyết, trà sen, trà ô long hay cách hãm trà đúng nhiệt độ. Chỉ khác là họ tiếp cận trà truyền thống bằng tinh thần mới cởi mở hơn, ít khuôn phép hơn và không xem đó là một nghi thức bắt buộc.
Điểm đáng chú ý nhất ở người trẻ hiện nay là họ không còn bị ràng buộc bởi một cách uống trà duy nhất. Có người thích trà nóng, pha thủ công, dùng ấm nhỏ và dành thời gian cho một buổi thưởng trà cuối tuần. Nhưng cũng có người chọn một chai trà lạnh mua trên đường đi làm. Có người thích trà nguyên bản, vị chát nhẹ và hậu ngọt; có người lại thích trà pha cùng trái cây, sữa, kem cheese hay các loại topping.
Trà vì thế không còn là một khái niệm cố định. Nó có thể là một ly trà sen nóng trong một buổi tối yên tĩnh, nhưng cũng có thể là một cốc matcha latte, trà đào hay trà ô long lạnh trong giờ nghỉ trưa. Điều quan trọng không phải người trẻ đang uống “đúng” hay “sai” kiểu trà truyền thống, mà là họ đang khiến trà trở nên gần gũi hơn với đời sống hiện đại.
Xu hướng dễ thấy nhất là trà đang được “cá nhân hóa”. Người trẻ muốn một ly trà phù hợp với khẩu vị và nhịp sống của mình. Bởi vậy, những công thức trà pha cùng trái cây, sữa, mật ong, soda, kem muối hay thảo mộc ngày càng phổ biến. Trà không còn chỉ có trà xanh, trà đen hay trà mạn nguyên bản, mà trở thành nền để tạo nên nhiều hương vị mới.
Những loại đồ uống như matcha latte, trà ô long sữa, trà đào, trà vải, trà nhài, cold brew trà sen hay trà trái cây ít đường đang được ưa chuộng vì vừa quen vừa mới, vừa có chất trà nhưng dễ tiếp cận hơn với người trẻ.
Một thay đổi khác là người trẻ thích uống trà lạnh hơn. Trà lạnh phù hợp với khí hậu, dễ mang đi và phù hợp với nhịp sống nhanh ở đô thị. Thay vì dành cả buổi để ngồi uống trà, nhiều người trẻ uống trà trong lúc làm việc, học tập, đi đường hoặc gặp gỡ bạn bè.
Điều này khiến thị trường trà đóng chai, trà pha sẵn, trà take-away và trà giao tận nơi phát triển mạnh. Song song với đó, nhiều thương hiệu trà truyền thống cũng bắt đầu thay đổi: đưa trà vào chai, pha lạnh, thiết kế bao bì hiện đại hoặc kết hợp với các nguyên liệu mới để tiếp cận khách hàng trẻ.
Nếu như thế hệ trước uống trà chủ yếu như một thói quen, thì với nhiều người trẻ, trà còn là cách thể hiện lối sống. Một ly matcha latte gắn với hình ảnh sống lành mạnh. Một chai cold brew trà sen mang cảm giác tối giản, tinh tế. Một buổi ngồi ở quán trà yên tĩnh lại trở thành cách để “chữa lành”, nghỉ ngơi hay tìm lại sự cân bằng giữa nhịp sống gấp gáp.
Trà vì thế đang đi cùng nhiều xu hướng sống mới của giới trẻ: sống chậm, self-care, ăn uống lành mạnh, yêu thích sản phẩm thiên nhiên, quan tâm đến nguồn gốc nguyên liệu và tính thẩm mỹ.
Không phải ngẫu nhiên mà ngày càng nhiều quán trà được thiết kế như một không gian trải nghiệm thay vì chỉ là nơi bán đồ uống. Người trẻ không chỉ mua một ly trà, họ mua cảm giác, không gian và câu chuyện đi kèm với nó.
Chính điều này đang buộc các thương hiệu trà phải thay đổi. Không còn đủ nếu chỉ nói về lịch sử lâu đời hay quy trình chế biến. Người trẻ muốn biết loại trà đó đến từ đâu, vì sao đáng thử, uống theo cách nào, có hợp với lối sống của họ hay không.
Sự thay đổi trong cách uống trà của người trẻ không phải là thách thức với trà truyền thống, mà có thể là cơ hội để trà Việt bước sang một giai đoạn mới.
Những loại trà Việt như trà sen, trà Shan tuyết, trà xanh, trà ô long hoàn toàn có thể tiếp cận người trẻ nếu được kể lại bằng ngôn ngữ hiện đại hơn và xuất hiện trong những hình thức mới hơn.
Một chai trà sen pha lạnh, một set trà Shan tuyết thiết kế tối giản, một quán trà kết hợp giữa truyền thống và phong cách đương đại hay những nội dung ngắn trên mạng xã hội về cách pha trà, chọn trà đều có thể khiến người trẻ quan tâm tới trà Việt nhiều hơn.
Người trẻ không từ chối trà truyền thống. Họ chỉ muốn được tiếp cận nó theo cách tự nhiên, gần gũi và phù hợp hơn với đời sống của mình. Bởi vậy, điều đang thay đổi không phải là tình yêu với trà, mà là cách người trẻ định nghĩa và tận hưởng nó.