Theo báo cáo "Chuỗi cà phê và trà Đông Nam Á 2026" của công ty đầu tư mạo hiểm Momentum Works (Singapore), thị trường chuỗi cà phê và trà Việt Nam đạt tổng quy mô hơn 1,3 tỷ USD, trong đó riêng giá trị chuỗi trà đạt 617 triệu USD, tăng 28% so với năm 2023. Với kết quả này, Việt Nam tiếp tục giữ vị trí thứ ba Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia và Thái Lan, một thứ hạng phản ánh đúng sức tiêu thụ mạnh mẽ của người Việt với đồ uống ngoài gia đình.
Tuy nhiên, tăng trưởng về quy mô không đồng nghĩa với sự dễ dàng cho tất cả các thương hiệu. Trái lại, đây chính là giai đoạn cạnh tranh khốc liệt nhất từ trước đến nay. Sự gia tăng nhiều thương hiệu mới cùng hàng loạt cửa hàng được mở cửa khiến thị trường trà sữa ngày càng cạnh tranh gay gắt, ảnh hưởng đến sự tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận của nhiều thương hiệu trong ngành. Những thương hiệu từng tạo cơn sốt một thời nay đối mặt với câu hỏi sinh tử: đổi mới hay bị đào thải.
Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất của thị trường năm 2025–2026 là sự tái cơ cấu mạnh mẽ từ phía các thương hiệu nước ngoài. Mixue - chuỗi trà sữa và kem bình dân đến từ Trung Quốc từng chạm mốc hơn 1.300 cửa hàng tại Việt Nam đã tiến hành đóng cửa và thu hẹp một số cơ sở, trong khuôn khổ chiến lược "tinh gọn vận hành" toàn cầu. Café Amazon thậm chí đã rút lui hoàn toàn vào tháng 11/2025, sau 5 năm thâm nhập thị trường Việt Nam. Các thương hiệu quốc tế như Gong Cha, Koi Thé hay Tiger Sugar vẫn tồn tại nhưng duy trì quy mô khiêm tốn, chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn với phân khúc cao cấp.
Trong bối cảnh đó, làn sóng thương hiệu nội địa đang lấp đầy khoảng trống và thậm chí vươn lên dẫn đầu. ToCoToCo hiện dẫn đầu ngành trà về số lượng cửa hàng với gần 1.000 điểm bán, cho thấy sức mạnh của thương hiệu nội địa trong việc mở rộng hệ thống. Katinat - thương hiệu sinh ra từ Sài Gòn nhanh chóng chinh phục giới trẻ Hà Nội nhờ thiết kế hiện đại, không gian sống ảo và marketing thông minh trên mạng xã hội. Phê La, sau 4 năm có mặt trên thị trường, đã xây dựng được doanh thu gần 300 tỷ đồng với chỉ hơn 30 cửa hàng, một tỷ lệ hiệu suất trên từng cửa hàng đáng kinh ngạc.
Điểm chung của những thương hiệu Việt thành công là bài bản trong câu chuyện thương hiệu: Phúc Long, Phê La, La Boong giữ vững phong độ nhờ chú trọng vào chất lượng trà Việt đậm vị, cân bằng vị ngọt, phù hợp với khẩu vị người Việt và lối sống healthy mà giới trẻ đang hướng tới. Đây không còn là cuộc đua về số lượng cửa hàng, mà là cuộc chiến về bản sắc và câu chuyện chất lượng.
Cú chuyển mình lớn nhất của thị trường trà sữa Việt Nam giai đoạn này đến từ chính người tiêu dùng. Giai đoạn 2021–2024 được coi là thời hoàng kim của "trà sữa đậm vị", khi hàng loạt thương hiệu Việt đua nhau định nghĩa lại khái niệm "trà sữa" không còn là đường và sữa, mà là trà thật, hậu vị rõ, nguyên lá đặc sản. Làn sóng đó đã tạo nên những tên tuổi như Phê La và định hình lại khẩu vị của cả thế hệ người uống trà sữa.
Nhưng đến năm 2025–2026, thị trường đang đón nhận làn sóng kế tiếp. Trà sữa hương hoa đang nhen nhóm nổi lên như một xu hướng mới trong thị trường F&B Việt Nam, tập trung vào hương thơm tinh tế từ các loài hoa, kết hợp với vị trà nhẹ nhàng phù hợp với Gen Z đang tìm kiếm những thức uống nhẹ hơn, thanh hơn và mang lại cảm giác thư giãn. Katinat đã ra mắt dòng sản phẩm lấy cảm hứng từ hoa Camellia, trong khi Chagee - thương hiệu trà cao cấp Trung Quốc tự ví mình như "Starbucks của phương Đông" cũng đang thâm nhập phân khúc này tại Việt Nam.
Song song với xu hướng hương vị, yếu tố cá nhân hóa ngày càng chi phối quyết định mua hàng. Các nghiên cứu thị trường tại Đông Nam Á năm 2025 cho thấy hơn 68% người tiêu dùng trẻ sẵn sàng trả thêm 15–25% giá niêm yết cho một đồ uống có thể tùy chỉnh hoàn toàn theo ý muốn - tỷ lệ này tại Việt Nam còn cao hơn, đặc biệt ở nhóm 18–30 tuổi tại Hà Nội và TP.HCM. Điều này đang buộc các thương hiệu phải đầu tư vào công nghệ đặt hàng, dữ liệu khẩu vị và hệ thống vận hành linh hoạt hơn.
Dù bức tranh tổng thể vẫn tích cực, thị trường trà sữa 2026 đang phải đối mặt với một số thách thức có tính cấu trúc. Chi phí mặt bằng tại các thành phố lớn không ngừng tăng, trong khi biên lợi nhuận của nhiều chuỗi ngày càng mỏng do áp lực khuyến mãi liên tục. Các thương hiệu đầu tư quá mạnh vào mở rộng nhanh mà thiếu nền tảng vận hành vững chắc đang phải trả giá bằng những đợt đóng cửa hàng loạt. Năm 2025, trà sữa Việt bước vào giai đoạn thanh lọc khốc liệt chỉ những thương hiệu có nền tảng vận hành, tài chính vững và chiến lược dài hạn mới đủ sức đứng vững.
Quan sát từ thị trường cũng cho thấy một nghịch lý thú vị: những thương hiệu có ít cửa hàng nhưng quản lý chặt chẽ chất lượng lại có hiệu quả kinh doanh vượt trội so với những chuỗi mở ồ ạt. Phê La với chỉ hơn 30 cửa hàng nhưng doanh thu hàng trăm tỷ là minh chứng rõ ràng nhất cho triết lý "ít mà chắc" đang được thị trường ghi nhận.
Với dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa nhanh và thói quen chi tiêu cho trải nghiệm ngày càng tăng, thị trường trà sữa Việt Nam vẫn là một trong những mảnh đất màu mỡ nhất khu vực. Nhưng để tồn tại và thắng trong cuộc chơi này, yếu tố quyết định không còn là vốn hay tốc độ mở rộng mà là bản sắc, chất lượng và khả năng thích nghi với người tiêu dùng ngày càng tinh tế hơn.
Hoàng Nguyễn