Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vừa công bố kết quả khảo sát hang động năm 2026, thu hút sự chú ý của giới khoa học trong và ngoài nước. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong hành trình khám phá, tiếp tục khẳng định giá trị địa chất – địa mạo nổi bật toàn cầu của khu di sản, đồng thời mở rộng tiềm năng phát triển du lịch bền vững.
Phát hiện 26 hang động mới hoàn toàn
Theo kết quả công bố, trong đợt thám hiểm từ ngày 21/3 đến 11/4/2026, đoàn chuyên gia hang động Anh – Việt đã phát hiện tổng cộng 29 hang động. Trong đó có 26 hang hoàn toàn mới và phần mở rộng của 3 hang đã biết, với tổng chiều dài đo vẽ lên tới 13.643m. Phát hiện này góp phần quan trọng vào cơ sở dữ liệu hang động của khu vực, đồng thời cung cấp thêm bằng chứng khoa học về quá trình phát triển lâu dài, phức tạp của hệ thống karst.
Được biết, một trong những điểm nổi bật của đợt khảo sát này là hang Cha Nghéo – nơi có thác nước đổ xuống hố sâu khoảng 350m. Đây được đánh giá là một trong những hang động khó chinh phục nhất tại Việt Nam, với điều kiện bên trong vô cùng khắc nghiệt và nguy hiểm. Chỉ có hai thành viên trong đoàn chuyên gia có thể tiếp cận được đáy hang. Dù không phù hợp cho hoạt động du lịch, những thử thách này lại tạo sức hấp dẫn đặc biệt đối với các nhà thám hiểm.
Việc phát hiện các hang động cho thấy Phong Nha- Kẻ Bàng được xem là nơi có hệ thống hang động phong phú nhất thế giới.
Dù vậy, chỉ một số ít hang động có thể khai thác du lịch. Trong hơn 400 hang đã khảo sát, chỉ khoảng 25–30 hang đáp ứng đủ điều kiện, cho thấy yêu cầu nghiêm ngặt trong việc lựa chọn và bảo tồn. Việc giữ gìn nguyên trạng của hang động là yếu tố then chốt, bởi nhiều cấu trúc bên trong rất dễ bị tổn thương.
Theo đánh giá của các chuyên gia, phần lớn các hang mới có địa hình phức tạp, không phù hợp khai thác du lịch. Tuy nhiên, vẫn có hai hang được đánh giá có tiềm năng phát triển du lịch mạo hiểm, trong đó nổi bật là hang Tối khô, cách hang Tối hiện tại khoảng 3km.
Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Vườn quốc gia, cho biết sau hơn 30 năm khảo sát, khu vực đã xác định được 7 vùng hang động chính với 3 hệ thống lớn: Phong Nha, Vòm và Nước Moọc. Tổng số hang động ghi nhận hiện nay vượt 472 hang, với chiều dài hơn 254km – đưa nơi đây trở thành một trong những vùng karst có hệ thống hang động phong phú nhất thế giới.
Phát hiện hang động mới, mở rộng tiềm năng du lịch cho địa phương
Không chỉ mang ý nghĩa về mặt số lượng, mỗi hang động mới còn góp phần hoàn thiện bức tranh lịch sử địa chất hàng trăm triệu năm của khu vực. Các yếu tố như thạch nhũ, dòng chảy ngầm hay trầm tích đều chứa đựng những thông tin quý giá phục vụ nghiên cứu khoa học.
Bên cạnh giá trị khoa học, các phát hiện mới còn mở ra cơ hội phát triển du lịch theo hướng bền vững, kết nối với các điểm đến còn hoang sơ. Đây được xem là giải pháp nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch, giảm tải cho các điểm đã khai thác, đồng thời nâng cao giá trị kinh tế từ tài nguyên thiên nhiên.
Có thể thấy, những phát hiện mới tiếp tục củng cố vị thế của Phong Nha - Kẻ Bàng như một “vương quốc hang động” của thế giới. Đây không chỉ là kho tàng thiên nhiên quý giá mà còn là nền tảng để phát triển du lịch sinh thái, mạo hiểm gắn với bảo tồn, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra quốc tế.
Diễm Phước- Bùi Tuấn