Những trường hợp không phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ tháng 7/2026

Ngày 6/7, Cục Thuế cho biết Chính phủ đã ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đồng thời liệt kê 22 trường hợp được miễn thuế TNCN.

Song song đó, mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 theo Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15 cũng tăng đáng kể: giảm trừ cho bản thân người nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), và giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng. Đây là yếu tố quan trọng khiến nhiều người có thu nhập trung bình không còn phát sinh nghĩa vụ thuế.

Nghị định quy định 22 nhóm thu nhập được miễn thuế, trong đó đáng chú ý gồm:

• Thu nhập từ chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng bất động sản giữa vợ với chồng, cha mẹ với con đẻ, con nuôi, con dâu, con rể, ông bà với cháu và anh chị em ruột.
• Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở duy nhất của cá nhân tại Việt Nam.
• Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất được Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân.
• Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp và làm muối chưa qua chế biến sâu.
• Lãi trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương, lãi tiền gửi ngân hàng và lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
• Thu nhập từ kiều hối gửi về qua các kênh chính thức.
• Tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ và tiền công trả cho ngày không nghỉ phép theo quy định.
• Lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả; thu nhập từ quỹ hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện.
• Học bổng, tiền bồi thường bảo hiểm, bồi thường tai nạn lao động và bồi thường nhà nước.
• Thu nhập từ tiền lương, thù lao thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thu nhập của nhà đầu tư, chuyên gia từ dự án khởi nghiệp sáng tạo.
• Thu nhập của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

Cục Thuế làm rõ, việc chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở duy nhất chỉ được miễn thuế khi cá nhân chỉ sở hữu một nhà ở hoặc một thửa đất ở tại thời điểm chuyển nhượng, và quyền sở hữu này phải có tối thiểu 183 ngày tính đến thời điểm chuyển nhượng. Quy định miễn thuế không áp dụng với nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai.

Trường hợp bất động sản có chung quyền sở hữu (kể cả vợ chồng), chỉ cá nhân chưa có nhà ở, quyền sử dụng đất ở nơi khác mới được miễn thuế cho phần sở hữu của mình. Nếu chuyển nhượng một phần trong khi có quyền sở hữu duy nhất, phần chuyển nhượng đó không được miễn thuế. Đáng lưu ý, tài sản khi vợ chồng ly hôn được phân chia theo thỏa thuận hoặc phán quyết của tòa án cũng thuộc diện miễn thuế.

Nghị định nêu rõ nhà ở, đất ở duy nhất được miễn thuế do cá nhân tự kê khai và tự chịu trách nhiệm; nếu kê khai sai sẽ bị truy thu thuế và xử phạt theo quy định pháp luật về quản lý thuế.

Với mức giảm trừ gia cảnh mới, người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công dưới khoảng 17 triệu đồng/tháng (nếu không có người phụ thuộc), sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, sẽ không phát sinh số thuế phải nộp. Công thức xác định nghĩa vụ thuế là: thu nhập tính thuế bằng thu nhập chịu thuế trừ các khoản giảm trừ (bản thân, người phụ thuộc, bảo hiểm bắt buộc); nếu kết quả nhỏ hơn hoặc bằng 0, người nộp thuế không phải nộp thuế TNCN trong tháng đó.

Ngoài ra, phần tiền ăn giữa ca, ăn trưa do doanh nghiệp chi trả trong phạm vi 1,2 triệu đồng/người/tháng cũng không tính vào thu nhập chịu thuế; phần vượt mức này mới bị tính thuế.

Bên cạnh các khoản thu nhập được luật định miễn thuế, nhiều giao dịch chuyển khoản mang tính dân sự thông thường cũng không bị coi là thu nhập chịu thuế, gồm: tự chuyển khoản giữa các tài khoản của cùng một chủ thể; tiền vay mượn, hỗ trợ tài chính giữa người thân, bạn bè (nên ghi rõ nội dung như “vay tiền”, “hỗ trợ” để có căn cứ đối chiếu); tiền chuyển khoản mang tính kỹ thuật để đáo hạn ngân hàng; tiền hoàn trả đặt cọc, tiền hàng do hủy đơn hoặc hàng lỗi; và tiền người thân ở nước ngoài gửi về qua kênh chính thức, có chứng từ hợp lệ.

Người nộp thuế cần đăng ký người phụ thuộc đầy đủ, đúng hồ sơ để được hưởng giảm trừ ngay trong năm, tránh bị tính thuế cao hơn và phải chờ hoàn lại khi quyết toán. Đồng thời, cần lưu trữ đầy đủ chứng từ liên quan như hợp đồng lao động, chứng từ khấu trừ thuế, bảo hiểm và hồ sơ người phụ thuộc để phục vụ công tác quyết toán, hoàn thuế khi cơ quan thuế yêu cầu đối chiếu.

Với việc mở rộng phạm vi miễn thuế và nâng mức giảm trừ gia cảnh, chính sách thuế TNCN từ 1/7/2026 được đánh giá là một trong những thay đổi có tác động tích cực nhất đến thu nhập thực tế của người lao động, đặc biệt là các hộ gia đình có con nhỏ hoặc đang nuôi dưỡng người thân, đồng thời khuyến khích dòng kiều hối, đầu tư và hoạt động khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Hoàng Nguyễn