Các chuyên gia trao đổi tại Diễn đàn. Ảnh CTTP
Chuyển hóa tiềm năng thành kết quả thực chất
Sáng 26/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường tham dự Diễn đàn Công nghệ tương lai Việt Nam – Ấn Độ. Sự kiện có sự tham gia của Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa, ông Ajit Kumar, Vụ trưởng Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ, cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hai nước.
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế. Việc tăng cường kết nối giữa Việt Nam và Ấn Độ không chỉ góp phần mở rộng quan hệ hợp tác song phương mà còn tạo điều kiện huy động nguồn lực tri thức, công nghệ và nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa nhấn mạnh, thế mạnh của Ấn Độ trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ lõi và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có nhiều điểm tương đồng, bổ trợ với định hướng chuyển đổi số của Việt Nam. Cùng với nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện và các cơ chế hợp tác kinh tế, thương mại hiện có, hai nước có nhiều điều kiện thuận lợi để mở rộng kết nối về tri thức, nguồn nhân lực công nghệ cao và thị trường.
Theo Đại sứ, điều quan trọng là phải chuyển những định hướng hợp tác thành chương trình hành động cụ thể, xác định rõ đối tác, mục tiêu và lộ trình thực hiện. Các lĩnh vực có tiềm năng hợp tác gồm công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, dược phẩm, khoa học biển, hải dương học, vật liệu mới và điện toán.
Đại sứ cũng đề xuất tăng cường liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; đẩy mạnh trao đổi sinh viên, chuyên gia và triển khai các dự án nghiên cứu chung. Đặc biệt, việc thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa TP.HCM và Mumbai được kỳ vọng tạo thêm không gian kết nối về công nghệ, đào tạo và nghiên cứu, góp phần đưa quan hệ giữa hai trung tâm kinh tế phát triển theo hướng thực chất, hiệu quả.
Ở góc độ công nghệ, ông Ajit Kumar cho rằng Việt Nam và Ấn Độ sở hữu những thế mạnh có khả năng bổ trợ lẫn nhau. Nếu Ấn Độ có lợi thế về công nghệ, Việt Nam có năng lực sản xuất và tiềm năng phát triển công nghiệp, qua đó tạo cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm và thúc đẩy các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Thời gian tới, hai nước cần ưu tiên hợp tác về AI, bán dẫn, công nghệ 6G và vật liệu tiên tiến; đồng thời xây dựng hệ sinh thái chia sẻ tri thức, kinh nghiệm, tăng cường kết nối giữa tổ chức, doanh nghiệp và chuyên gia. Đây là cơ sở để nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và từng bước chuyển hóa tiềm năng hợp tác thành giá trị kinh tế cụ thể.
Các chuyên gia, nhà nghiên cứu tại Diễn đàn cũng tập trung thảo luận về kết nối giữa cơ sở giáo dục, đào tạo, nghiên cứu, ươm tạo với doanh nghiệp; chia sẻ kinh nghiệm phát triển đội ngũ chuyên gia công nghệ và lãnh đạo có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế. Bên cạnh đó, việc ứng dụng AI, dữ liệu và hạ tầng số công cộng được xác định là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ công, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân.
Lấy khoa học công nghệ làm động lực tăng trưởng mới
Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, chủ đề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 là “Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới”. Trong bối cảnh AI, hạ tầng số, công nghệ bán dẫn và tự động hóa đang làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và kết nối thị trường, lợi thế cạnh tranh không còn chỉ nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ, mà còn phụ thuộc vào năng lực nghiên cứu, tiếp thu, làm chủ và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.
Đối với TP.HCM, yêu cầu đặt ra là chuyển hóa tri thức và nguồn lực hợp tác quốc tế thành năng lực nội sinh, góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực và vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.
Năm 2026 đánh dấu 10 năm Việt Nam và Ấn Độ thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Đây là nền tảng quan trọng để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác từ thương mại, đầu tư đến kinh tế số, công nghệ mới và liên kết vùng, hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030.
Ở cấp địa phương, việc TP.HCM và Mumbai thiết lập quan hệ hữu nghị, hợp tác vào tháng 5/2026 tạo thêm cơ sở để hai trung tâm kinh tế tăng cường kết nối trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, giáo dục, đào tạo, quy hoạch đô thị, hạ tầng, tăng trưởng xanh và chuyển đổi số.
Sau sáp nhập, TP.HCM có diện tích hơn 6.772 km², dân số hơn 14 triệu người, đóng góp khoảng 23,5% GDP cả nước. Không gian phát triển mới kết nối các trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ với khu vực công nghiệp, công nghệ cao, hệ thống cảng biển và logistics. Đây là lợi thế để Thành phố phát triển theo mô hình đa trung tâm, mở rộng liên kết kinh tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Trên cơ sở đó, TP.HCM định hướng lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu để chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Thành phố tập trung phát triển các lĩnh vực chiến lược như AI, bán dẫn – vi mạch, hạ tầng dữ liệu, điện toán và công nghệ số phục vụ quản trị đô thị; đồng thời chú trọng đào tạo nhân lực công nghệ cao, thu hút các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), hình thành không gian thử nghiệm công nghệ mới.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đề xuất một số định hướng hợp tác trọng tâm với các đối tác Ấn Độ. Trong đó, Thành phố ưu tiên kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để đào tạo, phát triển nguồn nhân lực công nghệ; đẩy mạnh trao đổi học thuật, nâng cao kỹ năng số và tổ chức các chương trình đào tạo gắn với dự án thực tiễn.
Cùng với phát triển nhân lực, hai bên cần thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng công nghệ chiến lược, tập trung vào AI, hạ tầng số công cộng, bán dẫn, sản xuất thông minh và các giải pháp phục vụ quản trị đô thị, logistics, môi trường. Các chương trình hợp tác cần hướng đến khả năng triển khai thực tế, góp phần nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của các đối tác Việt Nam.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là tăng cường kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát huy vai trò của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và nhà đầu tư. Thông qua sự liên kết này, các kết quả nghiên cứu có điều kiện được thương mại hóa, đưa ý tưởng công nghệ vào sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh cụ thể.
Với tinh thần hợp tác tin cậy, đổi mới sáng tạo và cùng kiến tạo giá trị, Diễn đàn Công nghệ tương lai Việt Nam – Ấn Độ được kỳ vọng tạo thêm động lực thúc đẩy hợp tác song phương. Đối với TP.HCM, việc chủ động kết nối nguồn lực quốc tế, phát huy thế mạnh của các đối tác và nâng cao năng lực công nghệ trong nước sẽ góp phần tạo nền tảng cho mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo, hướng đến phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Việt Hùng