PNJ và những chuyển động đáng chú ý trong quý II/2026

Theo số liệu so sánh kết quả hoạt động kinh doanh, doanh thu thuần Quý 2/2026 của PNJ đạt 8.483,7 tỷ đồng, tăng 901,3 tỷ đồng (+11,9%) so với Quý 2/2025, chủ yếu nhờ mảng bán lẻ vàng, bạc, đá quý tiếp tục hút khách. Tuy nhiên, đây gần như là điểm sáng hiếm hoi trong bức tranh tài chính quý này.

Ở chiều ngược lại, lợi nhuận sau thuế giảm 724,5 tỷ đồng, tương đương -164,1%, khiến công ty chuyển từ lãi sang lỗ. Đây là mức sụt giảm lợi nhuận theo quý hiếm gặp trong lịch sử niêm yết của PNJ, phản ánh những cú sốc đến từ cả hoạt động cốt lõi lẫn các khoản mục phi kinh doanh.

Dù doanh thu tăng gần 12%, lợi nhuận gộp lại giảm 4,3%, cho thấy biên lợi nhuận gộp co lại đáng kể, từ khoảng 21,5% trong Quý 2/2025 xuống còn khoảng 18,4% trong Quý 2/2026. Nguyên nhân chủ yếu là giá vốn hàng bán tăng nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu – một dấu hiệu cho thấy áp lực chi phí đầu vào, đặc biệt là giá vàng và kim cương nguyên liệu, đang lấn át khả năng chuyển chi phí sang giá bán.

Một điểm bất thường khác là doanh thu tài chính Quý 2/2026 ghi nhận âm 28,2 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước đóng góp dương 23,6 tỷ đồng. Nguyên nhân được xác định là PNJ phải hoàn nhập khoản lãi dự thu 30,5 tỷ đồng do tất toán trước hạn một số khoản tiền gửi nhiều khả năng nhằm chủ động thu xếp dòng tiền trong bối cảnh thị trường biến động.

Chi phí lãi vay Quý 2/2026 tăng 74% so với cùng kỳ, tương ứng với việc dư nợ vay ngắn hạn tăng từ khoảng 3.096 tỷ đồng (tháng 6/2025) lên 3.989 tỷ đồng (tháng 6/2026) nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lưu động ngày càng lớn khi quy mô hàng tồn kho mở rộng.

Yếu tố tác động lớn nhất đến kết quả kinh doanh quý này nằm trong chi phí bán hàng & quản lý doanh nghiệp, vốn tăng vọt 71,8% lên 1.819,4 tỷ đồng. Trong đó, PNJ đã trích lập một khoản dự phòng tổn thất lên tới 865,5 tỷ đồng – khoản chi phí đột biến hoàn toàn không xuất hiện trong Quý 2/2025.

Khoản dự phòng này được ước tính cho sự kiện giá kim cương giảm mạnh trên thị trường thế giới sau ngày 30/06/2026, tác động trực tiếp đến giá trị hàng tồn kho và hoạt động mua lại của công ty. Nói cách khác, đây là một khoản chi phí ước tính mang tính kế toán – phản ánh nguyên tắc thận trọng khi ghi nhận giá trị tài sản theo giá thấp hơn giữa giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được, chứ không phải một khoản lỗ tiền mặt thực tế phát sinh ngay trong kỳ.

Ở bảng cân đối kế toán, mức trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho tại 30/6/2026 đã tăng gấp khoảng 9 lần so với cùng kỳ (từ 45,0 tỷ đồng lên 410,4 tỷ đồng), trong khi quy mô kho hàng theo giá gốc cũng tăng thêm khoảng 1.800 tỷ đồng, lên 15.559,7 tỷ đồng.

Nhìn rộng ra bảng cân đối kế toán, quy mô tài sản và vốn của PNJ vẫn tiếp tục mở rộng bất chấp khoản lỗ quý 2.

Tổng tài sản tăng 22,5% lên 21.017,6 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu tăng lên 13.912,5 tỷ đồng nhờ lợi nhuận tích lũy từ các quý trước và hoạt động tăng vốn. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu đạt hơn 25.729 tỷ đồng, vượt xa mức 17.217 tỷ đồng cùng kỳ 2025, trong khi lợi nhuận sau thuế lũy kế vẫn đạt 1.184,5 tỷ đồng, cao hơn mức 1.114,7 tỷ đồng của năm 2025 – nhờ quý 1/2026 có kết quả kinh doanh khả quan bù đắp cho khoản lỗ quý 2. Số lượng nhân viên được duy trì ở mức cao, khoảng 8.163 người.

Theo giới phân tích tài chính, điểm mấu chốt khi đọc báo cáo Quý 2/2026 của PNJ là cần tách bạch giữa kết quả kinh doanh cốt lõi và tác động của khoản dự phòng mang tính kế toán.

Về bản chất khoản lỗ: Giới phân tích cho rằng khoản lỗ 282,9 tỷ đồng không phản ánh sự sa sút của hoạt động bán lẻ – vốn vẫn tăng trưởng gần 12% về doanh thu – mà chủ yếu đến từ rủi ro thị trường hàng hóa (kim cương), một yếu tố mang tính chu kỳ và có thể đảo chiều khi giá kim cương phục hồi hoặc khi lượng hàng tồn kho liên quan được tiêu thụ.

Về tính thận trọng trong quản trị: Việc chủ động trích lập dự phòng lớn ngay khi có dấu hiệu giảm giá, thay vì trì hoãn ghi nhận, được xem là một chỉ báo tích cực về kỷ luật tài chính và tính minh bạch của ban điều hành, dù cái giá phải trả là lợi nhuận quý bị ảnh hưởng mạnh.

Về rủi ro cần theo dõi: Diễn biến giá vàng, bạc và đặc biệt là giá kim cương trong các quý tới sẽ quyết định khoản dự phòng 410,4 tỷ đồng nói trên có được hoàn nhập một phần hay tiếp tục phải trích thêm. Bên cạnh đó, đà tăng của nợ vay ngắn hạn và chi phí lãi vay cũng là yếu tố cần quan sát nếu quy mô hàng tồn kho tiếp tục mở rộng nhanh hơn tốc độ quay vòng vốn.

Về biên lợi nhuận gộp: Đây được đánh giá là tín hiệu đáng chú ý hơn cả khoản lỗ kế toán, bởi biên lợi nhuận gộp thu hẹp từ ~21,5% xuống ~18,4% phản ánh áp lực cạnh tranh giá và chi phí nguyên liệu – một xu hướng mang tính cấu trúc, khác với khoản dự phòng mang tính thời điểm.

So với Quý 2/2025 – một giai đoạn kinh doanh ổn định và có lãi – Quý 2/2026 là một quý "sóng gió" về mặt kế toán đối với PNJ, chủ yếu do tác động ngoại cảnh từ biến động giá kim cương thế giới, trong khi tăng trưởng doanh thu và quy mô tài sản, vốn chủ sở hữu vẫn được duy trì. Bức tranh lũy kế 6 tháng cho thấy PNJ vẫn giữ được đà tăng trưởng lợi nhuận so với cùng kỳ, và khả năng hoạt động liên tục không bị đe dọa. Tuy vậy, biên lợi nhuận gộp thu hẹp và mức độ phụ thuộc vào diễn biến giá kim cương, giá vàng nguyên liệu trong các quý tới sẽ là những yếu tố quyết định liệu đây chỉ là một cú sốc ngắn hạn hay báo hiệu một giai đoạn biên lợi nhuận thấp hơn kéo dài.

Hoàng Nguyễn