Từ tư duy “thuận tự nhiên” đến sản xuất hàng hóa
Vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai từ lâu được biết đến là không gian sinh thái giàu tiềm năng với nhiều loại thủy sản đặc trưng. Tuy nhiên, trước đây, hoạt động khai thác và nuôi trồng của người dân phần lớn dựa vào kinh nghiệm truyền thống, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên.
Mô hình nuôi cá nâu thương phẩm tại vùng đầm phá Huế góp phần đa dạng hóa sinh kế và nâng cao giá trị thủy sản địa phương
Những năm gần đây, cùng với các chương trình hỗ trợ phát triển nông nghiệp, người dân đã mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, lựa chọn các đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện sinh thái từng vùng.
Tại xã Vinh Lộc, mô hình nuôi cá nâu thương phẩm đang cho thấy hướng đi có triển vọng. Nhờ áp dụng quy trình kỹ thuật được hướng dẫn, cá nâu đạt trọng lượng khoảng 200g/con sau 8 tháng nuôi, giá bán dao động từ 300.000 - 450.000 đồng/kg tùy thời điểm và thị trường.
Không dừng ở việc cung cấp sản phẩm thủy sản, cá nâu đang dần trở thành sản phẩm đặc trưng gắn với vùng đầm phá Huế, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân và góp phần đa dạng hóa sinh kế ven biển.
Khai thác lợi thế vùng cao bằng mô hình mới
Nếu vùng đầm phá phát huy thế mạnh từ hệ sinh thái nước lợ, khu vực miền núi Huế lại mở ra hướng phát triển khác dựa trên điều kiện khí hậu và nguồn nước.
Tại xã A Lưới 1, mô hình nuôi cá tầm trên khu vực có nguồn nước lạnh từ dòng thác A Nor đang được xem là một hướng thử nghiệm đáng chú ý. Một số hộ dân như anh Hồ Thanh Phương, anh Hồ Văn Hiệu đã từng bước làm chủ kỹ thuật nuôi, thích nghi với điều kiện địa hình vùng cao.
Việc đưa cá tầm vào sản xuất tại A Lưới cho thấy khả năng tận dụng lợi thế tự nhiên để hình thành những sản phẩm mới. Đây cũng là hướng giúp người dân miền núi có thêm lựa chọn sinh kế, từng bước giảm sự phụ thuộc vào các phương thức sản xuất nhỏ lẻ.
Một điểm đáng chú ý trong quá trình phát triển mô hình là việc các hộ nuôi quan tâm hơn đến chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc. Việc áp dụng truy xuất nguồn gốc bằng mã QR đang góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tạo điều kiện để thủy sản địa phương tiếp cận các kênh tiêu thụ chuyên nghiệp hơn.
Xây dựng chuỗi giá trị cho thủy sản Huế
Để các mô hình nuôi cá đặc sản phát huy hiệu quả lâu dài, vai trò của công tác khuyến nông, chuyển giao kỹ thuật và kết nối thị trường ngày càng quan trọng.
Trung tâm Khuyến nông thành phố Huế đang triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ người dân như xây dựng mô hình nuôi cá nâu thương phẩm tại khu vực Phú Vang, Vinh Lộc giai đoạn 2024 - 2026; hướng dẫn quy trình kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn sản xuất an toàn.
Khi sản xuất được tổ chức bài bản hơn, người nuôi có điều kiện nâng cao năng suất, giảm rủi ro và tăng khả năng liên kết với doanh nghiệp, nhà hàng, hệ thống phân phối. Đây là nền tảng để thủy sản Huế từng bước chuyển từ sản phẩm khai thác, nuôi trồng đơn thuần sang các sản phẩm có thương hiệu và giá trị gia tăng cao hơn.
Hướng đến sinh kế bền vững
Sự xuất hiện của những mô hình nuôi cá đặc sản tại đầm phá và miền núi đang cho thấy hướng chuyển dịch tích cực trong phát triển kinh tế nông nghiệp ở Huế. Mỗi vùng đất có một lợi thế riêng, từ nguồn nước, khí hậu đến hệ sinh thái tự nhiên, và việc lựa chọn đối tượng nuôi phù hợp đang giúp người dân khai thác hiệu quả những giá trị sẵn có.
Trong hành trình phát triển kinh tế xanh, các sản phẩm thủy sản đặc trưng còn góp phần giữ gìn bản sắc vùng đất cố đô, tạo thêm dấu ấn cho nông sản địa phương. Với sự đồng hành của chính quyền, cơ quan chuyên môn và sự chủ động của người dân, những “tầng cá” giá trị cao đang mở ra thêm nhiều cơ hội phát triển sinh kế, nâng cao chất lượng cuộc sống tại thành phố Huế.
Bùi Quốc Dũng