Thu nhập từ bán hàng online có phải kê khai thuế?

Bán hàng qua Shopee, TikTok Shop, Facebook hay livestream đều được pháp luật thuế coi là hoạt động kinh doanh có thu nhập chịu thuế. Từ ngày 1/7/2026, khi Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) và loạt nghị định hướng dẫn mới chính thức có hiệu lực, ngưỡng miễn thuế được nâng lên, cơ chế khấu trừ tại nguồn qua sàn thương mại điện tử cũng được củng cố thêm một bước, khiến bức tranh nghĩa vụ thuế của người bán hàng online có nhiều thay đổi đáng chú ý.

Theo quy định của pháp luật quản lý thuế, mọi cá nhân có phát sinh thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh bao gồm cả bán hàng qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, website riêng hay livestream đều thuộc diện phải đăng ký, kê khai thuế, trừ khi doanh thu nằm dưới ngưỡng được miễn. Điểm mới quan trọng nhất trong năm 2026 là ngưỡng miễn thuế được điều chỉnh: theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, kể từ 1/7/2026 cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống được miễn cả thuế giá trị gia tăng (GTGT) lẫn thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thay cho mức 100 triệu đồng áp dụng trước đó.

Nói cách khác, một người bán hàng online có tổng doanh thu trong năm dương lịch không vượt quá 500 triệu đồng thì không phải nộp thuế, dù vẫn nên chủ động theo dõi doanh thu và, trong một số trường hợp, thực hiện đăng ký hoặc thông báo với cơ quan thuế để tránh bị hiểu nhầm là trốn tránh nghĩa vụ.

Thu nhập từ bán hàng online có phải kê khai thuế?
Thu nhập từ bán hàng online có phải kê khai thuế?

Nghĩa vụ kê khai thuế của người bán online hiện được chia theo tính chất của nền tảng bán hàng, dựa trên khung pháp lý tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP trước đây và nay được hợp nhất vào Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế, có hiệu lực từ 1/7/2026.

Thứ nhất, với các sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến như Shopee, TikTok Shop, Lazada, đơn vị quản lý nền tảng có trách nhiệm khấu trừ thuế GTGT và TNCN ngay tại thời điểm đơn hàng được xác nhận thanh toán thành công, sau đó nộp thay cho người bán vào ngân sách nhà nước. Người bán không cần tự kê khai phần doanh thu đã được sàn khấu trừ, trừ khi tổng doanh thu cả năm vượt 3 tỷ đồng khi đó cuối năm phải tự quyết toán theo phương pháp doanh thu trừ chi phí để xác định chính xác số thuế còn phải nộp hoặc được hoàn.

Thứ hai, với các kênh không có chức năng thanh toán tích hợp, chẳng hạn bán qua Facebook, Zalo, website riêng hoặc chốt đơn qua tin nhắn rồi nhận tiền qua chuyển khoản cá nhân, người bán phải tự đăng ký mã số thuế, tự kê khai và nộp thuế định kỳ trên Cổng thông tin điện tử dành cho hộ, cá nhân kinh doanh hoạt động thương mại điện tử tại địa chỉ canhantmdt.gdt.gov.vn, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID.

Trường hợp một người vừa bán trên sàn (được khấu trừ), vừa bán qua kênh không tích hợp thanh toán, cuối năm phải tổng hợp toàn bộ doanh thu từ mọi kênh để xác định đúng nghĩa vụ thuế, tránh bỏ sót phần doanh thu chưa được khấu trừ.

Với hoạt động bán hàng hóa thông thường, người bán online chịu hai sắc thuế tính trực tiếp trên doanh thu, không phải trên lợi nhuận: thuế GTGT 1% và thuế TNCN 0,5%, tổng cộng 1,5% trên doanh thu. Với dịch vụ, tỷ lệ áp dụng thường cao hơn, khoảng 2% TNCN, còn vận tải và dịch vụ gắn với hàng hóa chịu mức 1,5%. Doanh thu tính thuế là toàn bộ số tiền bán hàng, dịch vụ và các khoản thu khác (trợ giá, phí sàn khấu trừ...), chứ không phải số tiền thực nhận sau khi trừ phí sàn.

Đối với cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về hóa đơn, người bán bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu trực tiếp với cơ quan thuế. Với nhóm doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng, pháp luật cho phép lựa chọn nộp thuế theo phương pháp kê khai trên thu nhập thực (doanh thu trừ chi phí hợp lệ) với thuế suất 15%, tương đương mức thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ, thay vì nộp cố định trên doanh thu — phù hợp với người có chi phí đầu vào lớn và đầy đủ hóa đơn, chứng từ.

Từ khi thuế khoán chính thức bị xóa bỏ và hộ kinh doanh chuyển sang cơ chế tự khai, tự nộp kể từ 1/1/2026, cơ quan thuế không còn phụ thuộc vào việc kê khai thủ công mà thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn để đối chiếu: báo cáo doanh thu định kỳ bắt buộc từ các sàn thương mại điện tử, dữ liệu dòng tiền qua tài khoản ngân hàng, thông tin từ đơn vị vận chuyển, cùng với việc tích hợp căn cước công dân làm mã số thuế cá nhân theo Đề án 06. Điều này khiến việc bán hàng nhỏ lẻ qua mạng xã hội, tưởng như khó bị phát hiện, trên thực tế vẫn nằm trong tầm kiểm soát của cơ quan quản lý thuế.

Người bán online không nộp hoặc chậm nộp hồ sơ khai thuế có thể bị xử phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP), với mức phạt tăng dần theo số ngày chậm: từ cảnh cáo nếu chậm dưới 5 ngày, đến mức phạt tiền có thể lên tới 15-25 triệu đồng nếu chậm trên 90 ngày và có phát sinh số thuế phải nộp. Ngoài phạt hành chính, người nộp thuế còn phải trả thêm tiền chậm nộp bằng 0,03% mỗi ngày tính trên số thuế chưa nộp, được tính liên tục kể cả ngày nghỉ, lễ.

Trường hợp khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, mức phạt là 20% trên số tiền thuế khai thiếu. Nếu bị xác định là có hành vi trốn thuế, cố ý che giấu doanh thu, sử dụng nhiều tài khoản để phân tán dòng tiền, sử dụng hóa đơn chứng từ không hợp pháp, mức phạt có thể lên tới 1-3 lần số tiền thuế trốn, thậm chí bị chuyển hồ sơ để xem xét trách nhiệm hình sự nếu số tiền lớn hoặc có dấu hiệu phạm tội.

Trước những thay đổi liên tiếp về ngưỡng doanh thu, tỷ lệ thuế và yêu cầu hóa đơn điện tử, người kinh doanh online được khuyến nghị: theo dõi sát doanh thu lũy kế trong năm để biết mình có vượt ngưỡng 500 triệu đồng hay không; tách bạch tài khoản ngân hàng dùng cho kinh doanh với tài khoản cá nhân; giữ lại hóa đơn, chứng từ đầu vào nếu có ý định áp dụng phương pháp kê khai theo thu nhập thực; và chủ động kiểm tra thông tin thuế đã bị các sàn khấu trừ thông qua chứng từ khấu trừ thuế điện tử do sàn cấp, để tránh kê khai trùng hoặc bỏ sót khi quyết toán cuối năm. Với doanh thu vượt ngưỡng nhưng chưa quen thủ tục sổ sách, việc bắt đầu ghi chép doanh thu — chi phí một cách hệ thống ngay từ bây giờ sẽ giúp giảm rủi ro bị ấn định thuế hoặc truy thu khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu trong tương lai.

Hoàng Nguyễn