Từ hệ sinh thái thương mại lớn đến yêu cầu quản trị bằng dữ liệu
Nền kinh tế đô thị đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, khi diện tích, quy mô hay sản lượng không còn là những lợi thế duy nhất. Cùng với sự phát triển của trung tâm tài chính quốc tế, đô thị khoa học công nghệ và các tiêu chuẩn thương mại mới, doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị, minh bạch dữ liệu và đáp ứng các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Đối với SATRA, yêu cầu này càng rõ nét khi doanh nghiệp đang sở hữu một hệ sinh thái thương mại trải dài từ sản xuất, chế biến, logistics đến phân phối, bán lẻ và xuất khẩu.
Tại Hội thảo “Vận trình số - Vững neo xanh - Khơi dòng vốn” do Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM phối hợp Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM tổ chức ngày 8/8/2026, ông Lâm Quốc Thanh, Tổng Giám đốc SATRA, cho rằng dữ liệu minh bạch và năng lực quản trị là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp có thể tiếp cận hiệu quả các dòng vốn mới. Theo ông, để hấp thụ dòng vốn xanh, nguồn vốn đổi mới sáng tạo cũng như nguồn vốn từ Trung tâm Tài chính Quốc tế, doanh nghiệp phải có hệ thống dữ liệu minh bạch, khả năng đo lường chính xác và cam kết ESG rõ ràng.
Ông Lâm Quốc Thanh - Tổng Giám đốc SATRA chia sẻ tại Hội thảo “Vận trình số - Vững neo xanh - Khơi dòng vốn” ngày 8/8.
Thực tế, SATRA đang sở hữu chuỗi giá trị có quy mô lớn. COFIDEC với gần 40 năm kinh nghiệm đưa nông thủy sản Việt Nam tới các thị trường như Nhật Bản, Mỹ, châu Âu, Australia và Đông Nam Á. Trong lĩnh vực thực phẩm nội địa, VISSAN cung ứng hơn 20.000 tấn thực phẩm chế biến cùng khoảng 7.600-9.000 tấn thịt tươi sống mỗi năm.
Ở khâu trung chuyển, Chợ đầu mối Bình Điền rộng 65 ha xử lý hơn 2.500 tấn hàng hóa mỗi đêm, tạo sinh kế cho khoảng 20.000 lao động. Hệ thống phân phối tiếp tục được nối dài với 3 Centre Mall, 4 Satramart và 150 cửa hàng Satrafoods, phục vụ nhiều nhóm khách hàng trên địa bàn thành phố. Quy mô càng lớn, yêu cầu đồng bộ dữ liệu và tiêu chuẩn vận hành càng cao. Đây cũng là lý do SATRA xác định số hóa toàn diện từ chợ đầu mối, nhà máy đến hệ thống bán lẻ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Muốn gọi là xanh thì phải đo được
Với SATRA, chuyển đổi xanh không dừng ở việc đưa ra các cam kết, mà phải được lượng hóa bằng dữ liệu. Rào cản lớn hiện nay là chuẩn hóa dữ liệu và đồng bộ tiêu chuẩn ESG trên một chuỗi cung ứng phức hợp. Trong đó, yêu cầu đặt ra là “muốn gọi là xanh thì phải đo được, muốn an toàn thì phải truy xuất được". Điều này đồng nghĩa với việc dữ liệu về nguồn nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, phân phối và tiêu thụ phải từng bước được kết nối, chuẩn hóa và có khả năng kiểm chứng.
Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn xanh. Khi các tổ chức tài chính ngày càng chú trọng đến hiệu quả sử dụng vốn gắn với các tiêu chí ESG, doanh nghiệp muốn huy động nguồn lực dài hạn phải chứng minh được những cam kết về môi trường và phát triển bền vững bằng các chỉ số cụ thể. SATRA vì vậy không chỉ hướng đến số hóa quy trình mà còn xây dựng năng lực quản trị dựa trên dữ liệu. Mục tiêu cuối cùng là hình thành một hệ sinh thái có khả năng đo lường, truy xuất và kiểm soát tốt hơn các hoạt động trong chuỗi giá trị.
Tuy nhiên, doanh nghiệp không lựa chọn cách triển khai công nghệ theo hướng mua các phần mềm đóng gói sẵn rồi áp dụng đồng loạt. Đặc thù của chợ đầu mối, nhà máy, trung tâm phân phối hay hệ thống bán lẻ rất khác nhau, từ bảo quản hàng hóa, dự báo sức mua đến điều phối phương tiện và truy xuất nguồn gốc. SATRA đang xây dựng đội ngũ nghiên cứu, thử nghiệm chuyển đổi số chuyên trách, đóng vai trò như một “phòng thí nghiệm thực tế”. Những mô hình như quản trị kho thông minh hay tối ưu tuyến giao hàng được thử nghiệm ở quy mô phù hợp, đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp hạn chế đầu tư dàn trải, đồng thời bảo đảm công nghệ giải quyết đúng những vấn đề phát sinh từ thực tế vận hành.
Lấy con người làm trái tim của chuyển đổi
Dù đẩy mạnh số hóa, SATRA xác định công nghệ không thể thay thế hoàn toàn yếu tố con người. Theo Tổng Giám đốc SATRA, công nghệ hay robot không thể thay thế con người ở “bộ não” và “trái tim”. Vì vậy, chuyển đổi số phải đi cùng thay đổi tư duy quản trị, nâng cao năng lực vận hành và giữ vững chất lượng phục vụ người tiêu dùng. Nếu dữ liệu và công nghệ tạo nên “bộ não số” giúp doanh nghiệp ra quyết định nhanh và chính xác hơn, thì định hướng phát triển xanh chính là “trái tim” bảo đảm hoạt động kinh doanh gắn với chất lượng sản phẩm, an toàn người tiêu dùng và trách nhiệm với môi trường.
Bên cạnh nguồn lực nội tại, SATRA cũng mở rộng hợp tác để tăng khả năng tiếp cận công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc hợp tác chiến lược với Becamex để khai thác không gian Đô thị Khoa học Công nghệ Bắc TP.HCM được kỳ vọng tạo thêm cơ hội kết nối với hệ sinh thái công nghệ và các mô hình quản trị mới. SATRA đồng thời tham gia Liên minh thương hiệu Sài Gòn cùng Trường Đại học Sài Gòn, Saigontourist Group, Saigon Co.op và Saigon Bank. Mạng lưới liên kết này mở ra khả năng kết nối doanh nghiệp với trường đại học, tổ chức tài chính và cộng đồng startup, qua đó hỗ trợ quá trình nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới.
Trong thời gian tới, các giải pháp như blockchain, đo lường carbon và quản trị thông minh được định hướng nghiên cứu, ứng dụng phù hợp với hoạt động của doanh nghiệp. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, công nghệ được triển khai theo nhu cầu thực tế và các tiêu chí ESG được tích hợp vào chuỗi giá trị, SATRA hướng tới xây dựng một HUB thương mại xanh - số, nơi hàng hóa, dữ liệu, công nghệ và nguồn vốn được kết nối hiệu quả hơn. Đây không chỉ là câu chuyện về chuyển đổi của một doanh nghiệp thương mại lớn, mà còn phản ánh xu hướng mới của kinh tế đô thị rằng quy mô tạo lợi thế, nhưng dữ liệu, quản trị xanh và năng lực đổi mới mới quyết định khả năng doanh nghiệp đi xa trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Minh Khuê