Từ “đẹp mắt” sang “an tâm”
Thực phẩm Tết vẫn là nhóm hàng thiết yếu, song cách mua, cách chọn và cách sử dụng đã thay đổi đáng kể. Người tiêu dùng không còn xu hướng tích trữ số lượng lớn như trước, mà chuyển sang mua vừa đủ, phù hợp với nhu cầu sinh hoạt thực tế trong những ngày nghỉ Tết.
Sự thay đổi này không diễn ra đột ngột mà là kết quả của quá trình điều chỉnh hành vi tiêu dùng trong nhiều năm. Trong bối cảnh thông tin về an toàn thực phẩm ngày càng được quan tâm, người mua sẵn sàng chi tiêu có chọn lọc hơn, nhưng không chấp nhận đánh đổi chất lượng chỉ để có bao bì bắt mắt.
Ghi nhận tại các hệ thống phân phối hiện đại cho thấy, giỏ quà Tết truyền thống vẫn hiện diện trên thị trường, song quy mô và giá trị trung bình đã thu hẹp. Thay vì mua những hộp quà lớn, nhiều gia đình lựa chọn từng sản phẩm riêng lẻ, phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế trong dịp Tết.
Các nhóm hàng quen thuộc như bánh mứt truyền thống, thịt chế biến, thực phẩm khô và gia vị đặc trưng ngày Tết vẫn giữ vai trò chủ đạo. Tuy nhiên, tiêu chí lựa chọn đã thay đổi: người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc nguyên liệu, hạn sử dụng, điều kiện bảo quản, quy trình sản xuất và các chứng nhận an toàn, thay vì chỉ chú ý đến thương hiệu hay hình thức bao bì.
Một khảo sát gần đây cho thấy, 52% người tiêu dùng Việt mua sắm nhiều hơn cho gia đình trong dịp Tết nhưng ưu tiên nhu cầu thực tế thay vì yếu tố hình thức. Điều này phản ánh rõ sự dịch chuyển trọng tâm trong lựa chọn thực phẩm Tết.
Tết vẫn là “mùa vàng” của bán lẻ
Các nghiên cứu về thị trường bán lẻ tại Việt Nam cũng chỉ ra rằng, chi tiêu dịp Tết thường đóng góp khoảng 25–30% tổng doanh thu bán lẻ cả năm. Riêng ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) chiếm khoảng 20% doanh thu năm chỉ trong mùa Tết. Hơn 70% hộ gia đình vẫn duy trì chi tiêu mạnh cho các nhu cầu thiết yếu như thực phẩm, đồ uống và quà biếu, ngay cả khi thận trọng hơn với tình hình tài chính.
Những con số này cho thấy Tết vẫn là “mùa vàng” của ngành bán lẻ, đặc biệt tại các đô thị lớn. Tuy nhiên, sức mua không còn tăng mạnh theo hướng số lượng, mà dịch chuyển sang chất lượng và giá trị sử dụng thực tế.
Xu hướng “ăn Tết gọn nhẹ” cũng thể hiện rõ qua việc ưu tiên các sản phẩm đóng gói nhỏ, dễ bảo quản, dễ chế biến. Điều này phù hợp với nhịp sống đô thị hiện đại, đồng thời góp phần giảm lãng phí thực phẩm sau Tết – vấn đề từng gây nhiều băn khoăn trong những năm trước.
Trước sự thay đổi của thị trường, nhiều doanh nghiệp thực phẩm đã điều chỉnh chiến lược kinh doanh mùa Tết. Thay vì đầu tư quá nhiều vào thiết kế bao bì cầu kỳ, trọng tâm được chuyển sang kiểm soát chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm và minh bạch thông tin sản phẩm.
Việc công khai nguồn gốc, vùng nguyên liệu và quy trình sản xuất không còn là yếu tố phụ trợ mà trở thành điều kiện cần để thuyết phục người tiêu dùng. Một số doanh nghiệp coi đây là cơ hội tái định vị thương hiệu, xây dựng niềm tin dài hạn thay vì chỉ chạy theo doanh số ngắn hạn trong mùa Tết.
Đáng chú ý, nhiều đơn vị đã đầu tư hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, cho phép người tiêu dùng kiểm tra toàn bộ chuỗi cung ứng trước khi quyết định mua. Minh bạch thông tin đang dần trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trên thị trường thực phẩm.
Bình ổn thị trường và vai trò quản lý
Tại TP. Hồ Chí Minh, các chương trình bình ổn thị trường dịp cuối năm và Tết tiếp tục được triển khai với quy mô lớn. Thành phố chủ động chuẩn bị nguồn hàng phục vụ người dân, đồng thời thực hiện các chương trình kích cầu nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định giá cả.
Theo đánh giá của các cơ quan quản lý, sự phối hợp giữa doanh nghiệp và hệ thống phân phối hiện đại giúp thị trường thực phẩm Tết năm nay vận hành ổn định, hạn chế tình trạng khan hàng, sốt giá như một số thời điểm trước đây.
Thị trường thực phẩm Tết Bính Ngọ 2026 không còn là cuộc đua hình thức, mà phản ánh rõ sự trưởng thành của người tiêu dùng. Doanh nghiệp nào đáp ứng được yêu cầu về an toàn, chất lượng và tính minh bạch sẽ giữ được nhịp tiêu thụ ổn định, ngay cả khi sức mua chung không tăng mạnh như các năm cao điểm.
Xu hướng này được xem là tín hiệu tích cực cho sự phát triển bền vững của ngành thực phẩm và bán lẻ, khi niềm tin của người tiêu dùng được đặt lên hàng đầu. Tết không chỉ là mùa mua sắm lớn nhất trong năm, mà còn là “bài kiểm tra” về năng lực quản trị chất lượng và trách nhiệm thị trường của doanh nghiệp.