Chính trong những khoảnh khắc ấy, chén trà nóng xuất hiện như một cứu cánh tự nhiên, một nốt trầm cần thiết để cân bằng lại bản nhạc xuân đang ở cao trào náo nhiệt. Không mang sứ mệnh thần kỳ của một liều thuốc chữa bệnh, trà trong ngày Tết đóng vai trò như một người bạn tri kỷ, một thói quen văn hóa giúp những bữa ăn khép lại nhẹ nhàng và cơ thể tìm lại sự thư thái vốn có.
Ngày Tết tiệc tùng nhiều nên uống trà gì?
Từ ngàn xưa, thói quen uống trà sau bữa ăn hay trong các buổi tiếp khách đã ăn sâu vào nếp sống của người Việt. Nhưng phải đến những ngày Tết, khi tần suất nạp năng lượng tăng đột biến, vai trò của chén trà mới trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Giữa những món ăn giàu đạm, nhiều dầu mỡ và các loại đồ uống có cồn, một ấm trà được pha đúng lúc không chỉ là thức uống giải khát mà còn là liệu pháp tinh thần giúp "hạ nhiệt" cuộc vui. Uống trà ngày Tết không đòi hỏi sự cầu kỳ, nghi thức rườm rà như trà đạo, cũng không cần những loại trà quá đậm đặc gây mất ngủ. Điều người ta cần chỉ là một loại trà dễ uống, hương vị thanh tao, đủ để xua đi cảm giác ngấy và giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn. Trà không làm cho nhịp Tết chậm đi, mà nó giúp người thưởng thức cảm thấy dễ chịu, tỉnh táo để tiếp tục hòa mình vào không khí rộn ràng của mùa xuân.
Đặc trưng của mâm cỗ Tết truyền thống là sự hiện diện của các món ăn chế biến công phu như thịt kho tàu, nem rán, hay các món xào nấu nhiều dầu mỡ. Dù ngon miệng, nhưng việc tiêu thụ liên tục các món này dễ khiến dạ dày quá tải, gây ra cảm giác đầy bụng, khó tiêu. Khi đó, sự lựa chọn thông minh nhất chính là các dòng trà có khả năng tiêu vị và hỗ trợ chuyển hóa tốt như trà Phổ Nhĩ, trà xanh hoặc trà Oolong. Trà Phổ Nhĩ với đặc tính lên men sâu, vị nồng ấm, được ví như một "người quét dọn" cần mẫn, giúp phá vỡ các liên kết chất béo, làm giảm cảm giác ngấy một cách hiệu quả. Trong khi đó, trà xanh với hàm lượng EGCG cao lại mang đến sự tươi mới, thanh lọc vị giác tức thì. Trà Oolong, nằm giữa hai dòng trên, với hương thơm nồng nàn và vị chát dịu, cũng là một lựa chọn tuyệt vời để uống chậm rãi sau bữa ăn, giúp cơ thể dần trở lại trạng thái nhẹ nhõm, dễ chịu.
Bên cạnh các món truyền thống, thực đơn ngày Tết hiện đại thường xuất hiện thêm các món ăn chơi mang vị cay nồng để kích thích vị giác hoặc các buổi lẩu thái chua cay tụ tập bạn bè. Vị cay tuy hấp dẫn nhưng thường để lại cảm giác nóng rát nơi cổ họng và nhiệt trong người. Để trung hòa lại dư vị này, trà xanh, trà trắng hoặc trà vàng là những ứng cử viên sáng giá nhất. Đặc điểm chung của các loại trà này là tính mát, hương thơm thanh khiết và vị ngọt hậu nhẹ nhàng. Một chén Bạch trà (trà trắng) với những búp non phủ đầy lông tuyết hay một ly trà xanh thái nguyên sao suốt sẽ đóng vai trò như dòng suối mát lành, làm dịu đi sự kích thích của gia vị cay, giúp cổ họng mềm mại trở lại và ngăn chặn cảm giác háo nước kéo dài sau bữa ăn.
