Rực rỡ những sắc phục truyền thống ngày xuân

Trong nhịp sống thường ngày, con người dễ bị cuốn theo công việc và những lo toan trước mắt. Nhưng khi Tết đến, nhịp sống ấy chậm lại. Người ta dành thời gian dọn dẹp nhà cửa, sửa sang bàn thờ, chuẩn bị mâm cỗ, thăm hỏi người thân. Mọi việc đều được thực hiện với sự cẩn trọng và thành tâm. Trong dòng chảy ấy, trang phục truyền thống xuất hiện một cách tự nhiên, như một phần không thể thiếu của ngày Tết.

Với nhiều cộng đồng, Tết là thời điểm để con người nhìn lại một năm đã qua, gửi lời tri ân đến tổ tiên và hướng về năm mới với nhiều mong ước tốt đẹp. Khoác lên mình bộ trang phục truyền thống trong những ngày đầu năm là thống mà mọi dân tộc trên đất nước Việt Nam thể hiện sự tôn kính với quá khứ và niềm tin vào tương lai. Bộ áo Tết mang theo tinh thần khởi đầu, gợi cảm giác trang trọng nhưng cũng rất ấm áp.

Người Mông - Sắc xuân rực rỡ giữa núi rừng

Trang phục ngày Tết của người Mông luôn gây ấn tượng mạnh bởi sự rực rỡ và sinh động hiếm thấy. Trên nền không gian núi rừng trùng điệp, những gam màu tươi sáng như đỏ, hồng, xanh, vàng hiện lên nổi bật, tạo nên một bức tranh xuân đầy sức sống. Váy xòe xếp ly dày, được nhuộm chàm và trang trí bằng hoa văn thêu tay tỉ mỉ, chuyển động theo từng bước chân, tạo cảm giác bồng bềnh và mềm mại. Áo ngắn ôm thân vừa vặn, tạp dề thêu cầu kỳ ở phía trước cùng những họa tiết hình học lặp lại cho thấy sự khéo léo, kiên nhẫn và óc thẩm mỹ tinh tế của người phụ nữ Mông. Điểm xuyết trên trang phục là những món trang sức bạc sáng lấp lánh như vòng cổ, vòng tay, khuyên tai, không chỉ làm tăng vẻ rộn ràng mà còn mang ý nghĩa tâm linh, cầu mong may mắn và bình an cho năm mới.

Sự rực rỡ ấy không tách rời điều kiện sống đặc trưng của người Mông giữa núi cao, gió lạnh và thiên nhiên khắc nghiệt. Giữa màu xám của đá núi, sương mù và những triền rừng sâu, trang phục trở thành cách con người khẳng định sự hiện diện của mình, khẳng định bản sắc văn hóa riêng không thể hòa lẫn. Những đường nét mạnh mẽ, hoa văn dày đặc và cách phối màu táo bạo phản ánh tinh thần bền bỉ, ý chí vươn lên cùng niềm tự hào sâu sắc về cộng đồng, về cội nguồn dân tộc.

Trong những ngày Tết, khi người Mông khoác lên mình bộ trang phục đẹp nhất để xuống chợ xuân, tham gia các cuộc vui hay hòa mình bên tiếng khèn gọi bạn tình, không gian dường như được thắp sáng. Âm thanh, màu sắc và nhịp chuyển động hòa quyện, tạo nên một bầu không khí rộn ràng, ấm áp giữa tiết trời se lạnh. Mùa xuân không chỉ hiện diện trong cỏ cây hay đất trời, mà còn sống động trong sắc màu váy áo, trong nụ cười, ánh mắt và bước chân rộn ràng của con người nơi miền núi cao.

Người Dao Đỏ - Trang phục của niềm tin

Trang phục ngày Tết của người Dao Đỏ mang vẻ trang trọng, đậm nét truyền thống và dễ nhận ra giữa các cộng đồng dân tộc vùng núi. Áo dài màu chàm sẫm được may kín đáo, làm nền cho những mảng thêu đỏ nổi bật ở cổ áo, tay áo và thân trước. Các họa tiết được sắp xếp cân đối, tạo nhịp điệu rõ ràng trên trang phục. Chiếc khăn đội đầu lớn, quấn nhiều vòng và thêu kín hoa văn, vừa là điểm nhấn thị giác, vừa giúp hoàn thiện tổng thể bộ trang phục ngày Tết.

Màu đỏ giữ vai trò trung tâm trong trang phục của người Dao Đỏ. Trên nền vải chàm, sắc đỏ hiện lên rõ ràng và ấm áp, gắn với quan niệm về sự sống, may mắn và bảo vệ. Những hoa văn thêu mang ý nghĩa biểu trưng, gợi nhắc các câu chuyện cổ, niềm tin tâm linh và cách nhìn của người Dao Đỏ về thế giới xung quanh. Qua thời gian, các họa tiết ấy được gìn giữ và phát triển, trở thành dấu hiệu nhận biết bản sắc của cộng đồng.

Việc mặc trang phục truyền thống trong dịp Tết đến xuân về không chỉ là thói quen mà còn mang ý nghĩa tinh thần. Bộ trang phục giúp con người cảm thấy gần gũi hơn với cội nguồn, như có sự hiện diện của tổ tiên trong những ngày đầu năm mới. Giữa không gian núi rừng, sắc đỏ trên váy áo làm mùa xuân thêm rõ nét, đồng thời mang theo mong ước về một năm yên lành và nhiều điều tốt đẹp.

