The Huế Creators: Bài toán đưa di sản Huế vào kinh tế sáng tạo

Chương trình “The Huế Creators” dự kiến triển khai năm 2027, quy tụ các nhà sáng tạo trong nước và quốc tế cùng khai thác chất liệu văn hóa Huế để phát triển nội dung, sản phẩm và trải nghiệm mới. Đằng sau một chương trình truyền hình là bài toán kết nối di sản với doanh nghiệp, thị trường và chuỗi giá trị kinh tế.

“The Huế Creators” hướng đến khai thác chất liệu văn hóa, di sản Huế để phát triển các sản phẩm sáng tạo có khả năng tiếp cận thị trường
“The Huế Creators” hướng đến khai thác chất liệu văn hóa, di sản Huế để phát triển các sản phẩm sáng tạo có khả năng tiếp cận thị trường

Mới đây, tại Hội nghị công bố kích cầu và họp báo về các sản phẩm du lịch mới trên địa bàn thành phố Huế đến năm 2027, UBND thành phố Huế giới thiệu chương trình truyền hình thực tế sáng tạo đa quốc gia “The Huế Creators”, dự kiến triển khai mùa đầu tiên trong năm 2027.

Chương trình lấy văn hóa, di sản, con người, không gian sống và những vấn đề thực tiễn của địa phương làm chất liệu sáng tạo. Các nhà sáng tạo trong nước và quốc tế sẽ phối hợp với nghệ nhân, chuyên gia và cộng đồng địa phương để phát triển nội dung, sản phẩm và trải nghiệm mới mang bản sắc Huế.

Điểm đáng chú ý là Huế không đơn thuần được lựa chọn làm địa điểm ghi hình. Thành phố được xác định là chủ thể xuyên suốt quá trình sáng tạo, từ xây dựng đề bài, cung cấp tư liệu, kết nối nguồn lực bản địa đến tư vấn, đồng sáng tạo và đánh giá mức độ phù hợp của sản phẩm với giá trị văn hóa địa phương.

Mùa đầu tiên dự kiến có 10 nhà sáng tạo đến từ 5 quốc gia gồm Việt Nam, Thái Lan, Singapore, Indonesia và Hàn Quốc, cùng 5 nghệ sĩ hoặc nhân vật sáng tạo Việt Nam. Các thành viên được chia thành 5 đội, mỗi đội gồm hai nhà sáng tạo cùng quốc gia và một nghệ sĩ hoặc nhân vật sáng tạo Việt Nam giữ vai trò kết nối văn hóa.

Trong 15 tập, các đội thực hiện thử thách gắn với văn hóa, đời sống và nhu cầu phát triển thực tế của Huế. Nghệ nhân, chuyên gia và cộng đồng địa phương tham gia chia sẻ tri thức, hướng dẫn thực hành và kiểm chứng kết quả. Cách tổ chức này hướng đến bảo đảm chất liệu văn hóa được khai thác đúng nguồn gốc, tránh sử dụng di sản đơn thuần như yếu tố trang trí cho sản phẩm truyền thông.

Nội dung chương trình được chia thành 5 chủ đề: Lễ, Âm, Vị, Nghề và Huế hôm nay. Từ nghi thức, kiến trúc, cổ phục, mỹ học cung đình đến Nhã nhạc cung đình, Ca Huế, ẩm thực, làng nghề và kỹ thuật chế tác thủ công, mỗi chủ đề mở ra một hướng tiếp cận đối với nguồn lực văn hóa bản địa. Riêng chủ đề Huế hôm nay hướng đến đưa ý tưởng sáng tạo vào đời sống đương đại.

Sau mỗi thử thách, sản phẩm có thể là nội dung truyền thông, ý tưởng, nguyên mẫu sản phẩm, dịch vụ hoặc trải nghiệm mới. Những kết quả có tiềm năng sẽ được nghiên cứu, hoàn thiện và kết nối với doanh nghiệp, nền tảng hoặc đối tác phù hợp để tiếp tục phát triển.

Đây là khâu có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả của chương trình. Bởi từ một ý tưởng sáng tạo đến sản phẩm có khả năng thương mại hóa là quá trình đòi hỏi nguồn lực đầu tư, năng lực tổ chức sản xuất, xác định thị trường và xây dựng phương án kinh doanh. Nếu thiếu những mắt xích này, kết quả sáng tạo rất dễ dừng lại ở phạm vi một sản phẩm truyền hình hoặc chiến dịch truyền thông.

Chương trình kết nối nhà sáng tạo trong nước và quốc tế với nghệ nhân, chuyên gia, cộng đồng địa phương để phát triển sản phẩm mang bản sắc Huế
Chương trình kết nối nhà sáng tạo trong nước và quốc tế với nghệ nhân, chuyên gia, cộng đồng địa phương để phát triển sản phẩm mang bản sắc Huế

Theo kế hoạch, công tác tiền kỳ, tuyển chọn và phát triển nội dung được triển khai từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027. Giai đoạn ghi hình tại Huế dự kiến diễn ra từ giữa tháng 3 đến đầu tháng 4/2027. Sau hậu kỳ, 15 tập dự kiến phát sóng hằng tuần từ tháng 6 đến tháng 9/2027 trên truyền hình trong nước, đồng thời phân phối qua các nền tảng số và mạng xã hội, có phụ đề, thuyết minh hoặc lồng tiếng phù hợp với từng thị trường.

Song song với chương trình truyền hình, thành phố định hướng xây dựng Hệ sinh thái Kinh tế Nhà sáng tạo Huế. Trong đó, Hue Creators Network được thiết kế như mạng lưới kết nối nhà sáng tạo, nghệ nhân, chuyên gia, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, nền tảng và đối tác trong nước, quốc tế; hỗ trợ đào tạo, cố vấn, kết nối dự án và mở rộng cơ hội hợp tác.

Một cấu phần khác là Hue Creators Summit, dự kiến tổ chức sau mùa phát sóng nhằm tổng kết chương trình, giới thiệu những nội dung và sáng kiến nổi bật, kết nối doanh nghiệp, tìm kiếm đối tác phát triển sản phẩm và chuẩn bị chu kỳ sáng tạo tiếp theo.

Lộ trình giai đoạn 2027-2029 đặt mục tiêu hoàn thiện mô hình tại Huế trong năm 2027, nghiên cứu mở rộng hợp tác tại châu Á vào năm 2028 và từng bước xem xét khả năng đồng sản xuất, chuyển giao định dạng, phân phối tại các thị trường quốc tế từ năm 2029.

“The Huế Creators” mở ra một hướng tiếp cận mới trong khai thác nguồn lực văn hóa, di sản gắn với kinh tế sáng tạo. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình không thể chỉ đo bằng số tập phát sóng, lượng người xem hay sức lan tỏa truyền thông. Thước đo quan trọng hơn là khả năng hình thành sản phẩm có sức cạnh tranh, tạo doanh thu, mở rộng thị trường và mang lại lợi ích thiết thực cho nghệ nhân, doanh nghiệp, cộng đồng địa phương. Khi những kết quả sáng tạo tiếp tục được phát triển sau chương trình, di sản mới thực sự trở thành nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế.

Bùi Quốc Dũng