Năm 2025 khép lại với một dấu mốc đáng nhớ của nông nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu nông sản không chỉ tăng trưởng mạnh về quy mô, mà còn chuyển dịch rõ rệt về chất lượng và chuẩn mực thị trường. Lần đầu tiên, nhiều nhóm hàng chủ lực đồng thời “mở cửa lớn” bằng các nghị định thư xuất khẩu chính ngạch, đưa nông sản Việt bước vào sân chơi toàn cầu với những yêu cầu cao hơn về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và phát triển bền vững. Thành quả là những kỷ lục mới về kim ngạch, cùng niềm tin ngày càng lớn của thị trường quốc tế đối với nông sản Việt Nam.
Kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2025 vượt mốc 8,5 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước và xác lập mức cao nhất từ trước đến nay.
Bức tranh xuất khẩu năm 2025 cho thấy sự lan tỏa mạnh mẽ của các sản phẩm trái cây và nông sản có lợi thế so sánh. Từ chanh leo, sầu riêng, chuối, khoai lang đến dừa, thanh long hay tổ yến, ngày càng nhiều mặt hàng được thừa nhận và bảo hộ bằng các khung pháp lý chính thức tại thị trường nhập khẩu. Điều này đánh dấu bước chuyển quan trọng: nông sản Việt không còn phụ thuộc vào con đường tiểu ngạch thiếu ổn định, mà từng bước khẳng định vị thế bằng xuất khẩu chính ngạch, minh bạch và có giá trị gia tăng cao hơn.
Trong bức tranh chung ấy, ngành rau quả nổi lên như một điểm sáng nổi bật. Kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2025 vượt mốc 8,5 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước và xác lập mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này không chỉ phản ánh nhu cầu thị trường gia tăng, mà còn cho thấy năng lực tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế của doanh nghiệp và nông dân Việt Nam đã được cải thiện rõ rệt.
Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò là thị trường trọng điểm nhờ lợi thế địa lý và hệ thống logistics thuận tiện, kết nối trực tiếp với Việt Nam bằng đường bộ, đường sắt và đường biển. Việc nhiều loại trái cây được xuất khẩu chính ngạch đã giúp giảm rủi ro ách tắc, đồng thời nâng cao giá trị và tính ổn định của dòng hàng. Trong điều kiện tận dụng tốt cơ hội mở cửa thị trường và kiểm soát chặt chất lượng, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc được đánh giá còn nhiều dư địa để tiến tới những mốc tăng trưởng cao hơn trong các năm tới.
Không chỉ dựa vào thị trường truyền thống, nông sản Việt Nam năm 2025 còn ghi nhận bước tiến rõ rệt tại các thị trường khó tính. Xuất khẩu rau quả sang Mỹ tăng trưởng mạnh bất chấp những biến động về chính sách thương mại, cho thấy sức cạnh tranh ngày càng cao của sản phẩm Việt. Tại châu Âu, xu hướng tiêu dùng xanh, lành mạnh và ưu tiên thực phẩm có chứng nhận đã mở ra cơ hội lớn cho các sản phẩm trái cây nhiệt đới và hàng chế biến sâu. Sự mở rộng sang các thị trường như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Hà Lan góp phần giảm dần sự phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ, giúp cấu trúc xuất khẩu trở nên cân bằng và bền vững hơn.
Động lực tăng trưởng quan trọng trong năm 2025 đến từ sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm. Nếu như trước đây xuất khẩu chủ yếu tập trung vào hàng tươi, thì nay nhóm hàng chế biến, đông lạnh, sấy khô và các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao ngày càng chiếm tỷ trọng lớn. Chế biến sâu không chỉ kéo dài thời gian bảo quản và mở rộng thị trường, mà còn giúp gia tăng giá trị, nâng cao thu nhập cho toàn chuỗi từ nông dân đến doanh nghiệp.
Tuy nhiên, những con số kỷ lục cũng đồng thời đặt ra yêu cầu mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Thị trường mở rộng đồng nghĩa với tiêu chuẩn ngày càng khắt khe, từ an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất đến phát thải carbon và trách nhiệm xã hội. Tăng trưởng của ngành nông sản chỉ có thể duy trì bền vững khi tiếp tục chuẩn hóa vùng trồng, xây dựng mã số vùng và cơ sở đóng gói, kiểm soát chặt chất lượng ngay từ khâu sản xuất ban đầu. Bên cạnh đó, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm vẫn là chiến lược then chốt để giảm thiểu rủi ro trước những biến động khó lường của thương mại toàn cầu.
Nhìn tổng thể, năm 2025 có thể xem là bước ngoặt quan trọng của nông sản Việt Nam trên hành trình hội nhập sâu rộng. Việc mở rộng thị trường song hành với lập kỷ lục xuất khẩu cho thấy nông nghiệp Việt đang đi đúng hướng: từ “bán những gì mình có” sang “sản xuất những gì thị trường cần”. Nếu tiếp tục kiên định với con đường chuẩn hóa, nâng cao chất lượng và phát triển bền vững, nông sản Việt Nam không chỉ duy trì đà tăng trưởng, mà còn có cơ hội khẳng định vị thế vững chắc hơn trên bản đồ nông nghiệp toàn cầu.