Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển, việc tăng cường kiểm soát hàng hóa dịp Tết không chỉ đơn thuần là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm ổn định đời sống xã hội, tạo môi trường mua sắm an toàn và minh bạch cho người dân. Công tác này cần được triển khai đồng bộ, chặt chẽ từ khâu sản xuất, phân phối đến tiêu thụ, với sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều bộ ngành và địa phương.
Tăng cường kiểm soát hàng hóa dịp Tết.
Thực tế cho thấy, cứ mỗi độ cận Tết, thị trường hàng hóa lại xuất hiện nhiều hiện tượng tiêu cực đáng lo ngại. Hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng thường tràn lan trên thị trường, đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm, đồ uống, bánh kẹo, hoa quả và quà biếu. Nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, thiếu đăng ký kinh doanh, không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn hoạt động công khai, tận dụng nhu cầu cao của người tiêu dùng để tung ra thị trường những sản phẩm không rõ nguồn gốc. Bên cạnh đó, tình trạng găm hàng, đầu cơ để tăng giá cũng diễn ra ở một số mặt hàng thiết yếu như thực phẩm tươi sống, gia vị, bánh mứt kẹo, gây bức xúc trong dư luận.
Để giải quyết những vấn đề này, các cơ quan quản lý thị trường, công an, y tế và các ban ngành liên quan thường xuyên tổ chức các đợt kiểm tra liên ngành trên phạm vi cả nước. Trọng tâm của các đợt kiểm tra tập trung vào những địa bàn có nguy cơ cao như chợ đầu mối, siêu thị, cửa hàng tạp hóa, cơ sở sản xuất thực phẩm, kho bãi chứa hàng và cả các trang thương mại điện tử. Việc kiểm tra không chỉ dừng lại ở việc xác minh giấy tờ, hóa đơn chứng từ mà còn lấy mẫu sản phẩm để phân tích, đánh giá chất lượng theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Một trong những khâu quan trọng trong công tác kiểm soát là đảm bảo minh bạch về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa. Các sản phẩm lưu thông trên thị trường cần có đầy đủ tem nhãn, phiếu kiểm định, giấy chứng nhận chất lượng và các thông tin bắt buộc khác theo quy định của pháp luật. Đối với hàng nhập khẩu, việc kiểm tra giấy tờ hải quan, chứng nhận an toàn thực phẩm từ nước xuất khẩu là điều kiện tiên quyết để được phép lưu thông. Những lô hàng không rõ nguồn gốc, không có giấy tờ chứng minh sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định, từ tịch thu, tiêu hủy đến xử phạt hành chính và thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu vi phạm nghiêm trọng.
Song song với công tác kiểm tra trực tiếp, các cơ quan chức năng cũng tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi người tiêu dùng và cách nhận biết hàng giả, hàng kém chất lượng. Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, người tiêu dùng được hướng dẫn cách kiểm tra tem nhãn, mã vạch, hạn sử dụng và các dấu hiệu nhận biết sản phẩm chính hãng. Việc công khai danh sách các cơ sở vi phạm, các sản phẩm không đạt chuẩn cũng giúp người dân có thêm thông tin để đưa ra quyết định mua sắm đúng đắn.
Bên cạnh việc kiểm soát chất lượng, công tác quản lý giá cả thị trường cũng được chú trọng đặc biệt trong dịp Tết. Các địa phương thường ban hành khung giá tham khảo cho một số mặt hàng thiết yếu, đồng thời yêu cầu các đơn vị kinh doanh niêm yết giá công khai, không được tăng giá đột biến hoặc bán hàng cao hơn giá niêm yết. Lực lượng quản lý thị trường thường xuyên tuần tra, kiểm tra đột xuất để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm. Những trường hợp găm hàng, đầu cơ để thao túng giá sẽ bị xử phạt nặng, thậm chí tước giấy phép kinh doanh.
Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ như hiện nay, thương mại điện tử trở thành kênh mua sắm được người tiêu dùng ưa chuộng, đặc biệt là dịp Tết khi người dân muốn tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro về chất lượng hàng hóa do khó kiểm soát. Các cơ quan chức năng đã tăng cường giám sát các sàn thương mại điện tử, yêu cầu các nền tảng này phải chịu trách nhiệm về hàng hóa được bán trên hệ thống của mình. Người bán hàng trên các sàn này cũng phải cung cấp đầy đủ thông tin doanh nghiệp, cam kết về chất lượng sản phẩm và chế độ bảo hành, đổi trả rõ ràng.
Tuy nhiên, để công tác kiểm soát hàng hóa dịp Tết đạt hiệu quả cao nhất, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của các cơ quan chức năng mà cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng. Người tiêu dùng cần nâng cao ý thức cảnh giác, không ham rẻ mà mua những sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có tem nhãn hoặc giá quá thấp so với thị trường. Khi phát hiện hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc các hành vi gian lận thương mại, người dân nên kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để có biện pháp xử lý. Đồng thời, các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh cũng cần tự giác chấp hành pháp luật, đặt uy tín và trách nhiệm xã hội lên hàng đầu, không vì lợi nhuận trước mắt mà đánh mất niềm tin của khách hàng.
Công tác tăng cường kiểm soát hàng hóa dịp Tết là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và đòi hỏi sự quyết tâm cao từ các cấp chính quyền. Chỉ khi có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ ngành, địa phương cùng với ý thức tự giác của người dân và doanh nghiệp, thị trường hàng hóa Tết mới thực sự lành mạnh, minh bạch, góp phần tạo nên một cái Tết an toàn, vui tươi và đầm ấm cho mọi gia đình Việt Nam.
Hoàng Nguyễn