Có thể nhận thấy rõ những chuyển động ấy qua nhiều hoạt động cụ thể trong đời sống hằng ngày. Từ khu vực cơ quan nhà nước đến doanh nghiệp, tổ chức xã hội, việc rà soát, sắp xếp lại bộ máy, tinh giản khâu trung gian, đầu tư chiều sâu cho nguồn nhân lực, bồi dưỡng kỹ năng quản trị, quản lý đang được triển khai mạnh mẽ. Cùng với đó là quá trình đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng năng suất lao động.
Ảnh minh họa
Trong bức tranh chung ấy, hoạt động sản xuất – kinh doanh cũng cho thấy những tín hiệu đan xen. Nhiều doanh nghiệp từng gặp khó khăn đã dần khôi phục hoạt động; số doanh nghiệp mới gia nhập thị trường vượt số doanh nghiệp rút lui. Người lao động có những thời điểm phải điều chỉnh việc làm, song cũng tìm thấy cơ hội mới trong dòng chảy chuyển dịch của nền kinh tế. Những va đập tất yếu ấy phản ánh quy luật vận động khách quan của đời sống kinh tế – xã hội trong giai đoạn thích ứng và tái cấu trúc.
Ở một chiều khác, thiên tai, mưa lũ tại nhiều địa phương đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân, nhất là khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng cao. Lĩnh vực nông nghiệp chịu tác động rõ nét khi sản xuất bị gián đoạn, chi phí tăng lên, đầu ra gặp nhiều thách thức. Trong khi đó, người lao động làm việc tại các đô thị vẫn đang nỗ lực duy trì thu nhập, cân đối chi tiêu để có điều kiện sum họp gia đình mỗi dịp Tết đến, xuân về. Ở các vùng chịu ảnh hưởng của thời tiết, bà con nông dân gấp rút khôi phục sản xuất, vun trồng rau màu, hoa cây cảnh, chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản với mong muốn kịp cung ứng cho thị trường cuối năm, dù sức mua được dự báo còn nhiều biến động.
Nhìn vào thị trường lịch Tết cũng phần nào phản ánh bức tranh của lĩnh vực xuất bản – báo chí. Một số ấn phẩm báo in từng được bạn đọc yêu mến nay phải dừng phát hành; nhiều cơ quan báo chí thu gọn số lượng ấn phẩm in, tập trung nguồn lực cho báo chí điện tử, số hóa nội dung, phát triển mô hình tòa soạn hội tụ, truyền thông đa phương tiện. Không ít đơn vị chủ động tiết giảm chi phí in ấn, phát hành, hạn chế các hoạt động mang tính hình thức, dành nguồn lực đầu tư cho chất lượng nội dung, công nghệ và con người. Đây là bước đi cần thiết để thích ứng với kinh tế báo chí trong bối cảnh mới.
Thực tiễn ấy cũng cho thấy sự điều chỉnh trong văn hóa chi tiêu của người Việt. Quan niệm “liệu cơm gắp mắm”, “ăn hôm nay, nghĩ cho ngày mai” tiếp tục được gìn giữ như một thói quen bền bỉ. Nhiều người lao động chủ động tính toán, chi tiêu hợp lý, dành dụm phòng khi bất trắc. Như chia sẻ mộc mạc của một nữ công nhân tại TP Hồ Chí Minh khi đặt vé xe sớm để tiết kiệm chi phí về quê đón Tết: “Nghề gì lương thiện, làm ra tiền là tôi làm, miễn sao lo được cho gia đình.”
Từ thực tế đó, yêu cầu đặt ra là làm sao để ý thức thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tiếp tục lan tỏa sâu rộng đến từng người, từng gia đình và toàn xã hội. Không chỉ là tiết kiệm trong chi tiêu cá nhân, mà quan trọng hơn là thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng nguồn lực chung. Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về “cần, kiệm” vẫn còn nguyên giá trị: tiết kiệm không phải là hà tiện, mà là sử dụng hợp lý, hiệu quả, tránh phô trương, hình thức và lãng phí để từ đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững.
VĂN HÙNG