Xu hướng đồ uống hướng tới sức khỏe
Trong những năm gần đây, khái niệm “wellness” – lối sống chú trọng sức khỏe thể chất và tinh thần đã trở thành một trong những xu hướng tiêu dùng nổi bật trên toàn cầu. Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực chăm sóc cá nhân hay thể thao, xu hướng này còn lan rộng sang ngành thực phẩm và đồ uống.
Người tiêu dùng hiện đại ngày càng ưu tiên những sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, ít chế biến và minh bạch về thành phần. Các loại nước giải khát nhiều đường hoặc có gas dần nhường chỗ cho những sản phẩm được xem là “lành mạnh” hơn như trà xanh, trà thảo mộc, nước ép tự nhiên hoặc đồ uống lên men.
Trong bối cảnh đó, trà được xem là một trong những loại đồ uống có lợi thế rõ rệt. Không chỉ có lịch sử sử dụng hàng nghìn năm tại nhiều quốc gia châu Á, trà còn được đánh giá cao nhờ chứa các hợp chất chống oxy hóa và có thể mang lại cảm giác thư giãn, cân bằng cho cơ thể.
Chính vì vậy, trên thị trường quốc tế, nhiều doanh nghiệp đồ uống đã phát triển các dòng sản phẩm mới dựa trên nền tảng trà, từ trà đóng chai, trà túi lọc thảo mộc cho đến các loại đồ uống lên men như kombucha.
Trà xanh và trà thảo mộc lên ngôi
Trong nhóm đồ uống hướng tới sức khỏe, trà xanh được xem là một trong những sản phẩm phổ biến nhất. Nhờ chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, đặc biệt là catechin, trà xanh thường được gắn với các lợi ích như hỗ trợ chuyển hóa, giảm căng thẳng và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Bên cạnh trà xanh truyền thống, trà thảo mộc cũng ngày càng được người tiêu dùng quan tâm. Các loại trà từ hoa cúc, gừng, atiso, lá sen hay các loại thảo dược khác được cho là mang lại cảm giác thư giãn, hỗ trợ giấc ngủ và giúp cơ thể cân bằng sau những giờ làm việc căng thẳng.
Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp đã sớm nắm bắt xu hướng này để phát triển các dòng sản phẩm trà tiện lợi và phù hợp với lối sống hiện đại. Một trong những thương hiệu quen thuộc là Cozy, dòng sản phẩm trà của Công ty Cổ phần Sản phẩm Sinh thái. Với hệ thống phân phối rộng khắp, các sản phẩm trà túi lọc của Cozy như trà gừng, trà hoa cúc hay trà thảo mộc đã tiếp cận được nhiều nhóm người tiêu dùng, đặc biệt là dân văn phòng và người trẻ tại đô thị.
Ở phân khúc trà đặc sản, thương hiệu Shanam tập trung phát triển các sản phẩm trà từ vùng nguyên liệu shan tuyết cổ thụ tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Các dòng trà xanh, trà trắng và hồng trà của Shanam được chế biến từ những cây trà hàng trăm năm tuổi, khai thác yếu tố tự nhiên và nguồn gốc bản địa – những giá trị đang được người tiêu dùng quan tâm trong xu hướng đồ uống “wellness”.
Trà lên men và sự đa dạng của đồ uống từ trà
Một xu hướng đáng chú ý khác trong thị trường đồ uống “wellness” là sự phát triển của các loại trà lên men, tiêu biểu như kombucha. Đây là loại đồ uống được tạo ra từ quá trình lên men trà với vi khuẩn và nấm men có lợi, mang lại vị chua nhẹ đặc trưng cùng nhiều hợp chất sinh học được cho là có lợi cho hệ tiêu hóa.
