Thị trường đồ uống 2026 bước vào giai đoạn phân hoá rõ nét
Thị trường đồ uống Việt Nam bước sang năm 2026 với trạng thái “không còn dễ ăn” như giai đoạn bùng nổ trước đó. Dù nhu cầu tiêu thụ trà, cà phê và đồ uống pha chế vẫn duy trì ổn định, nhưng bài toán tăng trưởng của các thương hiệu ngày càng khó hơn khi chi phí vận hành leo thang.
Trong bối cảnh chung của ngành F&B, áp lực từ giá thuê mặt bằng, nhân sự và nguyên liệu khiến nhiều chuỗi phải siết chặt kế hoạch mở rộng, đồng thời tính toán lại hiệu quả trên từng cửa hàng. Nếu trước đây, việc tăng độ phủ bằng cách mở nhanh nhiều điểm bán có thể tạo ra lợi thế thị phần, thì đến giai đoạn hiện tại, mô hình này dễ dẫn tới gánh nặng chi phí và rủi ro suy giảm lợi nhuận.
Song song đó, hành vi tiêu dùng cũng thay đổi theo hướng thực dụng hơn. Người dùng vẫn có thói quen mua đồ uống thường xuyên, nhưng ưu tiên những lựa chọn “đáng tiền” hơn, từ mức giá hợp lý, ưu đãi rõ ràng cho tới trải nghiệm mua nhanh và tiện lợi. Điều này khiến cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở sản phẩm mới hay chiến dịch truyền thông, mà chuyển dần sang năng lực tối ưu vận hành và duy trì tệp khách hàng trung thành.
Chính những yếu tố này đang đẩy thị trường đồ uống bước vào giai đoạn phân hoá rõ rệt: các chuỗi có khả năng kiểm soát chi phí và tối ưu mô hình sẽ giữ được đà tăng trưởng, trong khi những thương hiệu dựa vào mở rộng ồ ạt hoặc chạy theo “trend ngắn hạn” dễ đối mặt với áp lực thu hẹp quy mô.
Delivery trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành trà và cà phê
Cùng với sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, kênh giao hàng đang nổi lên như một động lực tăng trưởng quan trọng của thị trường trà – cà phê. Nếu trước đây delivery chỉ đóng vai trò bổ trợ, phục vụ nhóm khách hàng bận rộn hoặc đặt hàng theo nhu cầu phát sinh, thì đến năm 2026, đây đã trở thành một kênh chiến lược, góp phần định hình cách các chuỗi tiếp cận người tiêu dùng.
Việc hợp tác sâu hơn với các nền tảng giao hàng giúp thương hiệu mở rộng phạm vi phục vụ mà không cần tăng tốc mở cửa hàng theo cách truyền thống. Thay vì chỉ cạnh tranh về độ phủ mặt bằng, các chuỗi bắt đầu tập trung vào việc gia tăng “điểm chạm online”, từ tối ưu menu phù hợp giao hàng, triển khai combo, cho đến duy trì tần suất xuất hiện trên ứng dụng và các chương trình ưu đãi.
Tuy nhiên, delivery cũng đặt ra một bài toán không đơn giản. Khi đơn hàng tăng nhanh, chuỗi phải đảm bảo chất lượng sản phẩm không bị suy giảm trong quá trình vận chuyển, đồng thời kiểm soát chi phí phát sinh từ bao bì, thời gian chuẩn bị và chiết khấu cho nền tảng. Trong bối cảnh cạnh tranh cao, khả năng cân bằng giữa tăng trưởng đơn hàng và hiệu quả lợi nhuận sẽ là yếu tố quyết định chuỗi nào tận dụng tốt xu hướng này để bứt phá.
Trong thị trường khó, Phúc Long tăng tốc cả doanh thu lẫn lợi nhuận
Trong bối cảnh thị trường đồ uống đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt và áp lực chi phí gia tăng, Phúc Long vẫn ghi nhận kết quả kinh doanh nổi bật với loạt chỉ số tài chính đạt mức cao nhất kể từ khi được hợp nhất vào hệ sinh thái Masan.
Theo báo cáo mới công bố, doanh thu quý I của Phúc Long đạt 569 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ. Tính trung bình, chuỗi này mang về hơn 6 tỷ đồng mỗi ngày, đánh dấu quý thứ 3 liên tiếp lập kỷ lục doanh thu. Ở cấp độ lợi nhuận, EBITDA đạt 118 tỷ đồng, tăng gần 46% và cũng là quý thứ 2 liên tiếp thiết lập đỉnh mới. Biên EBITDA đạt 20,8%, trong khi biên lợi nhuận ròng lên tới 10,3%, phản ánh hiệu quả vận hành đang được cải thiện rõ rệt, đặc biệt trong bối cảnh nhiều chuỗi đồ uống phải đối mặt với bài toán chi phí và sức mua.
Một trong những yếu tố nổi bật giúp Phúc Long duy trì đà tăng trưởng nằm ở việc tối ưu mô hình kinh doanh, thay vì chạy theo chiến lược mở rộng nóng. Trong quý I, kênh giao hàng tiếp tục trở thành động lực quan trọng khi doanh thu delivery tăng hơn 67% so với cùng kỳ, hiện đóng góp gần 1/3 tổng doanh thu bán lẻ. Việc mở rộng hợp tác với các nền tảng giao hàng giúp chuỗi gia tăng “điểm chạm tiêu dùng” ngoài cửa hàng, phù hợp với xu hướng dịch chuyển sang đặt hàng online đang lan rộng trong ngành đồ uống.
Xét theo cơ cấu doanh thu, ngành hàng đồ uống vẫn giữ vai trò trụ cột khi chiếm khoảng 86% tổng doanh thu, phản ánh sức tiêu thụ ổn định của nhóm sản phẩm cốt lõi. Trong khi đó, nhóm thực phẩm như bánh mì, bánh ngọt, kem, sữa chua hiện chiếm khoảng 8% doanh thu và được định hướng nâng lên 11% trong thời gian tới. Đây được xem là chiến lược quen thuộc của nhiều chuỗi trà – cà phê, nhằm tăng giá trị đơn hàng và tối ưu doanh thu trên mỗi khách.
Về mở rộng hệ thống, trong quý I, Phúc Long mở thêm 3 cửa hàng tiêu chuẩn, nâng tổng số điểm bán độc lập lên 205 cửa hàng trên toàn quốc (không bao gồm kiosk trong hệ WinCommerce). Doanh nghiệp đặt mục tiêu mở mới 40–50 cửa hàng trong năm 2026, với tốc độ tăng trưởng tập trung vào nửa cuối năm.
Đáng chú ý, kết quả hiện tại đến sau giai đoạn tái cấu trúc mạnh của chuỗi. Từng theo đuổi mô hình kiosk tích hợp WinMart với quy mô lớn, Phúc Long đã thu hẹp chiến lược này từ năm 2022 và chuyển trọng tâm sang cửa hàng tiêu chuẩn nhằm tối ưu hiệu suất. Việc điều chỉnh mô hình không chỉ giúp chuỗi cải thiện hiệu quả vận hành mà còn cho thấy xu hướng chung của thị trường đồ uống hiện nay: ưu tiên lợi nhuận và năng suất cửa hàng thay vì chỉ chạy theo độ phủ.