Gỗ bền vững là loại gỗ được khai thác và sản xuất theo các nguyên tắc quản lý rừng bền vững (Sustainable Forest Management – SFM). SFM đảm bảo rằng việc khai thác gỗ không chỉ đáp ứng nhu cầu về nguyên liệu mà còn bảo vệ hệ sinh thái rừng, duy trì đa dạng sinh học, bảo vệ quyền lợi của cộng đồng địa phương và giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường. Gỗ bền vững phải có nguồn gốc từ các khu rừng được quản lý một cách có trách nhiệm, tuân thủ các quy định về khai thác gỗ hợp pháp, tái trồng rừng và bảo vệ tài nguyên rừng.
Chứng nhận FSC, PEFC đảm bảo gì về gỗ bền vững cho người dùng?
Chứng nhận FSC và PEFC là hai trong số những hệ thống chứng nhận rừng quốc tế uy tín nhất, được công nhận rộng rãi trên toàn cầu. Hai hệ thống này đều có chung mục tiêu là thúc đẩy quản lý rừng bền vững, nhưng chúng có những khác biệt về cách thức hoạt động, tiêu chuẩn và đối tượng áp dụng.
Chứng nhận FSC, được thành lập vào năm 1993, là một tổ chức phi chính phủ quốc tế, độc lập với sự tham gia của nhiều bên liên quan, bao gồm các tổ chức môi trường, xã hội, các doanh nghiệp lâm nghiệp và các cộng đồng địa phương. FSC thiết lập các tiêu chuẩn quản lý rừng nghiêm ngặt, dựa trên 10 nguyên tắc và 56 tiêu chí, bao gồm các khía cạnh về môi trường, xã hội và kinh tế. Các tiêu chuẩn này được áp dụng cho các khu rừng trên toàn thế giới, bất kể quy mô và vị trí địa lý.
Chứng nhận PEFC, được thành lập vào năm 1999, là một liên minh của các hệ thống chứng nhận rừng quốc gia. PEFC công nhận các hệ thống chứng nhận rừng quốc gia đã được phát triển theo các tiêu chuẩn quốc tế và phù hợp với điều kiện địa phương. PEFC có cách tiếp cận linh hoạt hơn FSC, tạo điều kiện cho các chủ rừng nhỏ lẻ và các hệ thống quản lý rừng khác nhau được chứng nhận.
Đảm bảo nguồn gốc gỗ hợp pháp và bền vững
Cả FSC và PEFC đều yêu cầu các sản phẩm gỗ phải có nguồn gốc từ các khu rừng được quản lý bền vững. Điều này có nghĩa là gỗ được khai thác theo các quy định pháp luật, không gây ra tình trạng phá rừng trái phép, không ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng và đa dạng sinh học. Người tiêu dùng có thể yên tâm rằng, khi mua các sản phẩm có chứng nhận FSC hoặc PEFC, họ không góp phần vào việc phá hủy rừng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.
Bảo vệ môi trường
Các tiêu chuẩn của FSC và PEFC đều bao gồm các yêu cầu về bảo vệ môi trường. Các khu rừng được chứng nhận phải được quản lý một cách có trách nhiệm, đảm bảo duy trì đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước, đất đai và giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường. Việc khai thác gỗ phải được thực hiện một cách có chọn lọc, hạn chế việc sử dụng hóa chất độc hại và giảm thiểu lượng chất thải.
Bảo vệ quyền lợi của cộng đồng địa phương
Các tiêu chuẩn của FSC và PEFC đều quan tâm đến quyền lợi của cộng đồng địa phương, bao gồm quyền sử dụng đất, quyền tham gia vào quá trình quản lý rừng và quyền được hưởng lợi từ việc khai thác rừng. Các khu rừng được chứng nhận phải tôn trọng quyền của người dân địa phương, đảm bảo quyền lợi của người lao động và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của cộng đồng.
Đảm bảo chất lượng sản phẩm
Ngoài các tiêu chuẩn về môi trường và xã hội, FSC và PEFC còn có các yêu cầu về chất lượng sản phẩm. Việc khai thác và chế biến gỗ phải tuân thủ các quy trình kỹ thuật, đảm bảo chất lượng sản phẩm đáp ứng các yêu cầu của người tiêu dùng.
Tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp
Việc đạt được chứng nhận FSC hoặc PEFC đòi hỏi các doanh nghiệp phải tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt, thực hiện các biện pháp quản lý rừng bền vững và minh bạch thông tin về nguồn gốc và quá trình sản xuất. Điều này khuyến khích các doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm với môi trường và xã hội, xây dựng thương hiệu uy tín và tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng.
Tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp gỗ
Việc sử dụng các sản phẩm có chứng nhận FSC và PEFC góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp gỗ. Nó tạo ra động lực cho các doanh nghiệp đầu tư vào các công nghệ sản xuất hiện đại, thân thiện với môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Nó cũng tạo ra một thị trường tiêu dùng bền vững, khuyến khích các doanh nghiệp và người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm có trách nhiệm với môi trường và xã hội.
Khả năng truy xuất nguồn gốc
Cả FSC và PEFC đều cung cấp khả năng truy xuất nguồn gốc của sản phẩm gỗ. Người tiêu dùng có thể xác định được nguồn gốc của gỗ, từ rừng đến sản phẩm cuối cùng, đảm bảo rằng sản phẩm được sản xuất từ nguồn gốc hợp pháp và bền vững.
Sản phẩm viên nén
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, mặc dù FSC và PEFC là những hệ thống chứng nhận uy tín, nhưng chúng không phải là hoàn hảo. Việc kiểm soát và giám sát việc thực hiện các tiêu chuẩn của FSC và PEFC đôi khi gặp khó khăn, đặc biệt là ở các khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội phức tạp. Người tiêu dùng cần tìm hiểu kỹ thông tin về sản phẩm, thương hiệu và nhà sản xuất trước khi quyết định mua hàng. Hãy ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có chứng nhận FSC 100% hoặc FSC Mix để đảm bảo rằng bạn đang lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc từ rừng được quản lý bền vững.
Bùi Quốc Dũng