Viện Pasteur TP.HCM: Vững “lá chắn” y tế dự phòng, kiến tạo tương lai sức khỏe bền vững

Không ồn ào, không trực tiếp đứng ở phòng cấp cứu, nhưng mỗi kết quả xét nghiệm chính xác, mỗi báo cáo phân tích dịch tễ, mỗi khuyến nghị chính sách dựa trên bằng chứng khoa học của Viện đều góp phần quan trọng trong việc ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh từ sớm, từ xa – bảo vệ hàng triệu người dân trước những mối đe dọa vô hình.

Chủ động trước thách thức mới của thời đại

Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và gia tăng giao lưu quốc tế, nguy cơ dịch bệnh mới nổi, tái nổi và lây truyền xuyên biên giới ngày càng phức tạp. Đặc biệt tại một đô thị đặc biệt như Thành phố Hồ Chí Minh – nơi mật độ dân cư cao và tốc độ phát triển kinh tế mạnh mẽ – bài toán y tế không chỉ là chữa bệnh mà còn là dự báo, phòng ngừa và quản trị rủi ro sức khỏe cộng đồng.

Với vai trò đơn vị y tế dự phòng tuyến trung ương trực thuộc Bộ Y tế, Viện Pasteur TP.HCM đảm nhiệm nhiều chức năng trọng yếu: Nghiên cứu dịch tễ học và vi sinh học; Xét nghiệm tham chiếu, kiểm định vắc xin; Giám sát và dự báo dịch bệnh; Chỉ đạo chuyên môn, đào tạo nguồn nhân lực.

Từ thực tiễn đó, Viện không chỉ ghi nhận ca bệnh, mà còn là trung tâm phân tích nguy cơ, nhận diện xu hướng dịch tễ và đề xuất giải pháp can thiệp dựa trên khoa học – nền tảng cho một hệ thống y tế hiện đại, bền vững.

Tư duy khoa học – Nền tảng của hoạch định chính sách

Trên cương vị Bí thư Đảng ủy, Viện trưởng, Nguyễn Vũ Trung – Phó Giáo sư, Tiến sĩ Y học, Bác sĩ Chuyên khoa II chịu trách nhiệm toàn diện về định hướng chiến lược, tổ chức bộ máy và phát triển nhân lực của Viện.

Xuất thân từ môi trường giảng dạy và nghiên cứu tại Trường Đại học Y Hà Nội, từng công tác tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo, ông hội tụ kinh nghiệm của ba trụ cột: giảng dạy - nghiên cứu - quản trị hệ thống.

Dưới sự điều hành của ông từ năm 2022, Viện đẩy mạnh hiện đại hóa phòng thí nghiệm, ứng dụng công nghệ sinh học trong giám sát dịch bệnh, phát triển dịch tễ học phân tử và nâng cao năng lực xét nghiệm kỹ thuật cao.

Thực tiễn quản lý một thiết chế khoa học đầu ngành giúp ông nhìn rõ những khoảng trống về cơ chế tài chính nghiên cứu, sự cần thiết của phối hợp liên ngành và yêu cầu cấp bách phải chuyển trọng tâm từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”.

Bốn trụ cột cho hệ thống y tế hiện đại

Hướng tới giai đoạn phát triển mới, tầm nhìn của lãnh đạo Viện và đội ngũ chuyên gia được định hình trên bốn trụ cột chiến lược:

Củng cố y tế dự phòng và y tế cơ sở: Xây dựng “lá chắn từ sớm, từ xa” thông qua hoàn thiện khung pháp lý phòng chống dịch, tăng đầu tư cho mạng lưới y tế cơ sở, củng cố hệ thống giám sát đa tầng và xây dựng trung tâm dữ liệu sức khỏe hiện đại.

Thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo: Phát triển hệ sinh thái công nghệ sinh học, vắc xin, dược phẩm và sinh phẩm chẩn đoán; hoàn thiện cơ chế thương mại hóa nghiên cứu; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư R&D; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý và điều trị.

Bảo vệ môi trường gắn với sức khỏe cộng đồng: Tăng cường giám sát chất lượng không khí, nước sinh hoạt; nâng cao tiêu chuẩn an toàn thực phẩm; phòng chống bệnh không lây nhiễm; phát triển mô hình chăm sóc sức khỏe học đường và người cao tuổi dựa trên dữ liệu.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và quản trị thông minh: Phát triển hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân, liên thông dữ liệu giữa các tuyến, quản lý sức khỏe theo thời gian thực – lấy người dân làm trung tâm của mọi chính sách.

Tri ân những “chiến sĩ áo trắng” thầm lặng

Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, không chỉ tôn vinh những bác sĩ nơi tuyến điều trị, mà còn là dịp ghi nhận đóng góp của đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ thuật viên, chuyên gia dịch tễ tại Viện Pasteur TP.HCM, những người lặng thầm trong phòng thí nghiệm, kiên trì với từng mẫu bệnh phẩm, từng chỉ số vi sinh, từng báo cáo phân tích.

Chính họ đã và đang góp phần dựng xây “lá chắn” y tế dự phòng cho thành phố và khu vực phía Nam; củng cố niềm tin xã hội vào khoa học; tạo nền tảng cho một hệ thống y tế chủ động thích ứng với thách thức mới.

Trong hành trình hướng tới một nền y tế hiện đại, minh bạch và bền vững, Viện Pasteur TP.HCM không chỉ là trung tâm khoa học đầu ngành, mà còn là biểu tượng của tinh thần trách nhiệm, đổi mới và cống hiến vì sức khỏe cộng đồng.

Chúc toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động ngành y tế nói chung và Viện Pasteur TP.HCM nói riêng luôn vững tâm – sáng trí – giàu y đức, tiếp tục viết tiếp sứ mệnh cao cả của người thầy thuốc Việt Nam.

Hải Phong - Phát Hoàng