Sự thoái trào của nước ngọt có ga và cuộc lột xác quầy phục vụ
Nhiều thập kỷ qua, mô hình đồ ăn nhanh toàn cầu vận hành quanh công thức quen thuộc: một phần burger hoặc gà rán, khoai tây chiên và một ly nước ngọt có ga rót nhanh từ vòi tự động. Các chiến dịch quảng cáo trước đây luôn dồn lực vào những món ăn giới hạn thời gian để lôi kéo khách hàng. Tuy nhiên, trật tự này đang đảo chiều khi người tiêu dùng bắt đầu quay lưng với các dòng nước ngọt công nghiệp đơn điệu để tìm đến những thức uống pha chế phức tạp hơn như soda phủ bọt kem lạnh, trà trái cây hay các món kết hợp thạch và trân châu.
Sự chuyển dịch thị hiếu biến đồ uống thành thỏi nam châm hút khách mới tại quầy dịch vụ. Thay vì ghé vào các tiệm trà sữa riêng biệt hay chi trả mức giá đắt đỏ tại Starbucks, người tiêu dùng nhận ra họ có thể mua những ly đồ uống mang hương vị tương đương ngay tại quầy mang đi của các chuỗi thức ăn nhanh quen thuộc với mức giá mềm hơn.
Tâm lý tự thưởng và món xa xỉ vừa túi tiền của thế hệ trẻ
Động lực phía sau cơn sốt đồ uống pha chế đến từ sự thay đổi trong tâm lý chi tiêu. Kết quả khảo sát trên 1.000 người tiêu dùng cho thấy 40% người Mỹ thường mua những món đồ nhỏ để tự thưởng vì không đủ khả năng tài chính cho các khoản chi tiêu lớn; tỷ lệ này ở nhóm Gen Z lên tới 53%. Khi những mục tiêu tài chính dài hạn trở nên xa tầm với trước áp lực lạm phát, một ly nước pha theo sở thích riêng trở thành giải pháp nuông chiều bản thân hợp túi tiền.
Thế hệ trẻ đang định hình lại thói quen tiêu thụ đồ uống khi đặt trung bình 4,5 ly nước mỗi tuần tại các cơ sở ăn uống, cao hơn hẳn mức bình quân 3,4 ly của thị trường chung. Dữ liệu ngành cũng cho thấy mức độ quan tâm của nhóm khách này đối với đồ uống tùy chỉnh theo khẩu vị cá nhân tăng 42% trong 1 năm qua, trong khi nhu cầu về sự tiện lợi tăng 20%. Chiếc ly nước cầm trên tay không còn đơn thuần để giải khát, mà trở thành phụ kiện khẳng định phong cách sống cá nhân.
Ba trụ cột sáng tạo: Từ dirty soda béo ngậy đến trải nghiệm nhai
Để đón đầu xu hướng, các chuỗi thức ăn nhanh đang tái cấu trúc thực đơn đồ uống theo 3 nhánh chính. Nhóm đầu tiên là các dòng nước giải khát thanh nhẹ từ trái cây, sử dụng nền trà hoặc nước lọc thay vì nước có ga, tạo cảm giác giải nhiệt và giảm bớt độ ngấy sau các bữa ăn nhiều dầu mỡ. Nhánh thứ 2 là dirty soda, tức nước ngọt có ga pha trộn thêm siro, nước ép hoa quả và phủ lớp kem béo ngậy, sữa tươi hoặc kem dừa. Độ nhận biết về dòng dirty soda đã tăng vọt từ 56% lên 75% chỉ trong 1 năm, và tỷ lệ người từng trải nghiệm thực tế tăng gấp đôi, từ 21% lên 42%.
Trụ cột thứ 3 tạo điểm nhấn khác biệt là việc đưa kết cấu vào đồ uống thông qua thạch trái cây, kẹo dẻo hoặc trân châu nổ. Khác với trân châu truyền thống đòi hỏi lực nhai nhiều, trân châu nổ có lớp màng gel mỏng giữ nước ép bên trong, lập tức vỡ òa khi cắn nhẹ. Sự kết hợp này mang lại cảm giác nhai vui miệng, biến việc uống nước thành một trải nghiệm xúc giác bất ngờ và kích thích người mua quay lại thử nghiệm.
Canh bạc tách chuỗi độc lập và cỗ máy in tiền mới của F&B
Tiềm năng sinh lời từ danh mục đồ uống đã thúc đẩy các chuỗi lớn tách riêng mảng này thành các mô hình kinh doanh độc lập. Tiêu biểu là chuỗi Live Más Café của Taco Bell với 38 chi nhánh, đóng vai trò điểm thử nghiệm các công thức nước mới trước khi phân phối trên toàn hệ thống. Tương tự, Chick-fil-A và KFC cũng lần lượt thử nghiệm các thương hiệu quầy nước độc lập mang tên Daybright tại Georgia và Saucy tại Orlando.
Bước đi này xuất phát từ toan tính tài chính thực dụng. Trong ngành F&B, đồ uống luôn sở hữu biên lợi nhuận gộp vượt trội nhờ giá vốn nguyên liệu thấp và quy trình pha chế tinh gọn, ít tốn chi phí điện năng hay thiết bị so với các món nấu nướng. Việc phát triển các quầy nước chuyên biệt giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí mặt bằng, nhân công, đồng thời khai thác hiệu quả các khung giờ thấp điểm vào buổi chiều hoặc tối muộn. Đồ uống pha chế vì thế không còn là món ăn kèm, mà chính thức trở thành động cơ kéo doanh thu và định hình tương lai của toàn ngành thức ăn nhanh.
Bảo An