Trong vài năm trở lại đây, kombucha đã trở thành một sản phẩm phổ biến tại nhiều thị trường lớn như Mỹ, châu Âu và Hàn Quốc. Không chỉ xuất hiện trong các cửa hàng thực phẩm hữu cơ, loại đồ uống này còn được bán rộng rãi trong siêu thị và các chuỗi đồ uống hiện đại.
Tại Việt Nam, kombucha và một số loại trà lên men khác cũng bắt đầu xuất hiện tại các quán cà phê, cửa hàng đồ uống “healthy” hoặc trên các kênh bán hàng trực tuyến. Dù quy mô thị trường còn nhỏ, nhưng sự quan tâm của người tiêu dùng cho thấy tiềm năng phát triển của nhóm sản phẩm này trong tương lai.
Chẳng hạn, thương hiệu Lady Kombucha tại Đà Nẵng sản xuất kombucha từ trà lên men kết hợp với các nguyên liệu như gừng, nghệ, sả hay trái cây tươi. Sản phẩm được định vị là đồ uống tự nhiên, ít đường và phù hợp với xu hướng chăm sóc sức khỏe.
Tại TP. Hồ Chí Minh, Sober Saigon Kombucha cũng là một startup đáng chú ý trong phân khúc này. Doanh nghiệp tập trung vào kombucha thủ công (craft kombucha) với nhiều hương vị trái cây, hướng đến nhóm khách hàng trẻ quan tâm đến lối sống lành mạnh.
Không chỉ các startup, một số doanh nghiệp lớn cũng bắt đầu quan tâm đến phân khúc đồ uống lên men. Việc các thương hiệu lớn tham gia thị trường kombucha cho thấy tiềm năng phát triển của dòng sản phẩm này trong những năm tới.
Cơ hội cho trà Việt trong xu hướng tiêu dùng mới
Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia sản xuất trà lớn trên thế giới, với nhiều vùng nguyên liệu trải dài từ miền núi phía Bắc đến Tây Nguyên. Tuy nhiên, phần lớn sản lượng trà vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu hoặc sản phẩm sơ chế, giá trị gia tăng chưa cao.
Trong bối cảnh xu hướng đồ uống “wellness” ngày càng lan rộng, đây có thể được xem là cơ hội để ngành trà Việt Nam chuyển dịch sang các sản phẩm có giá trị cao hơn. Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất trà nguyên liệu, doanh nghiệp có thể phát triển các dòng sản phẩm mới như trà túi lọc thảo mộc, trà pha sẵn, trà lên men hoặc các sản phẩm trà kết hợp trái cây và thảo dược.
Bên cạnh yếu tố sản phẩm, việc xây dựng thương hiệu và câu chuyện văn hóa trà cũng đóng vai trò quan trọng. Trong nhiều năm qua, các quốc gia như Nhật Bản hay Trung Quốc đã thành công trong việc đưa trà trở thành biểu tượng văn hóa và sản phẩm có giá trị cao trên thị trường quốc tế.
Với lịch sử trồng và uống trà lâu đời, cùng nhiều giống trà bản địa đặc sắc, Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển những sản phẩm mang bản sắc riêng để tham gia sâu hơn vào thị trường đồ uống hướng tới sức khỏe.
Sự gia tăng của các sản phẩm đồ uống “wellness” cho thấy người tiêu dùng đang ngày càng quan tâm đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe cá nhân. Trong xu hướng đó, trà với hình ảnh gắn liền với thiên nhiên và sự cân bằng – có nhiều lợi thế để tiếp tục mở rộng thị trường.
Đối với ngành trà Việt Nam, việc tận dụng xu hướng này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần thúc đẩy phát triển bền vững cho toàn chuỗi ngành hàng, từ vùng nguyên liệu đến chế biến và thương mại.
Nếu được đầu tư đúng hướng về chất lượng, công nghệ và thương hiệu, trà Việt hoàn toàn có thể trở thành một trong những đại diện tiêu biểu của làn sóng đồ uống “wellness” đang lan tỏa trên thị trường toàn cầu.