Người Thái - Nét xuân của sự hài hòa

Trang phục ngày Tết của người Thái mang vẻ đẹp nhẹ nhàng, cân đối và gần gũi. Áo cóm được may vừa vặn, ôm gọn phần thân trên, với hàng khuy bạc nhỏ nhắn cài lệch sang một bên, tạo nét duyên kín đáo. Phần cổ áo và tay áo thường được may đơn giản, giúp làm nổi bật dáng người và sự thanh thoát trong cách ăn mặc. Váy dài màu sẫm, thường là đen hoặc xanh đậm, rủ mềm theo chiều dài cơ thể, tạo nền cho các chi tiết trang trí phía trên.

Đi cùng áo cóm và váy dài là thắt lưng vải và khăn piêu nhiều màu sắc. Thắt lưng được buộc gọn ở eo, vừa giữ váy, vừa tạo điểm nhấn cho vòng eo người phụ nữ. Khăn piêu quấn trên đầu hoặc vắt nhẹ trên vai, được thêu hoa văn ở hai đầu khăn bằng những gam màu tươi. Đây là nơi người phụ nữ Thái gửi gắm sự khéo léo, kiên nhẫn và óc thẩm mỹ qua từng đường kim mũi chỉ.

Vào Tết Nguyên Đán, khi mọi người cùng nhau tụ họp, tiếng trống, tiếng chiêng và những điệu xòe vang lên, trang phục như trở nên sống động hơn. Váy áo chuyển động theo nhịp bước, khăn piêu và thắt lưng hòa vào vòng tay nối vòng tay, tạo nên bức tranh mùa xuân ấm áp. Trang phục không chỉ làm đẹp cho ngày Tết mà còn góp phần gắn kết cộng đồng, lưu giữ nét văn hóa quen thuộc của người Thái qua từng mùa xuân.

Người Ê Đê - Trang phục trong nhịp lễ hội

Gắn với không gian nhà dài và nếp sống cộng đồng, cách ăn mặc của người Ê Đê mang dấu ấn rõ rệt của đời sống buôn làng. Váy dài và áo chui đầu được dệt thủ công, phom dáng gọn gàng, chắc chắn, phù hợp với sinh hoạt tập thể. Trên nền vải sẫm, các hoa văn hình học chạy dọc thân áo và thân váy, tạo thành những dải đều đặn, rõ ràng. Bảng màu chủ đạo gồm đen, đỏ và trắng, được phối dứt khoát, thể hiện lối tạo hình mạnh mẽ và trực tiếp.

Những bộ váy áo ấy không chỉ xuất hiện trong sinh hoạt thường ngày mà còn hiện diện trọn vẹn trong các dịp lễ hội. Chúng gắn liền với không gian quen thuộc của nhà dài, với sân làng và những buổi tụ họp đông đủ của buôn. Khi được khoác lên trong những thời điểm quan trọng, sắc màu và hoa văn trở nên nổi bật hơn, làm rõ vai trò của mỗi cá nhân trong cộng đồng chung.

Giữa tiếng cồng chiêng vang lên và các nghi lễ truyền thống diễn ra, váy áo hòa vào nhịp chuyển động tập thể. Khi cả buôn làng cùng mặc đồ truyền thống, ranh giới cá nhân dường như được thu hẹp, mỗi người trở thành một phần của nhịp chung. Bầu không khí vì thế trở nên rộn ràng, gắn bó, phản ánh rõ tinh thần cộng đồng và bản sắc văn hóa của người Ê Đê.

Người Khmer - Sắc Tết rực rỡ phương Nam

Ở vùng đất Nam Bộ, cách ăn mặc của người Khmer trong những ngày đầu năm mang vẻ đẹp rực rỡ và phóng khoáng. Trang phục truyền thống thường gồm áo ngắn hoặc áo dài nhẹ, được may từ vải mềm, mỏng, thuận tiện cho khí hậu nóng ẩm. Váy hoặc xà rông có hoa văn dệt hoặc in tinh tế, sử dụng các gam màu tươi như vàng, đỏ, xanh, tím. Khăn choàng được khoác nhẹ trên vai hoặc quấn gọn quanh người, kết hợp cùng trang sức ánh kim, tạo nên tổng thể hài hòa và nổi bật.

Những bộ váy áo ấy gắn liền với không gian lễ hội và sinh hoạt tôn giáo của cộng đồng Khmer. Khi người dân đến chùa trong những ngày đầu năm để cầu an, dâng lễ và tham gia các nghi thức truyền thống, trang phục được lựa chọn cẩn thận, gọn gàng và trang nhã. Màu sắc rực rỡ hiện lên trong không gian chùa chiền yên tĩnh, tạo nên sự cân bằng giữa nét vui tươi đời thường và sự trang nghiêm cần có.

Sắc màu và kiểu dáng trên trang phục phản ánh tinh thần lạc quan và niềm tin vào cuộc sống của người Khmer Nam Bộ. Bộ áo truyền thống không chỉ giúp con người cảm thấy vui vẻ, tự tin khi đón năm mới mà còn nhắc nhớ mối gắn bó với cộng đồng, với tín ngưỡng và những giá trị văn hóa đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Xuân Thanh