Không thể thiếu trong ngày Tết là những đòn bánh tét, cặp bánh chưng dẻo thơm được làm từ gạo nếp. Đây là linh hồn của Tết nhưng cũng là nguồn cung cấp tinh bột khổng lồ, dễ gây ra cảm giác no lâu, ậm ạch nếu ăn quá nhiều. Trong trường hợp này, trà Oolong tiếp tục khẳng định vị thế của mình như một trợ thủ đắc lực. Nhờ quá trình bán lên men, trà Oolong chứa các hợp chất giúp hỗ trợ quá trình phân giải tinh bột, giảm bớt gánh nặng cho dạ dày. Thưởng thức một tách Oolong nóng sau khi ăn vài miếng bánh chưng không chỉ giúp hương vị bánh trở nên ngon hơn, bớt ngán hơn mà còn giúp bữa ăn kết thúc trong sự cân bằng, tránh được cảm giác đầy hơi khó chịu thường gặp.
Uống trà sao cho dễ chịu hơn trong những ngày Tết?
Những chén rượu, ly bia chúc tụng đầu năm là một phần không thể thiếu của văn hóa giao tiếp ngày Tết. Tuy nhiên, sau những cuộc vui quá chén, cơ thể thường rơi vào trạng thái mệt mỏi, háo nước và mất tỉnh táo. Lúc này, một ấm trà Phổ Nhĩ chín hay một loại trà đen lâu năm sẽ là lựa chọn hoàn hảo để "hạ màn". Cần hiểu đúng rằng trà không phải là thuốc giải rượu thần kỳ có thể xóa tan nồng độ cồn trong máu ngay lập tức, nhưng nó giúp cơ thể "hạ nhịp" một cách an toàn. Sự ấm nóng và các hoạt chất trong trà Phổ Nhĩ hỗ trợ gan và thận trong quá trình đào thải độc tố, làm dịu thần kinh và giảm bớt cảm giác nôn nao. Uống một chén trà nóng, ngồi tĩnh lặng lại một chút sau buổi tiệc ồn ào là cách tốt nhất để cơ thể tự phục hồi và khép lại cuộc vui trong sự kiểm soát và dễ chịu.
Việc chọn đúng loại trà mới chỉ là một nửa chặng đường, cách uống trà sao cho khoa học trong những ngày lễ tết cũng quan trọng không kém. Các chuyên gia trà đạo và dinh dưỡng đều khuyên rằng, ngày Tết nên uống trà một cách từ tốn, uống từng chén nhỏ để thưởng thức hương vị chứ không nên uống ừng ực cho đã khát. Thời điểm uống trà cũng cần được lưu ý, tránh uống quá muộn vào buổi tối để không gây mất ngủ, ảnh hưởng đến sức khỏe ngày hôm sau. Đặc biệt, một nguyên tắc tối quan trọng là không nên uống trà khi bụng đang quá đói vì dễ gây "say trà", cồn cào ruột gan; và tuyệt đối không uống trà cùng lúc với rượu bia vì có thể tạo ra các phản ứng không tốt cho thận và tim mạch. Trà nên là thức uống của sự thư thả, là khoảng lặng sau bữa ăn chứ không phải là chất lỏng để uống kèm trong lúc đang ăn uống xô bồ.
Tết là khoảng thời gian để tận hưởng niềm vui và sự thoải mái, không nhất thiết phải quá khắt khe, gò ép bản thân trong chuyện ăn uống. Tuy nhiên, việc duy trì một thói quen nhỏ như thưởng thức một ấm trà nhẹ mỗi ngày sẽ là chìa khóa vàng giúp cân bằng cả cảm xúc lẫn sức khỏe thể chất. Hiểu rõ cơ thể mình và chọn đúng loại trà cho từng hoàn cảnh, từng bữa ăn sẽ giúp những ngày Tết Bính Ngọ 2026 trôi qua thật trọn vẹn, để sau kỳ nghỉ dài, chúng ta vẫn giữ được nguồn năng lượng tích cực và cơ thể khỏe mạnh để bắt đầu một năm mới hanh thông.
Bảo An